Soru

Zorluk: ZorDeğerlerin Oluşum Süreci ve Kaynakları

Değerlerin oluşum sürecinde ve bu değerlerin toplumsal hayata yansımasında din, akıl, örf-âdet ve kültür gibi kaynaklar aktif rol oynamaktadır.

Buna göre, sol tarafta verilen açıklama ve örnekleri sağ taraftaki değer kaynaklarıyla doğru bir şekilde eşleştiriniz.

  • Toplumda uzun süre uygulanarak yerleşik hale gelen, dinin temel ilkeleriyle çelişmediği sürece değerlerin aktarımında köprü vazifesi gören yazısız kurallar bütünü.Örf ve Âdetler
  • İnsanın yaratılıştan getirdiği temiz fıtratı koruyarak iyiyi kötüden, faydalıyı zararlıdan ayırt etmesini sağlayan ve ahlaki değerlerin kavranmasında aracı olan zihni yeti.Selim Akıl
  • Toplumsal hayatın merkezinde yer alarak adaleti, doğruluğu, yardımlaşmayı ibadet bilinciyle harmanlayan ve değerlere nihai yaptırım gücü kazandıran ilahi kaynak.Din
  • Bir toplumun tarihsel süreçte ürettiği maddi ve manevi ögelerin tamamını kapsayan, değerlerin sonraki nesillere dil, sanat ve edebiyat yoluyla aktarılmasını sağlayan geniş havza.Kültür

Cevap

Sol sütundaki yazısız toplumsal kurallara dair açıklama örf ve âdetlerle; yaratılıştan gelen ayırt etme yetisi selim akılla; ilahi vahiy kaynaklı yaptırım gücü dinle; maddi ve manevi değerleri aktaran geniş havza ise kültürle eşleşmelidir.
Sol taraftaki yazısız kurallar ve dinle uyum vurgusu örf ve âdetlerle; yaratılıştan gelen temiz fıtrat ve ahlaki ayırt etme yetisi selim akılla; ilahi vahiy ve nihai yaptırım gücü dinle; maddi ve manevi ögelerin tamamını içeren aktarım havzası ise kültür kavramıyla örtüşmektedir. Bu doğrultuda yapılan eşleştirme doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci ifadedeki 'yazısız kurallar bütünü' ve 'dinle çelişmediği sürece köprü vazifesi görme' vurguları analiz edilir.
Bu özelliklerin örf ve âdetleri tanımladığı belirlenir ve birinci ifade örf ve âdetler kavramıyla eşleştirilir.
Örf ve âdetler, toplumsal mutabakatla oluşan ve dinin onayından geçen geleneksel normlardır.
2
İkinci ifadedeki 'yaratılıştan gelen temiz fıtrat', 'iyiyi kötüden ayırt etme' ve 'zihni yeti' kavramları incelenir.
Bu niteliklerin selim akıl kavramını işaret ettiği saptanır ve ikinci ifade selim akılla eşleştirilir.
Selim akıl, önyargılardan arınmış, insanı doğru bilgiye ve ahlaki erdeme ulaştıran akıl türüdür.
3
Üçüncü ifadedeki 'ilahi kaynak', 'ibadet bilinci' ve 'nihai yaptırım gücü' ifadeleri değerlendirilir.
Bu özelliklerin dini temsil ettiği anlaşılır ve üçüncü ifade din kavramıyla eşleştirilir.
Din, aşkın bir otoriteye (Allah'a) dayandığı için değerlerin en güçlü ve değişmez referans kaynağıdır.
4
Dördüncü ifadedeki 'maddi ve manevi ögelerin tamamı' ile 'dil, sanat ve edebiyat yoluyla aktarım' vurguları çözümlenir.
Bu bütünsel yapının kültürü tanımladığı görülür ve dördüncü ifade kültürle eşleştirilir.
Kültür, toplumun ürettiği tüm değerlerin dil ve sanat gibi kanallarla geleceğe aktarıldığı havzadır.

Anahtar Kavram

Değerlerin oluşmasında rol oynayan din, selim akıl, örf-âdet ve kültür kaynaklarının ayırt edilmesi.
Bu soruyu puanla