Soru

Zorluk: OrtaMitoz ve Mayoz Bölünmenin Karşılaştırılması

Mitoz ve mayoz bölünme süreçlerinde gözlenen çeşitli hücresel olaylar ile bu olayların gerçekleştiği evrelerin veya sahip olduğu özelliklerin doğru eşleştirilmesi gerekmektedir. Sol tarafta verilen bölünme olaylarını, sağ tarafta verilen uygun açıklamalarla eşleştiriniz.

  • Tetrat ve sinapsis oluşumu ile krossing-over olaylarının gerçekleşebilmesiSadece Mayoz I bölünmesine özgü olan ve genetik rekombinasyona olanak tanıyan süreç
  • Homolog kromozomların zıt kutuplara çekilerek ayrılmasıMayoz I bölünmesinin anafaz evresinde gerçekleşen ve kromozom sayısının yarıya inmesini sağlayan süreç
  • Kardeş kromatitlerin ayrılması ve sentromerlerin bölünmesiHem mitoz bölünmede hem de Mayoz II bölünmesinin anafaz evresinde gerçekleşen ortak süreç
  • Bölünme öncesinde interfaz evresinde DNA replikasyonunun yapılmasıHem mitoz hem de mayoz bölünmenin başlangıcında (interfazda), hücrenin bölünmeye hazırlanmasını sağlayan ortak süreç

Cevap

Eşleştirme şu şekildedir: Tetrat/sinapsis/krossing-over sadece Mayoz I'e özgüdür; homolog kromozom ayrılması Mayoz I anafazında gerçekleşir; kardeş kromatit ayrılması hem mitoz hem mayoz II anafazında ortaktır; DNA replikasyonu ise her iki bölünme öncesindeki interfazda ortak olarak gerçekleşir.
Tetrat/sinapsis/krossing-over olayları Mayoz I'e özgü süreçlerdir; homolog kromozom ayrılması Mayoz I'in anafaz I evresinde gerçekleşerek kromozom sayısını yarıya indirir; kardeş kromatit ayrılması ve sentromer bölünmesi hem mitoz hem de mayoz II'nin anafaz evrelerinde ortaktır; DNA replikasyonu ise her iki bölünme türü öncesindeki interfaz evresinde gerçekleşir.

Adım Adım Çözüm

1
Tetrat, sinapsis ve krossing-over olaylarının analiz edilmesi.
Bu olaylar sadece mayoz I bölünmesine özgüdür ve mitozda görülmez. Dolayısıyla birinci sol öge ikinci sağ öge ile eşleşir.
Çeşitliliği artıran krossing-over ve homolog kromozom etkileşimleri olan tetrat ve sinapsis mayoz I profazında gerçekleşir.
2
Homolog kromozom ayrılmasının analiz edilmesi.
Homolog kromozomlar mayoz I'in anafaz I evresinde ayrılır. Bu olay hücrelerin ploidisini (kromozom sayısını) yarıya indirir. İkinci sol öge dördüncü sağ öge ile eşleşir.
Mayoz bölünmede kromozom sayısının yarıya inmesinin temel sebebi homolog kromozomların ayrılmasıdır.
3
Kardeş kromatit ayrılması ve sentromer bölünmesinin analiz edilmesi.
Kardeş kromatit ayrılması hem mitoz anafazında hem de mayoz II anafaz II evresinde ortaktır. Üçüncü sol öge birinci sağ öge ile eşleşir.
Sentromer bölünmesi kardeş kromatitlerin ayrılmasını sağlar ve mitoz ile mayoz II'de bu mekanizma ortaktır.
4
DNA replikasyonu olayının analiz edilmesi.
DNA replikasyonu bölünme başlamadan önce interfazda gerçekleşir ve her iki bölünme türü için de hazırlık aşamasında ortaktır. Dördüncü sol öge üçüncü sağ öge ile eşleşir.
Mitoz veya mayoz bölünme öncesinde hücrenin kalıtım materyalinin iki katına çıkarılması interfazda gerçekleşir.

Anahtar Kavram

Mitoz ve Mayoz Bölünmenin Karşılaştırılması

Alternatif Yöntem

Mitoz ve mayoz bölünme farklarını tablo halinde özetlemek çözümü kolaylaştırabilir:

ÖzellikMitozMayoz IMayoz II
Replikasyonİnterfazda varBölünme öncesinde varYok
Homolog AyrılmasıYokAnafaz I'de varYok
Kromatit AyrılmasıAnafazda varYokAnafaz II'de var
Krossing-overYokProfaz I'de varYok
Sentromer BölünmesiAnafazda varYokAnafaz II'de var
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla