Soru

Zorluk: ZorAhlaki Eylemin Amacı

Eylemlerimizin ahlaki değerini tayin eden yegane ölçüt, onların yarattığı toplam faydadır. Buradaki fayda kavramı, bireysel menfaatlerin dar kalıplarına sıkıştırılmış bir çıkar arayışı değil, eylemden doğrudan ya da dolaylı olarak etkilenen tüm insanların ortak refahı ve mutluluğudur. Ahlaki bir fail, karar alırken kendi yararı ile toplumun yararı arasında tarafsız bir hakem gibi davranmalı, eylemlerinin nihai amacı olarak 'en çok sayıda insan için en yüksek düzeyde mutluluğu' hedeflemelidir. Dolayısıyla bir eylem, sadece failine haz kazandırdığı için değil, bütüne sağladığı olumlu katkı oranında ahlaki bir nitelik kazanır.

Bu parçada açıklanan ahlaki eylemin amacı ve değer ölçütleri, aşağıdaki filozoflardan hangisinin ahlak anlayışı ile örtüşmektedir?

  1. A
    Immanuel Kant
  2. B
    Epikuros
  3. C
    Aristoteles
  4. John Stuart MillCevap
  5. E
    Baruch Spinoza

Cevap

John Stuart Mill'in faydacı (utilitarist) ahlak anlayışı
Parçada savunulan ahlaki eylemin amacı, bireysel hazların ötesine geçerek en çok sayıda insanın ortak mutluluğunu ve faydasını maksimize etmektir. Bu yaklaşım, ahlak felsefesinde 'Utilitarizm' (faydacılık) olarak adlandırılır ve bu görüşün en önemli temsilcisi John Stuart Mill'dir. Dolayısıyla parçadaki görüşler John Stuart Mill'in ahlak anlayışıyla örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçada geçen 'eylemlerin ahlaki değerini yarattığı toplam faydanın belirlemesi' ve 'en çok sayıda insan için en yüksek düzeyde mutluluk' ifadelerini analiz etme.
Bu ifadelerin ahlak felsefesindeki utilitarizm (faydacılık) akımına işaret ettiğinin belirlenmesi.
Soruda verilen ahlaki eylemin amacı ve değer ölçütünü doğru felsefi akımla eşleştirmek için.
2
Utilitarizm akımının en önemli temsilcilerini hatırlama ve seçeneklerdeki filozoflarla karşılaştırma.
Jeremy Bentham ve John Stuart Mill'in utilitarist ahlak kuramının kurucuları olduğunun saptanması.
Doğru seçeneğe ulaşmak için akımın temsilcisi olan filozofu belirlemek gerekir.
3
Seçeneklerde yer alan diğer filozofların (Kant, Epikuros, Aristoteles, Spinoza) ahlaki eylemin amacına yönelik görüşlerini eleme yöntemiyle inceleme.
Diğer filozofların ödev, haz, erdem/mutluluk ve doğaya uyum gibi farklı amaçları savunduğunun ve parçadaki faydacı görüşle uyuşmadığının belirlenmesi.
Çeldiricilerin neden yanlış olduğunu kesinleştirerek doğru cevabı doğrulamak için.

Anahtar Kavram

Ahlaki eylemin amacı olarak toplumsal fayda (Utilitarizm)
Bu soruyu puanla