Examkin

Soru

Zorluk: OrtaÇok Alellilik ve Kan Grupları Kalıtımı

Bir annenin alyuvar zarında sadece A antijeni bulunurken, babanın kan plazmasında hem Anti-A hem de Anti-B antikorları bulunmakta ancak alyuvar zarında Rh antijeni yer almaktadır.

Bu çiftin ilk çocukları 0 Rh−0\ \text{Rh}^- kan grubuna sahip olduğuna göre; daha sonra doğacak çocukları ile ilgili,

I. A Rh+A\ \text{Rh}^+ kan grubunda bir erkek çocuğun doğma olasılığı 18\frac{1}{8}'dir.
II. Çocukların alyuvar zarlarında B antijeni bulunma olasılığı yoktur.
III. Doğacak bir çocuğun fenotipinde Rh faktörü bakımından çekinik özelliğin görülme olasılı��ı 12\frac{1}{2}'dir.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    I ve II
  3. C
    I ve III
  4. D
    II ve III
  5. I, II ve IIICevap

Cevap

Her üç öncülün de yer aldığı seçenek doğrudur.
Verilen bilgilere göre anne A Rh- (A0 rr) ve baba 0 Rh+ (00 Rr) genotipindedir. Bu ebeveynlerin çaprazlanması sonucu çocukların A Rh+ erkek olma olasılığı sekizde bir, alyuvarlarında B antijeni taşımama olasılığı kesin (yüzde yüz) ve Rh yönünden çekinik fenotipte olma olasılığı yarı yarıyadır. Dolayısıyla her üç öncül de doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Ebeveynlerin fenotip ve genotiplerini belirleme.
Annenin alyuvar zarında sadece A antijeni bulunması onun A Rh- kan grubunda olduğunu gösterir. Babanın plazmasında hem Anti-A hem Anti-B bulunması ve alyuvarında Rh antijeni olması onun 0 Rh+ kan grubunda olduğunu gösterir.
Çaprazlama yapabilmek için ebeveynlerin kan gruplar��nı tespit etmemiz gerekir.
2
İlk çocuktan yola çıkarak ebeveynlerin genotiplerini kesinleştirme.
İlk çocuk 0 Rh- (00 rr) olduğuna göre, hem anne hem de baba çocuklarına 0 ve r alellerini vermiş olmalıdır. Bu durumda annenin genotipi A0 rr, babanın genotipi 00 Rr olarak kesinleşir.
Olasılık hesaplarını doğru yapabilmek için heterozigotluk durumlarını belirlemek şarttır.
3
Öncüllerin doğruluğunu hesaplama.
ABO yönü çaprazlamasından (A0 x 00) A fenotipi olasılığı 1/2, 0 fenotipi olasılığı 1/2'dir (B antijeni olasılığı 0'dır). Rh yönü çaprazlamasından (rr x Rr) Rh+ olasılığı 1/2, Rh- (çekinik) olasılığı 1/2'dir. I. öncül için: A (1/2) x Rh+ (1/2) x Erkek (1/2) = 1/8 bulunur. II. öncülde çocuklarda B antijeni bulunma olasılığı yoktur. III. öncülde Rh- (çekinik) fenotip olasılığı 1/2'dir.
Her bir öncülün doğruluğunu matematiksel ve biyolojik kurallarla test etmek gerekir.

Anahtar Kavram

Çok alellilik ve kan grupları kalıtımında fenotipten genotip bulma ve olasılık hesabı
Bu soruyu puanla

Konular

Çok Alellilik ve Kan Grupları Kalıtımı

Bu konudan daha fazla soru