Examkin

Soru

Zorluk: ZorDünya'nın Geoid Şekli ve Sonuçları

Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü sırasında oluşan merkezkaç kuvvetinin etkisiyle Ekvator'dan şişkin, kutuplardan basık kendine özgü şekline geoid adı verilir. Bu şekil, Dünya'nın tam bir küre olmamasından kaynaklanan bazı özel durumlara yol açar.

Buna göre, coğrafya dersinde tahtaya yazılan;

I. Ekvator yarıçapının kutup yarıçapından yaklaşık 21 km21\text{ km} daha uzun olması,
II. Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe yer çekimi ivmesinin artış göstermesi,
III. Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe Güneş ışınlarının düşme açısının daralması ve buna bağlı olarak sıcaklık değerlerinin azalması

öncüllerinden hangileri Dünya'nın geoid şeklinin doğrudan sonuçları arasında gösterilebilir?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız III
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    I, II ve III

Cevap

I ve II öncüllerini içeren seçenek (Ekvator yarıçapının kutup yarıçapından uzun olması ve yer çekiminin kutuplarda daha fazla olması).
I ve II öncüllerini içeren seçenek doğrudur. Çünkü Dünya'nın geoid şekli (kutuplardan basık, Ekvator'dan şişkin olması) üç temel coğrafi sonuca yol açar: Ekvator yarıçapının kutup yarıçapından uzun olması (6378 km6378\text{ km}'ye karşı 6357 km6357\text{ km}), Ekvator çevresinin bir meridyen dairesinin çevre uzunluğundan daha uzun olması ve yer çekiminin kutuplarda Ekvator'a göre daha fazla olmasıdır. Üçüncü öncülde belirtilen Güneş ışınlarının düşme açısının daralması ve buna bağlı olarak sıcaklığın azalması ise Dünya'nın küresel şeklinin (enlem etkisi) bir sonucudur.

Adım Adım Çözüm

1
Dünya'nın kendine özgü geoid şeklinin tanımı ve bu şekle bağlı olarak ortaya çıkan temel geometrik ve fiziksel sonuçlar hatırlanır.
Geoid şeklin; Ekvator yarıçapının kutup yarıçapından büyük olmasına, Ekvator çevresinin kutup çevresinden uzun olmasına ve yer çekiminin kutuplarda daha fazla olmasına neden olduğu belirlenir.
Soru öncüllerinde verilen ifadelerin hangilerinin geoid şeklin doğrudan sonucu olduğunu sınıflandırabilmek için teorik temel oluşturulur.
2
Birinci ve ikinci öncüller analiz edilir.
Birinci öncülde belirtilen yarıçap farkı (21 km21\text{ km}) ve ikinci önc��lde belirtilen yer çekimi farkı, doğrudan Dünya'nın kutuplardan basık olmasının (merkeze yakınlık farkının) bir sonucu olarak doğrulanır.
Geoid şeklin temel sonuçlarını tespit ederek doğru cevabın bileşenlerini belirlemek.
3
Üçüncü öncül analiz edilerek elenir.
Güneş ışınlarının düşme açısının daralması ve sıcaklığın azalması, Dünya'nın basıklığından değil, genel küresel yüzey yapısından (enlem etkisinden) kaynaklanır. Bu nedenle üçüncü öncül geoid şeklin sonucu değildir.
Kavram yanılgısına yol açabilecek küresel şekil sonuçlarını geoid şekil sonuçlarından ayırt etmek.
4
Doğrulanan öncüller birleştirilerek doğru seçenek tespit edilir.
Yalnızca I ve II numaralı öncüllerin Dünya'nın geoid şeklinin doğrudan sonuçları olduğu sonucuna ulaşılır.
Soru kökündeki verilere dayanarak doğru cevabı netleştirmek.

Anahtar Kavram

Dünya'nın geoid şeklinin sonuçları ile küresel şeklinin (enlem etkisi) sonuçları arasındaki farklar ve yer çekimi ivmesi ile yarıçap ilişkileri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Dünya'nın Geoid Şekli ve Sonuçları

Bu konudan daha fazla soru