Soru

Zorluk: ZorMecaz Anlam

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki anlam özellikleriyle (gerçek anlam, yan anlam, mecaz anlam) doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Felsefe tarihi, dogmatik düşüncelerin yarattığı karanlığı yırtıp atan özgür zihinlerin mücadeleleriyle doludur.Mecaz Anlam (Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni ve soyut anlam)
  • Dağın eteğindeki küçük köy, kış aylarında dış dünyayla olan tüm bağlantısını tamamen kaybederdi.Yan Anlam (Sözcüğün temel anlamına bağlı kalarak benzetme veya yakıştırma yoluyla kazandığı yeni anlam)
  • Karadeniz'in sarp kayalıklarında yaban mersini toplayan çocukların ellerini dikenli çalılar çizmişti.Gerçek Anlam (Sözcüğün sözlükteki ilk, temel ve akla gelen en yaygın anlamı)

Cevap

Birinci cümle mecaz anlamla, ikinci cümle yan anlamla, üçüncü cümle ise gerçek anlamla eşleşmelidir.
Birinci cümlede 'karanlık' sözcüğü soyut bir anlamda kullanılarak mecaz anlam kazanmıştır. İkinci cümlede 'etek' sözcüğü konumsal benzerlik nedeniyle cansız bir varlığa yakıştırılarak yan anlamda, üçüncü cümlede ise 'çalı' sözcüğü sözlükteki ilk ve temel anlamıyla gerçek anlamda kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki 'karanlık' sözcüğünün bağlamdaki anlamını analiz etmek.
'Karanlık' fiziksel bir durumdan tamamen sıyrılıp dogmatik düşüncelerin getirdiği zihinsel körelmeyi, cehaleti ifade eden soyut bir mecaz anlama bürünmüştür.
Sözcüğün gerçek anlamından tamamen uzaklaşıp soyut bir kavramı karşılayıp karşılamadığını belirlemek için.
2
İkinci cümledeki 'etek' sözcüğünün bağlamdaki anlamını analiz etmek.
'Etek' giysi parçası olma özelliğinden yola çıkılarak şekil ve konum benzerliğiyle dağın alt kısmı için kullanılmış, böylece yan anlam oluşmuştur.
Temel anlamla olan şekilsel/konumsal benzerlik ilişkisinin korunup korunmadığını kontrol etmek için.
3
Üçüncü cümledeki 'çalı' sözcüğünün bağlamdaki anlamını analiz etmek.
'Çalı' doğadaki bodur bitki anlamında, yani sözcüğün akla gelen ilk ve gerçek anlamıyla kullanılmıştır.
Sözcüğün temel anlamından uzaklaşıp uzaklaşmadığını netleştirmek için.

Anahtar Kavram

Mecaz anlamın, gerçek ve yan anlamdan ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla