Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Anlatım Biçimleri

Karasu Irmağı'nın o hırçın ve gürültülü akışı, gecenin zifiri karanlığında ve sessizliğinde her zamankinden daha da belirginleşiyordu. Yamaca kurulu eski köyün tek katlı ahşap evleri, puslu ay ışığının altında adeta gümüşî birer heykel gibi hareketsizce duruyordu. Birden uzaklardaki derin vadiden kesik bir çakal uluması duyuldu; rüzgâr, nehir kıyısındaki yaşlı söğüt dallarını sertçe hışırdatarak vadi boyu uğuldadı. Bu tekinsiz atmosferde Ahmet, elindeki gaz fenerini biraz daha yukarı kaldırıp patikanın sonundaki dik kayalıkta beliren karaltıya doğru ürkek adımlarla yürümeye devam etti. Kalbinin hızlı at��şları, ayaklarının altındaki kuru yaprakların hışırtısına karışıyordu.

Bu parçanın anlatımında hem betimleyici hem de öyküleyici anlatım biçimlerine başvurulduğu yargısı doğru mudur?

Cevap: Cevap

Cevap

Doğru
Verilen parça incelendiğinde, çevreye ait ayrıntıların duyular vasıtasıyla zihinde canlandırılması (betimleme) ve Ahmet adındaki karakterin hareketleriyle oluşturulan olay zinciri (öyküleme) bir arada yer almaktadır. Dolayısıyla yargı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki betimleyici (tasvir edici) ögeleri belirlemek.
'Hırçın ve gürültülü akış', 'gümüşî birer heykel gibi duran ahşap evler', 'kesik çakal uluması' ve 'yaşlı söğüt dalları' gibi ifadelerle okuyucunun görme ve işitme duyularına seslenilerek zihninde bir görsellik oluşturulmuştur.
Kelime gruplarıyla resim çizme amacı taşıyan niteleme sıfatları ve duyusal ayrıntılar betimleyici anlatımın temel göstergesidir.
2
Metindeki öyküleyici (olay akışı ve hareket bildiren) unsurları belirlemek.
Ahmet'in elindeki gaz fenerini kaldırması, dik kayalıktaki karaltıya doğru ürkek adımlarla yürümeye devam etmesi gibi eylemler bir olay akışı oluşturmaktadır.
Kişi, yer, zaman ve olay ögeleriyle birlikte bir durumdan başka bir duruma geçişi bildiren hareketlilik öyküleyici anlatımı kanıtlar.
3
İki tekniğin sentezini yaparak yargıyı değerlendirmek.
Metinde durağan unsurların tasviri (betimleme) ile hareket hâlindeki bir kahramanın olay akışı (öyküleme) birbirini tamamlayacak şekilde sunulmuştur.
Yargıda belirtilen her iki anlatım biçiminin de metinde belirgin biçimde yer alması yargıyı doğru kılar.

Anahtar Kavram

Paragrafta öyküleme ve betimleme anlatım biçimlerinin birlikte kullanımı
Bu soruyu puanla