Examkin

Soru

Zorluk: Zorİklim Elemanları: Sıcaklık

Dünya genelinde sıcaklığın dağılışını etkileyen faktörler göz önüne alındığında, ocak ayı izoterm haritasında Kuzey Yarım Küre'deki izoterm eğrilerinin karalar üzerinde güneye (ekvatora), okyanuslar üzerinde ise kuzeye (kutuplara) doğru belirgin bir sapma gösterdiği görülür.

Buna göre, ocak ayında gerçekleşen bu sapmalarda;

I. karaların denizlere göre daha hızlı ve fazla soğuması,
II. okyanus akıntılarının sıcaklık üzerindeki etkisi,
III. enlem derecesine bağlı olarak güneş ışınlarının düşme açısının değişmesi

faktörlerinden hangileri doğrudan etkili olmuştur?

  1. A
    Yalnız I
  2. B
    Yalnız III
  3. I ve IICevap
  4. D
    I ve III
  5. E
    II ve III

Cevap

I ve II
Kuzey Yarım Küre'de ocak ayında kış şartları etkilidir. Karalar denizlere göre daha hızlı ve fazla soğuduğu için aynı sıcaklığa sahip noktaları birleştiren izoterm eğrileri karalar üzerinde daha sıcak olan güneye (ekvator yönüne) doğru sapar. Denizler ise sıcaklığını daha iyi korur ve aynı zamanda sıcak okyanus akıntılarının etkisiyle izoterm eğrileri okyanuslar üzerinde daha soğuk olan kuzeye (kutup yönüne) doğru sapma gösterir. Dolayısıyla bu durum üzerinde karaların soğuma özellikleri ile okyanus akıntıları doğrudan etkilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Kuzey Yarım Küre için ocak ayının mevsimsel özelliklerini belirleme
Kuzey Yarım Küre'de ocak ayında kış mevsimi yaşanmaktadır.
Sıcaklık dağılışını ve kara-deniz ısınma farklarını mevsim şartlarına göre analiz etmek gerekir.
2
Karaların ve denizlerin ocak ayındaki termal davranışlarını analiz etme
Karalar denizlere göre daha hızlı soğur ve daha soğuk hâle gelir; denizler ise sıcaklığını daha uzun süre korur.
Özgül ısı farkı nedeniyle karaların kışın denizlerden daha soğuk olması, izoterm eğrilerinin karalarda ekvatora (daha sıcak olan güneye) doğru bükülmesine yol açar.
3
Okyanus akıntılarının etkisini değerlendirme
Gulf Stream gibi sıcak su akıntıları, okyanusların kuzey kesimlerinin normalden daha ılık olmasına neden olur.
Bu durum izoterm eğrilerinin okyanuslar üzerinde kuzeye (kutuplara) doğru bükülmesini doğrudan tetikler.
4
Enlem etkisinin sapmalardaki rolünü sorgulama
Enlem etkisi izotermleri bükmek yerine onların enlemlere paralel uzanmasını eğilimlendirir.
Aynı enlem üzerinde görülen sıcaklık farkları ve bükülmeler enlem etkisiyle değil, göreceli konum faktörleriyle (kara-deniz dağılışı ve okyanus akıntıları) açıklanır.

Anahtar Kavram

Sıcaklığın yeryüzündeki dağılışını etkileyen faktörler; kara ve denizlerin ısınma özellikleri ile okyanus akıntılarının izoterm eğrileri üzerindeki saptırıcı etkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İklim Elemanları: Sıcaklık

Bu konudan daha fazla soru