Soru

Zorluk: OrtaFiil Çekim Ekleri (Kip ve Şahıs Ekleri)

Türkçede "-ar / -er (-ır / -ir / -ur / -ür)" eki, eklendiği sözcüğün cümledeki görevine göre fiilden isim yapım eki ya da fiil çekim eki (geniş zaman kip eki) olarak görev yapabilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu eki alan sözcük, diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?

  1. A
    Genç yazar, son kitabında çocukluk yıllarında başından geçen olayları anlatmış.
  2. B
    Bu ayki mutfak giderini hesaplayınca bütçemizi biraz aşmış olduğumuzu fark ettik.
  3. C
    Şirketin yıllık gelirleri geçen yıla oranla yüzde yirmi artış gösterdi.
  4. Tatile gitmeden önce evdeki çiçeklerin bakımını komşusuna bırakır.Cevap
  5. E
    Uyanmakta güçlük çektiği için sabahları odasında yüksek sesli bir çalar saat kullanıyordu.

Cevap

Tatile gitmeden önce evdeki çiçeklerin bakımını komşusuna bırakır.
Doğru yanıt olan 'bırakır' sözcüğündeki '-ır' eki, 'bırakmak' eylemini geniş zamanda çekimleyen bir kip ekidir. Dolayısıyla bir fiil çekim eki görevindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan ve "-ar / -er / -ır / -ir / -ur / -ür" ekini alan sözcükler tespit edilir.
"yazar", "giderini", "gelirleri", "bırakır" ve "çalar" sözcükleri belirlenmiştir.
Soruda incelenmesi istenen ekin hangi sözcüklerde geçtiğini saptayarak odak noktasını belirlemek.
2
Belirlenen bu sözcüklerin aldıkları eklerin işlevleri (yapım eki mi yoksa çekim eki mi oldukları) çözümlenir.
"yazar" (yaz-ar: yapım eki), "giderini" (git-er: yapım eki), "gelirleri" (gel-ir: yapım eki), "çalar" (çal-ar: sıfat-fiil/yapım eki) ve "bırakır" (bırak-ır: geniş zaman kip eki) şeklinde işlevleri saptanmıştır.
Eklerin eklendikleri sözcüklerin anlamını veya türünü değiştirip değiştirmediğini anlamak.
3
Eki diğerlerinden farklı işlevde olan sözcük doğru cevap olarak seçilir.
"bırakır" sözcüğündeki "-ır" ekinin fiil çekim eki, diğer sözcüklerdeki eklerin ise yapım eki olduğu tespit edilmiş ve doğru seçeneğe ulaşılmıştır.
Soruda istenen farklı işlevdeki eki belirleyip sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Fiil Çekim Ekleri (Kip ve Şahıs Ekleri)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla