Soru

Zorluk: OrtaÇok Alellilik ve Kan Grupları Kalıtımı

Acil kan nakli gereken A Rh+A\text{ }Rh^+ kan grubundaki bir bireye, kan grubu fenotipleri bilinmeyen dört farklı donörden (KK, LL, MM ve NN) alınan kanlar ile ilgili şu bilgiler edinilmiştir:

* KK donörünün alyuvar zarında A antijeni bulunmamaktadır.
* LL donörünün kan plazmasında hem Anti-A hem de Anti-B antikorları bulunmaktadır.
* MM donörünün kan örneğine Anti-A ve Anti-D serumları damlatıldığında çökelme gözlenirken, Anti-B serumu damlatıldığında çökelme gözlenmemiştir.
* NN donörünün kan plazmasında sadece Anti-D antikoru bulunmaktadır.

Buna göre, bu donörlerden hangilerinden alınan kanın, acil nakil bekleyen alıcı bireye verilmesi durumunda antijen-antikor etkileşimi nedeniyle alyuvarların kümeleşmesi (aglütinasyon) kesinlikle gerçekleşir?

(Kan nakillerinde vericinin alyuvarındaki antijenler ile alıcının plazmasındaki antikorlar arasındaki etkileşimin esas alındığı kabul edilecektir.)

  1. Yalnız NCevap
  2. B
    Yalnız K
  3. C
    K ve L
  4. D
    L ve M
  5. E
    M ve N

Cevap

Yalnız N
Alıcı birey A Rh+A\text{ }Rh^+ olduğundan plazmasında Anti-B antikoru bulundurur. NN donörünün plazmasında sadece Anti-D antikoru bulunması, bu bireyin alyuvar zarında A ve B antijenlerini taşıdığını (AB grubu olduğunu) ve Rh antijeni taşımadığını (RhRh^-) gösterir. NN donörünün alyuvarlarındaki B antijeni, alıcının plazmasındaki Anti-B antikoru ile bir araya geldiğinde kesinlikle aglütinasyon (çökelme) gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Alıcı bireyin kan grubunun analiz edilmesi
Alıcı birey A Rh+A\text{ }Rh^+ kan grubundadır. Bu bireyin alyuvar zarında A ve Rh antijenleri bulunurken, kan plazmasında sadece Anti-B antikoru bulunur.
Kan nakillerinde alıcı bireyin plazmasında bulunan antikorlar, vericiden gelen alyuvarlardaki antijenlere karşı savunma geliştirir.
2
Donörlerin kan gruplarının ve alyuvarlarındaki antijenlerin belirlenmesi
Donörlerin durumları şöyledir:
* KK: A antijeni taşımıyor (B veya 0 grubu olabilir, alyuvarında B antijeni bulunabilir veya bulunmayabilir).
* LL: Plazmasında Anti-A ve Anti-B var (0 grubu, alyuvarlarında A veya B antijeni bulunmaz).
* MM: Anti-A ve Anti-D ile çökeliyor (A Rh+ grubu, alyuvarlarında A ve Rh antijeni bulunur, B antijeni bulunmaz).
* NN: Plazmasında sadece Anti-D var (Bu durum Anti-A ve Anti-B taşımadığını gösterir, yani alyuvarlarında hem A hem de B antijeni taşır. Dolayısıyla AB Rh- grubundadır. Alyuvarlarında B antijeni kesinlikle bulunur).
Çökelmenin gerçekleşmesi için donörden gelen antijenler ile alıcının plazmasındaki antikorların eşleşmesi gerekir.
3
Aglütinasyon (çökelme) olasılıklarının değerlendirilmesi
Alıcıda Anti-B antikoru bulunduğundan, içeriğinde B antijeni barındıran kan örnekleri çökelmeye neden olur. NN donörü kesinlikle B antijeni taşıdığı için (AB RhAB\text{ }Rh^-), kanı alıcıya verildiğinde kesinlikle çökelme gerçekleşer. KK donörü 0 grubu ise çökelme olmaz. LL ve MM donörlerinde ise B antijeni bulunmadığı için çökelme olmaz.
Alıcının plazmasındaki Anti-B antikoru ile vericinin alyuvarındaki B antijeni arasındaki etkileşim çökelmeye (kümeleşmeye) yol açar.

Anahtar Kavram

Kan grupları kalıtımında antijen-antikor ilişkisi ve kan nakli kuralları
Bu soruyu puanla