Descartes, Balmumu Örneği'nde petekten yeni alınmış bir balmumunu betimler. Bu balmumu henüz balın kokusunu korumakta, rengi, şekli ve boyutu belirgindir. Ancak balmumu ateşe yaklaştırıldığında rengi değişir, şekli bozulur, kokusu ve tadı yok olur, sertliği gider ve sıvılaşır. Kısacası, duyularla algılanan tüm özellikleri değişime uğrar. Buna rağmen onun aynı balmumu olduğu kabul edilmeye devam edilir. Descartes, balmumunun kendisinin ne olduğunu kavrayan gücün duyularımız olamayacağını belirtir; çünkü duyuların bize sunduğu her nitelik değişmiştir.
Buna göre Descartes'ın balmumu örneğinden yola çıkılarak rasyonalist (akılcı) bilgi kuramı hakkında aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- AZihin, başlangıçta boş bir levhadır ve nesnelere dair tüm bilgilerimiz duyular aracılığıyla zihne aktarıldıktan sonra biçim kazanır.
- BAkıl yoluyla elde edilen bilgiler kesin dogmalar olduğundan, bu doğrulara yönelik her türlü felsefi sorgulama ve şüphe gereksizdir.
- Nesnelerin özüne dair kesin ve değişmez bilgiye duyusal algılarla değil, zihinsel kavrayış (akıl) yoluyla ulaşılır.Cevap
- DDuyuların nesneler hakkında sunduğu değişken nitelikler, dış dünyadaki gerçekliğin kendisinin sürekli değiştiğini ve kalıcı bir varlığın olmadığını gösterir.
- EDoğru bilgiye ulaşmak için akıl ve deneyin eşit derecede rol oynaması ve birbirini tamamlaması zorunludur.
Cevap
Nesnelerin özüne dair kesin ve değişmez bilgiye duyusal algılarla değil, zihinsel kavrayış yoluyla ulaşıldığını savunan yargı doğrudur.
Descartes'ın balmumu analizi, duyuların bize sunduğu değişken niteliklerin ötesinde nesnenin kalıcı ve temel yapısını kavrayan gücün zihinsel bir görü (akıl) olduğunu gösterir. Bu durum, kesin bilginin kaynağını akılda bulan rasyonalist bilgi kuramının temel savıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Rasyonalizm ve Apriori Bilgi
Tahmini Süre:2m 0s