Soru

Zorluk: OrtaDoğru Bilginin İmkansızlığı (Sofizm ve Septisizm)

Septik düşünürlere göre, aynı nesne veya durum hakkında birbiriyle çelişen ve her biri kendince haklı gerekçelere sahip olan farklı iddialar ileri sürülebilir. Örneğin, bir şey aynı anda hem tatlı hem acı, hem iyi hem kötü olarak algılanabilir. Bu iddiaların her biri eşit derecede savunulabilir niteliktedir ve hangisinin kesin doğru olduğunu ortaya koyacak tarafsız bir ölçüt bulunmamaktadır. Bu durum karşısında yapılabilecek en doğru şey, herhangi bir iddia hakkında onay vermekten kaçınmak ve yargıyı askıya almaktır (epoché). Ancak bu sayede zihin çelişkilerin yarattığı gerilimden kurtulup sükunete (ataraxia) kavuşabilir.

Buna göre, parçada Septiklerin yargıyı askıya alma (epoché) tavrını benimsemelerinin temel gerekçesi olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilmiştir?

  1. Herhangi bir savın doğruluğunu kanıtlayacak kesin bir ölçütün bulunmaması ve çelişik iddiaların eşit güçte olmasıCevap
  2. B
    Zihinden bağımsız, nesnel bir dış dünyanın (gerçekliğin) var olmaması
  3. C
    Doğru bilgiye ulaşmada rasyonel çıkarımlar yerine yalnızca duyu deneyimlerinin esas alınması
  4. D
    Dogmatik görüşlerin şüpheci yaklaşımları engelleyerek insanı değişmez kurallara mahkûm etmesi
  5. E
    Duyularımızın bizi aldatmasına karşılık ak��l yürütmenin bizi mutlak doğrulara ulaştıracağına inanılması

Cevap

Herhangi bir savın doğruluğunu kanıtlayacak kesin bir ölçütün bulunmaması ve çelişik iddiaların eşit güçte olması
Parçada Septiklerin yargıyı askıya alma tavrının temel gerekçesi olarak, zihnin dışındaki nesnelerin gerçek yapısını bilecek kesin bir ölçütün olmaması ve karşıt iddiaların her birinin eşit derecede ikna edici olması gösterilmektedir. Bu nedenle karşıt iddiaların eşit derecede savunulabilir olduğu durumlarda yargıda bulunmaktan kaçınmak gerektiği savunulmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki temel kavramları ve şüpheci (Septik) argümanı analiz etmek.
Septiklerin, karşıt tezlerin eşit güçte olması (isostheneia) durumunda kesin bir doğruluk ölçütü bulunmadığı için yargıyı askıya alma (epoché) yöntemine başvurdukları belirlendi.
Soruda istenen 'yargıyı askıya alma gerekçesi'nin felsefi temelini parçadan doğru saptamak.
2
Seçenekleri Septik felsefenin ilkeleri doğrultusunda değerlendirmek.
Çelişen savların eşit ikna edicilikte olmasının ve kesin bir ölçütün bulunmamasının doğrudan epoché'ye yol açtığı, diğer seçeneklerin ise rasyonalizm, empirizm veya dogmatizm gibi farklı felsefi tutumlara ya da kavram yanılgılarına dayandığı saptandı.
Doğru gerekçeyi içeren seçeneği yanlış yorumlara dayanan çeldiricilerden ayırt etmek.
3
Doğru seçeneği belirlemek.
Herhangi bir savın doğruluğunu kanıtlayacak kesin bir ölçütün bulunmaması ve çelişik iddiaların eşit güçte olması seçeneğinin doğru yanıt olduğu belirlendi.
Parçadaki temel argüman ile seçenekteki ifadenin birebir örtüştüğünü teyit etmek.

Anahtar Kavram

Septisizmde yargıyı askıya alma (epoché) ve sükunet (ataraxia) ilişkisi
Bu soruyu puanla