35 - 36. soruları aşağıdaki parçaya göre cevaplayınız.
Gaston Bachelard, bilimsel zihnin oluşum sürecini temellendirirken 'epistemolojik engel' kavramını ortaya atar. Ona göre bilimsel bilgiye giden yol, pürüzsüz ve birikimsel bir doğrultuda ilerlemekten ziyade, gündelik deneyimin ve sezgisel kabullerin inşa ettiği zihinsel engellerin sürekli olarak aşılması ve yıkılmasıyla mümkündür. İnsan zihni, doğası gereği bilinmeyeni bilinenle, karmaşık olanı ise gündelik yaşamdan aşina olduğu basit benzetmelerle açıklama eğilimindedir. Örneğin, ilk bakışta nesnelerin doğrudan gözlemlenmesinden elde edilen duyusal veriler, bilimsel birer gerçeklik gibi görünse de aslında zihnin arınması gereken ilk engellerdir. Bachelard’a göre ilk deneyim, bilimsel kuram��n inşasında güvenilir bir temel oluşturmak şöyle dursun, nesnelliğin önündeki en büyük bariyerdir; çünkü zihni ilk gözlemin aldatıcı cazibesine hapsederek eleştirel mesafeyi yok eder. Dolayısıyla gerçek bilimsel ilerleme, olguların doğrudan tasvir edilmesiyle değil, bu ilk sezgisel algıların kökten reddedilmesi ve 'hayır diyen bir felsefe' ile zihnin kendi alışkanlıklarıyla hesaplaşması sonucu gerçekleşir. Bilim, sağduyunun bittiği ve onunla bağların koparıldığı yerde başlar. Bu yönüyle yeni bir bilimsel kuram, eski bilgilerin üzerine eklenen yeni tuğlalar değil; o tuğlaların üzerine basılan zeminin yeniden sorgulanması ve gerekirse yıkılmasıyla doğan köklü bir zihinsel dönüşümdür.
Bu parçadan hareketle Gaston Bachelard'ın bilimsel ilerleme anlayışıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
- Aİnsan zihni, bilinmeyen durumları açıklamak için gündelik hayatta tecrübe ettiği tanıdık şablonları ve benzetmeleri kullanmaya eğilimlidir.
- BDoğrudan gözleme dayalı ilk duyusal veriler, bilimsel çalışmalarda objektifliğin sağlanmasının önündeki en büyük engellerden biridir.
- CBilimsel gelişim, zihnin kendi alışılmış düşünme kalıplarına ve sezgisel yargılarına karşı eleştirel bir tavır almasıyla gerçekleşir.
- Yeni bilimsel kuramlar, kendilerinden önceki kuramsal birikimlerin doğruluğunu onaylayarak bilginin sürekli ve doğrusal bir biçimde genişlemesini sağlar.Cevap
- EBilimin başlangıç noktası, sağduyuya dayalı kabullerle arasına mesafe koyması ve bu kabullerle olan bağını tamamen koparmasıdır.