Soru

Zorluk: OrtaRasyonalizm (Akılcılık)

Rasyonalizm (akılcılık), doğru bilginin kaynağını duyusal deneyimde değil, aklın yetilerinde bulan epistemolojik bir yaklaşımdır.

Aşağıdaki rasyonalist bilgi kuramına ait temel kavramları, felsefi literatürdeki tanımlarıyla eşleştiriniz.

  • Apriori BilgiDuyusal deneyime başvurmadan, yalnızca aklın kendi yasaları ve kavramsal analiziyle ulaşılan, doğruluğu deneyden bağımsız olan bilgi türü.
  • TümdengelimGenel prensiplerden ya da doğruluğu apaçık kabul edilen öncüllerden hareket ederek tekil ve zorunlu sonuçlara ulaşmayı sağlayan mantıksal yöntem.
  • Doğuştan Gelen FikirlerZihnin deneyimden önce boş bir levha olmadığını; matematiksel, mantıksal ve bazı temel kavramların zihinde potansiyel olarak var olduğunu belirten görüş.
  • Tümel ve Zorunlu DoğrulukOlgusal dünyanın değişkenli��inden etkilenmeyen, her zaman ve her koşulda geçerli olup aksinin düşünülmesi mantıksal bir çelişkiye yol açan bilgi özelliği.

Cevap

Apriori Bilgi ile duyusal deneyim dışı bilgi tanımı; Tümdengelim ile genelden özele mantıksal yöntem; Doğuştan Gelen Fikirler ile zihnin boş levha olmadığı görüşü; Tümel ve Zorunlu Doğruluk ile olgulardan etkilenmeyen kesin bilgi eşleşir.
Rasyonalist bilgi kuramında kavramlar ve yöntemler akla dayalı bir yapı oluşturur. Apriori bilgi deneyden bağımsızlığı, tümdengelim mantıksal yöntemi, doğuştan gelen fikirler zihnin boş levha olmadığını, tümel ve zorunlu doğrular ise bilginin kesinlik niteliğini ifade eder. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme kavramların felsefi literatürdeki anlamlarıyla birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Apriori kavramının analiz edilmesi
Apriori kavramının 'deneyden bağımsız, sırf akla dayanan bilgi' anlamıyla uyuştuğu görülerek birinci kavram ile bu tanım eşleştirilir.
Deney öncesi bilgiyi tanımlamak.
2
Tümdengelim mantıksal yönteminin incelenmesi
Tümdengelim kavramının 'genel prensiplerden tekil sonuçlara ulaşma yöntemi' tanımıyla uyuştuğu görülerek ikinci kavram ile bu tanım eşleştirilir.
Rasyonalizmin temel çıkarım yöntemini belirlemek.
3
Doğuştan gelen fikirler tezinin incelenmesi
Doğuştan gelen fikirlerin 'zihnin boş bir levha olmadığını ve bazı kavramların zihinde hazır bulunduğunu savunan görüş' ile uyuştuğu görülerek üçüncü kavram ile bu tanım eşleştirilir.
Zihnin bilgi edinmedeki ilk durumuna ilişkin rasyonalist tezi saptamak.
4
Tümel ve zorunlu doğruluk kavramının incelenmesi
Tümel ve zorunlu doğruluğun 'aksini düşünmenin çelişki doğurduğu, olgulardan etkilenmeyen bilgi özelliği' tanımıyla uyuştuğu görülerek dördüncü kavram ile bu tanım eşleştirilir.
Rasyonalist bilginin kesinlik ve geçerlilik sınırlarını belirlemek.

Anahtar Kavram

Rasyonalizmin (akılcılığın) temel epistemolojik kavramları ve özellikleri
Bu soruyu puanla