Aşağıda sol sütunda İslam ahlak felsefesindeki temel erdemler, sağ sütunda ise bu erdemlerin nefsin kuvveleriyle ilişkisini ve dengelenme (itidal) durumlarını açıklayan tanımlar verilmiştir. Bu erdemleri ilgili tanımlarla doğru şekilde eşleştiriniz.
- HikmetZihni kuvvelerin (akıl) dengeli kullanımıyla elde edilen, gerçeği yanlıştan ayırt etme yetisi olup cerbeze (kurnazlık) ile ahmaklık/cehalet arasındaki itidal noktasıdır.
- Şecaatİnsanın öfke (gadab) duygusunu kontrol altında tutarak dinin ve aklın sınırları içinde hareket etmesi, korkaklık ile tehevvür (atılganlık/saldırganlık) arasındaki dengeyi bulmasıdır.
- İffetİnsandaki yeme, içme ve bedensel arzuların (şehvet) akıl ve dinin kontrolünde tutulmasıyla oluşan, aşırı istek (fücur) ile hiç istek duymama (humud) arasındaki orta yoldur.
- AdaletAkıl, öfke ve arzu kuvvelerinin her birinin kendi sınırları içinde kalarak ruhun tam bir uyum içinde bulunmasını sağlayan, hak sahibine hakkını teslim etme erdemidir.
Cevap
Hikmet ile 'zihni kuvvelerin dengeli kullanımı...'; Şecaat ile 'insanın öfke duygusunu kontrol altında tutarak...'; İffet ile 'insandaki yeme, içme ve bedensel arzuların...'; Adalet ile 'akıl, öfke ve arzu kuvvelerinin...' açıklamaları eşleşmelidir.
İslam ahlak felsefesinde ahlaki yetkinlik nefsin üç temel gücünün (akıl, öfke ve şehvet) dengelenmesiyle oluşur. Aklın dengeli hali hikmet, öfkenin dengeli hali şecaat, arzuların dengeli hali iffettir. Bunların tümünün ahenk içinde bulunması ise adalet erdemini doğurur. Doğru eşleşme bu felsefi esasa uygun olarak yapılmıştır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İslam ahlakında nefsin kuvveleri (akıl, öfke, arzu) ve bunların itidal (orta yol) halleri olan temel erdemlerin (hikmet, şecaat, iffet, adalet) tanınması.