Examkin

Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Anlatım Biçimleri

Aşağıda verilen paragrafları, içlerinde ağır basan anlatım biçimleriyle eşleştiriniz.

  • Yazının icadı, insanlık tarihinin en önemli dönüm noktalarından biridir. Sümerler tarafından milattan önce 3500'lerde kil tabletler üzerine çivi yazısıyla kaydedilen ilk belgeler, başlangıçta sadece ticari kayıtları tutmak amacıyla kullanılmıştır. Zamanla bu sistem, yasaların yazılmasına, edebi metinlerin kaydedilmesine ve bilginin gelecek kuşaklara aktarılmasına olanak tanıyarak insan belleğinin sınırlarını genişletmiştir.Açıklayıcı Anlatım
  • Sanatın sadece güzelliği yansıtması gerektiği yönündeki yaygın kanıya katılmak mümkün değildir. Güzellik, sanatın binbir yüzünden sadece biridir; oysa sanat, hayatın tüm gerçekliğini, çirkinliğini ve çelişkilerini de içine almalıdır. İnsanı sadece hoş duygularla uyutmak sanatın işlevi olabilir mi? Aksine sanat, insanı sarsmalı, onu rahatsız ederek kendi gerçeğiyle yüzleşmeye zorlamalıdır.Tartışmacı Anlatım
  • Güneş henüz dağların arkasından yüzünü göstermemişken ihtiyar balıkçı kayığının iplerini çözdü. Serin sabah rüzgârı yüzünü kamçılarken denizin dingin sularına doğru kürek çekmeye başladı. Birkaç mil açıldıktan sonra ağlarını yavaşça suya bıraktı ve sabırla beklemeye koyuldu.Öyküleyici Anlatım
  • Kasabanın dar ve dolambaçlı sokaklarına dizilmiş iki katlı ahşap evler, zamana meydan okurcasına ayakta duruyordu. Pencerelerindeki saksılardan sarkan kırmızı sardunyalar, griye dönmüş ahşap duvarlara canlı birer renk katmıştı. Sokaklardaki taş parkeler, yağmurun ardından nemli ve parlak bir görünüm kazanmıştı.Betimleyici Anlatım

Cevap

Birinci metin Açıklayıcı Anlatım, ikinci metin Tartışmacı Anlatım, üçüncü metin Öyküleyici Anlatım, dördüncü metin ise Betimleyici Anlatım ile eşleşmektedir.
Birinci metinde nesnel bilgiler sunularak açıklayıcı anlatım yapılmıştır; ikinci metinde bir teze karşı çıkılarak tartışmacı anlatım benimsenmiştir; üçüncü metinde balıkçının eylemleri zaman sırasıyla aktarılarak öyküleyici anlatım kullanılmıştır; dördüncü metinde ise kasaba sokakları durağan bir tasvirle verilerek betimleyici anlatım gerçekleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metinlerdeki temel amacı ve üslubu incelemek.
Birinci metnin bilgi verme, ikinci metnin ikna etme, üçüncü metnin bir olayı aktarma ve dördüncü metnin tasvir etme amacıyla yazıldığı belirlenmiştir.
Anlatım biçimlerini doğru saptayabilmek için yazarın metni yazış amacının ve hareketlilik/durağanlık durumunun belirlenmesi gerekir.
2
Bilgi verici ve nesnel yapıya sahip metni tespit etmek.
Birinci metinde yazının Sümerler tarafından icadı ve işlevi hakkında nesnel veriler sunulmuştur. Bu durum açıklayıcı anlatıma işaret eder.
Açıklayıcı anlatım, okuyucuya bilgi sunmayı ve onu aydınlatmayı amaçlar.
3
Karşıt fikir barındıran ve soru-cevaplarla ilerleyen metni bulmak.
İkinci metinde 'Sanatın sadece güzelliği yansıtması gerektiği...' kanısına karşı çıkılarak öznel bir sav savunulmuş ve sorularla okuyucu düşündürülmüştür. Bu durum tartışmacı anlatımı gösterir.
Tartışmacı anlatımda yerleşik bir kanıyı çürütme ve kendi fikrini kabul ettirme amacı vardır.
4
Zaman akışı ve olay örgüsü içeren metni belirlemek.
Üçüncü metinde ihtiyar balıkçının kayığı çözmesi, kürek çekmesi ve ağ atması gibi eylemler bir süreç içinde verilmiştir. Bu durum öyküleyici anlatımla uyuşur.
Öyküleyici anlatımda temel unsur harekettir; olaylar kişi, yer ve zaman bağlamında aktarılır.
5
Niteleyici ögelerin yoğun olduğu, durağan tasvire dayalı metni seçmek.
Dördüncü metinde kasabadaki ahşap evler ve sokaklar adeta bir fotoğraf karesi gibi durağan bir şekilde betimlenmiştir. Bu durum betimleyici anlatımın örneğidir.
Betimleyici anlatımda izlenim kazandırma ve kelimelerle resim çizme amacı güdülür.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım Biçimleri
Bu soruyu puanla

Konular

Paragrafta Anlatım Biçimleri

Bu konudan daha fazla soru