Soru

Zorluk: OrtaGerçek Anlam

Gazeteci ve yazar olan Ahmet Bey, hazırladığı makalede kelimelerin yan ve mecaz anlamlarından ziyade, kelimelerin sözlükteki ilk ve temel anlamlarını öne çıkararak duru bir anlatım yakalamak istemiştir.

Buna göre Ahmet Bey'in kaleme aldığı aşağıdaki cümlelerin hangisinde "boş" sözcüğü gerçek anlamıyla kullanılmıştır?

  1. A
    Uzun süredir üzerinde çalıştığı projenin boş çıkması onu derinden sarsmıştı.
  2. B
    Toplantıda sürekli boş lakırdılar yaparak herkesin kıymetli vaktini çaldı.
  3. Tezgâhın üzerindeki boş bardağı alıp içine taze sıkılmış portakal suyundan doldurdu.Cevap
  4. D
    Önümüzdeki hafta boş bir günümde sizinle yeni projeyi detaylıca görüşebiliriz.
  5. E
    Sokakta karşılaştığı eski dostuna boş gözlerle bakıp oradan hızla uzaklaştı.

Cevap

Tezgâhın üzerindeki boş bardağı alıp içine taze sıkılmış portakal suyundan doldurdu.
Doğru seçenekte yer alan "boş bardak" ifadesindeki "boş" sözcüğü, "içinde hiçbir şey bulunmayan, dolu karşıtı" anlamında kullanılmıştır. Bu anlam, kelimenin fiziksel dünyadaki ilk ve temel karşılığı olup gerçek (temel) anlamı yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
"Boş" sözcüğünün sözlükteki ilk, temel ve nesnel anlamını (gerçek anlam) belirleme.
"Boş" sözcüğünün gerçek anlamı, "içinde veya üzerinde hiçbir şey bulunmayan, dolu karşıtı"dır.
Gerçek anlam, bir sözcüğün mecaz veya yan anlam kazanmadan önceki temel anlamıdır.
2
Seçeneklerdeki cümlelerde geçen "boş" sözcüklerinin anlamlarını bağlam üzerinden analiz etme.
Projenin boş çıkması (sonuçsuz kalması - mecaz), boş lakırdılar (yararsız konuşmalar - mecaz), boş gün (uygun/işi olmayan gün - yan/mecaz), boş gözler (anlamsız bakış - mecaz) olarak belirlenir. Boş bardak ise "içinde sıvı ya da başka bir nesne bulunmayan bardak" anlamına gelmektedir.
Kelimelerin anlamı kullanıldıkları cümlelerin bağlamına göre değişiklik gösterdiğinden, her cümlenin bağlamı ayrı ayrı incelenmelidir.
3
Elde edilen analiz sonuçlarını karşılaştırarak gerçek anlamda kullanılan tek seçeneği tespit etme.
"Tezgâhın üzerindeki boş bardağı alıp içine taze sıkılmış portakal suyundan doldurdu." cümlesindeki kullanımın doğrudan dolu karşıtı (içinde portakal suyu veya su olmayan) anlamında olduğu görülür.
Bu kullanım, kelimenin temel anlam sınırları içinde kalan tek seçenektir.

Anahtar Kavram

Gerçek Anlam (Temel Anlam)
Bu soruyu puanla