Aşağıdaki paragrafları, içlerinde ağır basan anlatım biçiminin temel işlevi veya tanımıyla eşleştiriniz.
- Yolun solundaki yamaçta kırmızı kiremitli küçük evler sıralanmıştı. Evlerin bahçesindeki nar ağaçları, dallarını rüzgarda hafifçe sallıyor; toprağın nemli, ılık kokusu havaya yayılıyordu. İncecik bir duman, bacalardan birinden gökyüzüne doğru kıvrıla kıvrıla yükseliyordu.Varlıkların niteliklerini ve görünümlerini kelimelerle resmeder gibi canlandırma işlevi (Betimleme)
- Genç adam, çantasını omzuna takıp hızla merdivenlerden indi. Kapıyı açtığında dışarıda hafif bir çiseleme vardı. Şemsiyesini açmadan yürümeye başladı, köşeyi dönünce aniden durdu ve arkasına baktı. Birinin onu takip ettiğinden artık iyice emindi.Bir durumu veya olayı, kişi, yer ve zaman ögeleri eşliğinde hareket halinde aktarma işlevi (Öyküleme)
- Klasik Türk müziği, makam ve usul temeline dayanan, makamların zenginliğiyle derinleşen bir yapıya sahiptir. Bu müzik türünde, insan sesinin yanı sıra ney, tambur ve kemençe gibi sazlar başrolü oynar. Eserler, yüzyıllar boyunca usta-çırak ilişkisiyle nesilden nesile aktarılmıştır.Okuyucuyu bilgilendirmeyi, bir konuyu öğretmeyi amaçlayan nesnel aktarım işlevi (Açıklama)
- Günümüzde sanatın sadece bireysel bir tatmin aracı olduğunu savunanlar var. Oysa sanat, bireyin sınırlarını aşarak toplumsal bir bilincin inşasına katkı sağlamak zorundadır. Topluma arkasını dönen, onun acılarını ve sevinçlerini işlemeyen bir sanat eserinin kalıcı olması mümkün müdür?Yazarın kendi düşüncesini savunurken yerleşik veya karşıt bir görüşü çürütme işlevi (Tartışma)
Cevap
Birinci paragraf betimlemeyle (Varlıkların niteliklerini ve görünümlerini kelimelerle resmeder gibi canlandırma), ikinci paragraf öykülemeyle (Bir durumu veya olayı hareket halinde aktarma), üçüncü paragraf açıklamayla (Okuyucuyu bilgilendirmeyi amaçlayan nesnel aktarım) ve dördüncü paragraf tartışmayla (Karşıt görüşü çürütme) eşleşmelidir.
Paragrafların anlatım özellikleri incelendiğinde; doğa tasvirlerinin yer aldığı bölüm betimleme tanımıyla, olay akışının olduğu bölüm öyküleme tanımıyla, nesnel bilginin verildiği bölüm açıklama tanımıyla, yerleşik bir düşüncenin sorgulandığı bölüm ise tartışma tanımıyla tam olarak uyuşmaktadır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Paragrafta Anlatım Biçimleri