Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Anlatım Biçimleri

Antik Yunan tiyatrolarının, özellikle de Epidaurus’un olağanüstü akustiği uzun yıllar boyunca gizemini korumuştur. En arka sıradaki izleyicinin bile sahnedeki fısıltıları net bir şekilde duyabilmesi, kimi araştırmacılarca rüzgârın yönüyle ya da şans eseri oluşmuş bir mimari başarıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Ancak son yapılan araştırmalar, kireçtaşından yapılan oturma sıralarının belirli bir düzende yerleştirilmesinin, düşük frekanslı arka plan seslerini filtrelerken yüksek frekanslı ses dalgalarını doğrudan izleyiciye yansıttığını ortaya koymuştur. Bu mimari deha, tesadüfi bir yapılaşmanın değil, ses dalgalarının yayılım ilkelerine dair derin bir sezgisel kavrayışın somut bir ürünüdür.

Bu parçanın anlatımında, gözleme dayalı ayrıntıların okurda izlenim uyandıracak biçimde sunulduğu betimleyici anlatım ile olayların bir akış içinde aktarıldığı öyküleyici anlatım biçimleri ağır basmaktadır.

Cevap: Cevap

Cevap

Verilen yargı yanlıştır. Metinde betimleme ve öyküleme değil, açıklama ve tartışma anlatım biçimleri kullanılmıştır.
Verilen yargı yanlıştır çünkü parçada betimleyici veya öyküleyici bir anlatım kullanılmamış; bilgi verme amacı taşıyan açıklayıcı anlatım ile yerleşik bir kanıyı çürütmeye çalışan tartışmacı anlatımdan yararlanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Metnin yazılış amacını ve üslubunu belirlemek
Metinde antik tiyatrodaki akustiğin nedenini açıklayan bilimsel bir bulgu paylaşılmakta ve bu durumun tesadüfi olduğu görüşü sorgulanmaktadır.
Anlatım biçimlerini doğru saptayabilmek için öncelikle metnin amacını anlamak gerekir.
2
İddia edilen anlatım biçimlerinin metindeki varlığını kontrol etmek
Metinde okurun zihninde bir tablonun resmedilmesi (betimleme) veya bir olay akışının hikayeleştirilmesi (öyküleme) söz konusu değildir.
Yargıda geçen 'betimleyici' ve 'öyküleyici' ifadelerinin doğruluğunu test etmek gerekir.
3
Metindeki gerçek anlatım biçimleriyle yargıyı karşılaştırıp sonuca varmak
Bilgi verildiği için açıklayıcı anlatım; bir kanıyı değiştirmek hedeflendiği için tartışmacı anlatım kullanılmıştır. Bu nedenle verilen yargı yanlıştır.
Ulaşılan bulgularla yargının doğruluğunu kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Anlatım Biçimleri
Bu soruyu puanla