Soru

Zorluk: ZorBirleşik Cümle

Aşağıda yer alan cümlelerin hangisi, yapıca 'girişik birleşik cümle' sınıfına girmektedir?

  1. A
    Güneş dağların ardında yavaş yavaş kaybolurken köy halkı evlerine çekildi, sokaklar tamamen boşaldı.
  2. B
    Belediyenin girişindeki danışma masası, gün boyunca vatandaşların çeşitli talepleri için hazır bekliyordu.
  3. Akşamın alacakaranlığında sessizce süzülen martılar, denizin yüzeyinde küçük halkalar oluşturuyordu.Cevap
  4. D
    R��zgârın uğultusu pencereleri titretirken biz içeride sıcacık çaylarımızı yudumluyorduk ama dışarıdaki fırtına dinmek bilmiyordu.
  5. E
    Fırtına sabaha karşı etkisini iyice artırdı, limandaki küçük balıkçı tekneleri dev dalgalarla boğuştu.

Cevap

Akşamın alacakaranlığında sessizce süzülen martılar, denizin yüzeyinde küçük halkalar oluşturuyordu.
Doğru seçenekteki cümle tek bir yükleme sahiptir ve içinde sıfat-fiil eki almış olan 'süzülen' sözcüğü yan cümleyi kurmaktadır. Bu özellikleriyle cümle girişik birleşik cümle tanımına uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yüklem sayılarını belirleme
Seçeneklerdeki cümlelerden bazılarının tek yüklemli, bazılarının ise birden fazla yüklemli olduğu tespit edilir.
Cümle yapısını belirlemek için öncelikle cümlenin tek yüklemli mi (basit/birleşik) yoksa birden fazla yüklemli mi (sıralı/bağlı) olduğunu anlamak gerekir.
2
Tek yüklemli cümlelerin içinde fiilimsi arama
Tek yüklemli cümlelerden birinde kalıcı adların olduğu fakat fiilimsi bulunmadığı, diğerinde ise sıfat-fiil olduğu görülür.
Tek yüklemli bir cümlenin girişik birleşik olabilmesi için içinde en az bir fiilimsi barındırması gerekir.
3
Girişik birleşik cümleyi saptama
Sıfat-fiil barındıran ve tek yüklemli olan cümlenin girişik birleşik cümle olduğu kesinleşir.
İçinde fiilimsi barındıran tek yüklemli cümleler yapıca girişik birleşik cümledir.

Anahtar Kavram

Girişik Birleşik Cümle
Bu soruyu puanla