Soru

Zorluk: ZorSıfatlar (Ön Adlar)

Aşağıdaki cümlelerde yer alan sıfat yapılarını ve kullanımlarını, karşılarında verilen ilgili dil bilgisel özellikleriyle doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Cana yakın tavırlarıyla kısa sürede herkesin sevgisini kazanan yeni öğretmen, okulun ilk gününde oldukça heyecanlıydı.Kurallı birleşik sıfat kullanımı
  • Şair, son kitabında geçmişe duyduğu özlemi samimi bir üslupla dile getirmiş.Bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı alması
  • Kürsüdeki konuşmacı, salondaki dinleyicilerin sorularını dikkatle ve sabırla yanıtladı.Sıfat yapan ilgi ekinin (-ki) işaret sıfatı türetmesi
  • Yaralılar, olay yerine en son ulaşan ambulansla hastaneye sevk edildi.Adlaşmış sıfat kullanımı

Cevap

Birinci cümle "Kurallı birleşik sıfat kullanımı" ile, ikinci cümle "Bir ismin hem niteleme hem de belirtme sıfatı alması" ile, üçüncü cümle "Sıfat yapan ilgi ekinin (-ki) işaret sıfatı türetmesi" ile, dördüncü cümle ise "Adlaşmış sıfat kullanımı" ile eşleşmelidir.
Cümlelerdeki sıfat kullanımları incelendiğinde; 'cana yakın' ifadesi kurallı birleşik sıfatla, 'samimi bir üslup' ifadesi hem niteleme hem belirtme sıfatı almış isimle, 'kürsüdeki' ve 'salondaki' ifadeleri sıfat yapan -ki ekiyle, 'yaralılar' ifadesi ise adlaşmış sıfatla eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi analiz etme.
"Cana yakın tavırlarıyla" ifadesinde yer alan "cana yakın" grubu, bir ismi niteleyen kurallı birleşik sıfattır.
Birleşik sıfatlar anlamca kaynaşmış veya belirli ek kurallarıyla oluşturulur; "cana yakın" da anlamca kaynaşmış bir gruptur.
2
İkinci cümleyi analiz etme.
"samimi bir üslupla" tamlamasında "samimi" niteleme sıfatı, "bir" ise belirtme (belgisiz) sıfatıdır.
Bir isim önündeki sıfatlardan biriyle nitelenirken diğeriyle belirtilmiş olur.
3
Üçüncü cümleyi analiz etme.
"Kürsüdeki konuşmacı" ve "salondaki dinleyiciler" tamlamalarındaki "-ki" eki eklendiği ismi sıfata dönüştürmüştür.
Bu ek, Türkçede işaret sıfatı kurmak amacıyla kullanılan sıfat yapan ilgi ekidir.
4
Dördüncü cümleyi analiz etme.
"Yaralılar" sözcüğü, nitelediği isim düştüğü için adlaşmış sıfata dönüşmüştür.
Niteleme sıfatlarının arkasındaki isim çekim eki alıp düştüğünde sıfat adlaşır.

Anahtar Kavram

Sıfatların yapısal, işlevsel ve görevsel özellikleri ile Türkçedeki farklı kullanım şekilleri.
Bu soruyu puanla