Examkin

Soru

Zorluk: ZorMecaz Anlam

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki anlam özellikleriyle (gerçek anlam, yan anlam, mecaz anlam) doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Edebiyat dünyasına adım attığı ilk yıllarda, çevresindeki olumsuz eleştirilere karşı oldukça soğuk bir tavır takınmıştı.Mecaz Anlam
  • Fırtınanın şiddetini artırmasıyla birlikte geminin burnu dev dalgalarla boğuşmaya başladı.Yan Anlam
  • Laboratuvardaki deney tüplerinden birinin aniden çatlaması üzerine araştırmacılar hemen önlem aldı.Gerçek Anlam

Cevap

soğuk - mecaz anlam, burnu - yan anlam, çatlaması - gerçek anlam
Doğru eşleştirmede 'soğuk' sözcüğü mecaz anlam ile, 'burnu' sözcüğü yan anlam ile, 'çatlaması' sözcüğü ise gerçek anlam ile eşleşir. Bu eşleştirme, kelimelerin temel anlamlarıyla olan bağlarının derecesine (tamamen kopma, şekil/işlev ilişkisiyle korunma, doğrudan temel anlamda kullanılma) göre yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümlede geçen 'soğuk' sözcüğünün temel anlamıyla olan ilişkisi incelenir.
'Soğuk' kelimesinin temel anlamı 'ısısı düşük olan'dır. Cümlede 'samimiyetsiz, ilgisiz tavır' anlamında kullanılarak somut dünyadan soyut dünyaya aktarılmış ve temel anlamından tamamen uzaklaşmıştır. Dolayısıyla bu sözcük mecaz anlamlıdır.
Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşıp yeni bir anlam kazanıp kazanmadığını belirlemek mecaz anlam analizi için ilk adımdır.
2
İkinci cümlede geçen 'burnu' sözcüğünün anlamı analiz edilir.
'Burun' kelimesi normalde koklama organıdır. Burada ise 'geminin ön ucu' anlamında kullanılmıştır. İnsan burnunun şekil ve uçta olma özelliğiyle geminin burnu arasında bir benzerlik ilişkisi kurulmuş, sözcük gerçek anlamından tamamen kopmadan cansız bir varlığa aktarılmıştır. Dolayısıyla bu sözcük yan anlamlıdır.
İnsan organ adlarının cansız varlıklara benzerlik ilişkisiyle aktarılmasının yan anlam oluşturduğunu saptamak gerekir.
3
Üçüncü cümlede geçen 'çatlaması' sözcüğünün anlamı değerlendirilir.
'Çatlamak' kelimesi 'bir şeyin yüzeyinde yarıklar oluşması' demektir. Deney tüpünün çatlaması da fiziksel olarak bu yarıkların oluşmasını ifade ettiği için kelime temel anlamında, yani gerçek anlamında kullanılmıştır.
Sözcüğün sözlükteki ilk ve somut anlamını doğrudan koruduğunu doğrulamak gerçek anlamı belirler.

Anahtar Kavram

Sözcükte Anlam İlişkileri: Gerçek, Yan ve Mecaz Anlam Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Mecaz Anlam

Bu konudan daha fazla soru