Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBitişik Yazılan Birleşik Kelimeler

Edebiyat eleştirmenleri, son yıllarda yayımlanan (I)başyapıtları değerlendirirken oldukça titiz davranmaktadır. Bir eserin kalıcılığı, yazarın ele aldığı konuyu (II)ayak üstü geçiştirmek yerine derinlemesine işlemesine bağlıdır. Nitelikli bir yazar, (III)birtakım güncel kaygılardan sıyrılarak (IV)sıra dışı bir anlatım sunar. Bu süreçte dilin olanaklarından yararlanırken (V)dil bilgisi kurallarına da özen göstermek gerekir.

Bu parçada numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?

  1. A
    I
  2. IICevap
  3. C
    III
  4. D
    IV
  5. E
    V

Cevap

II numaralı sözcük olan 'ayak üstü' ifadesidir. Bu sözcük, somut bir yer bildirmediği için 'ayaküstü' şeklinde bitişik yazılmalıdır.
Doğru yanıt olan ikinci sözün ayrı yazılması yanlıştır. Türkçede 'alt', 'üst' ve 'üzeri' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler, somut bir yer bildirmedikleri sürece (örneğin 'ayaküstü', 'akşamüstü', 'bilinçaltı') bitişik yazılır. Parçada geçen 'ayak üstü' sözü de somut olarak ayağın üst kısmını değil, 'aceleyle' anlamını taşıdığı için bitişik yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki numaralanmış birleşik kelimeleri ve birleşik yapıdaki sözcükleri tespit etmek.
Numaralanmış sözler: I. başyapıtları, II. ayak üstü, III. birtakım, IV. sıra dışı, V. dil bilgisi.
Yazım kurallarına uygunluğu denetlenecek sözcüklerin doğru belirlenmesi gerekir.
2
Her bir sözcüğün TDK birleşik kelimelerin yazımı kurallarına göre durumunu incelemek.
'başyapıt', 'birtakım' ve 'ayaküstü' bitişik yazılması gereken birleşik kelimelerdir; 'sıra dışı' ve 'dil bilgisi' ise ayrı yazılması gereken birleşik kelimelerdir.
Hangi sözcüklerin bitişik, hangilerinin ayrı yazılması gerektiğini kurallarla eşleştirmek gerekir.
3
Yazım hatası barındıran seçeneği belirlemek.
İkinci söz olan 'ayak üstü', somut olarak bir yer bildirmediği için 'ayaküstü' şeklinde bitişik yazılmalıdır. Ayrı yazılması yazım hatasıdır.
Somut olarak yer bildirmeyen 'alt, üst, üzeri' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin bitişik yazılması kuralının ihlal edildiğini saptamak.

Anahtar Kavram

Bitişik yazılan birleşik kelimelerin kuralları ve somut olmayan üst/alt sözcüklerinin yazımı.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Bitişik Yazılan Birleşik Kelimeler

Bu konudan daha fazla soru