Soru

Zorluk: OrtaMecaz Anlam

Sanatçı, çocukluğunun geçtiği o dağ köyündeki kerpiç evlerin (I) duvarlarını süsleyen resimleri dün gibi hatırlıyordu. Köy kahvesinin hemen ��nünde yükselen yaşlı çınarın (II) gölgesinde geçirilen uzun yaz günleri, onun doğayla kurduğu bağın ilk harcı olmuştu. Resimlerinde kullandığı canlı renkler, aslında o yıllarda dağların (III) sırtında izlediği gün batımlarının zihnine kazınan yansımalarıydı. Kent yaşamının karmaşası içinde kaybolup giden insanın yalnızlığını tuvaline aktarırken, geçmişin o saf dünyasından süzülen renklerle modern insanın ruhundaki (IV) karanlığı dağıtmaya çalışıyordu. Resimlerini tamamladıktan sonra fırçalarını özenle temizleyip masanın üzerine (V) bırakıyordu.

Bu par��ada numaralanmış sözcüklerden hangisi mecaz anlamıyla kullanılmıştır?

  1. A
    I
  2. B
    II
  3. C
    III
  4. IVCevap
  5. E
    V

Cevap

Dördüncü sözcük olan 'karanlığı' ifadesi, gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak soyut bir durumu ifade ettiği için mecaz anlamdadır.
Dördüncü sözcük olan 'karanlığı' kelimesi, fiziksel ışık yokluğu anlamından tamamen uzaklaşarak modern insanın iç dünyasındaki umutsuzluk, bunalım ve karamsarlık gibi tamamen soyut bir durumu ifade etmek üzere kullanılmıştır. Bu doğrultuda sözcük mecaz anlam özelliği taşımaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış sözcüklerin temel (sözlük) anlamları ile cümledeki kullanım bağlamlarını karşılaştırmak.
Sözcüklerin fiziksel dünyadaki ilk karşılıkları belirlenir: 'duvar' (bölme), 'gölge' (ışık almayan yer), 'sırt' (arka kısım), 'karanlık' (ışıksızlık), 'bırakmak' (koymak).
Anlam değişmelerini saptayabilmek için öncelikle sözcüklerin gerçek anlamlarını esas almak gerekir.
2
Kelimelerin gerçek anlamlarından kopup kopmadıklarını ve kazandıkları yeni anlamların somut mu yoksa soyut mu olduğunu incelemek.
'Sırt' sözcüğünün dağ için kullanılarak somut niteliğini koruduğu ve yan anlam kazandığı; 'karanlık' sözcüğünün ise ruhsal karamsarlık anlamıyla tamamen soyutlaştığı tespit edilir.
Yan anlam ile mecaz anlam arasındaki temel farkı ortaya koyarak doğru yanıta ulaşmak.

Anahtar Kavram

Mecaz Anlam
Bu soruyu puanla