Soru

Zorluk: OrtaYapım Ekleri (İsimden İsim, İsimden Fiil, Fiilden İsim, Fiilden Fiil)

Yıllar geçse de onun süzgün (I) bakışlarındaki hüzün hiç değişmemişti. Genç yazar (II), toplumsal sorunları ele aldığı son romanıyla okuyucuyu derinden etkiledi. O, sessiz (III) gecelerde sadece kendi iç sesini dinlemeyi ve yazmayı tercih ederdi. Topluma yaptığı her katkı (IV), onun bu dünyadaki izini biraz daha belirgin kılıyordu. Hayatın batı (V) ucunda, deniz kenarındaki küçük bir kulübede huzuru bulmuştu.

Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisi, aldığı yapım ekinin işlevi bakımından diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. IIICevap
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

III numaralı 'sessiz' sözcüğü (İsimden isim yapım eki almıştır)
III numaralı 'sessiz' sözcüğü, 'ses' isim kökünden '-siz' ekiyle türetilmiştir. Bu ek, isimden isim yapım ekidir. Diğer tüm seçeneklerdeki numaralanmış sözcükler ('süzgün', 'yazar', 'katkı', 'batı') ise fiilden isim yapım eki almıştır. Dolayısıyla III numaralı sözcük yapım ekinin işlevi bakımından diğerlerinden farklıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış sözcüklerin köklerini ve eklerini belirleyin.
süzgün (süz- fiil + -gün), yazar (yaz- fiil + -ar), sessiz (ses isim + -siz), katkı (kat- fiil + -kı), batı (bat- fiil + -ı)
Sözcüklerin yapısını analiz etmek için kök ve ek ayrımı yapılmalıdır.
2
Sözcüklere gelen yapım eklerinin işlevlerini (isimden isim mi yoksa fiilden isim mi türettiklerini) inceleyin.
I, II, IV ve V numaralı sözcükler fiil köklerine gelerek onları isme dönüştürmüştür (fiilden isim yapım eki). III numaralı sözcük ise isim köküne gelerek yine bir isim soylu sözcük türetmiştir (isimden isim yapım eki).
Yapım eklerinin işlevsel farklılığını ortaya koymak.
3
Elde edilen sonuçlara göre diğerlerinden farklı işlevde ek alan sözcüğü belirleyin.
III numaralı 'sessiz' sözcüğü isimden isim yapım eki aldığı için diğerlerinden farklıdır.
Farklı olan yapım ekini saptayıp doğru seçeneğe ulaşmak.

Anahtar Kavram

Yapım Ekleri ve İşlevleri
Bu soruyu puanla