Soru

Zorluk: ZorParagrafta Anlatım Biçimleri

A��ağıda verilen paragrafları, karşılarındaki harflerle belirtilen ve bu paragraflarda kullanılan anlatım biçimlerinin temel özelliklerini yansıtan tanımlarla eşleştiriniz.

  • Bazı eleştirmenler, romancının kendi döneminin tanığı olmak dışında bir işlevi bulunmadığını iddia eder. Oysa bu yaklaşım, sanatı kupkuru bir gazete kupürüne indirgemekten başka işe yaramaz. Sanatçı, gerçeği olduğu gibi aktaran bir ayna değil; onu kendi ruh süzgecinden geçirerek yeniden inşa eden bir yaratıcıdır. Tarihsel gerçeklik tarihçinin, estetik gerçeklik ise yazarın sorumluluğundadır.Yerleşik kanıları sorgulayarak düşünsel bir çatı��ma yaratmayı ve kendi görüşünü temellendirmeyi amaçlayan anlatım biçimi
  • Günün ilk ışıklarıyla birlikte eski kütüphanenin ağır, gıcırdayan kapısını araladı. Masaların arasındaki tozlu patikalardan geçip pencere kenarındaki en kuytu köşeye yöneldi. Çantasından çıkardığı sararmış defteri masaya bıraktıktan sonra derin bir nefes alıp pencereden dışarı, sokağın sakin telaşına baktı; nihayet aradığı huzuru bulmuştu.Olayları kronolojik bir akış içinde, devinim unsurlarını ön plana çıkararak aktaran anlatım biçimi
  • 19. yüzyılın son çeyreğinde ortaya çıkan izlenimcilik akımı, özellikle resim sanatında köklü bir zihniyet değişimini beraberinde getirmiştir. Doğal ışığın nesneler üzerindeki anlık değişimlerini yakalamayı hedefleyen bu akım, klasik resimdeki keskin çizgi ve form anlayışını reddetmiştir. Sanatçılar, stüdyolarından çıkarak açık havada, günün farklı saatlerinde renklerin nasıl başkalaştığını tuvale aktarmışlardır.Bir konu hakkında okuyucuya bilgi aktarmak ve zihinsel aydınlanma sağlamak amacıyla kurgulanan nesnel anlatım biçimi
  • Kasabanın batı ucundaki eski konak; dökülen sıvaları, rüzgârda sallanan ahşap panjurları ve bahçesini istila eden ısırgan otlarıyla zamana direnmeye çalışıyordu. Çatısındaki kırık kiremitlerin arasından sızan yağmur suları, binanın cephesinde koyu gri yollar oluşturmuştu. Bahçe kapısının paslı demirleri, nemli havanın etkisiyle kızıl bir renk almıştı.Gözlemlerden hareketle varlıkların niteliklerini sıralayarak okuyucunun zihninde bir görsellik oluşturmayı amaçlayan anlatım biçimi

Cevap

İlk paragraf tartışmacı, ikinci paragraf öyküleyici, üçüncü paragraf açıklayıcı, dördüncü paragraf ise betimleyici anlatım özellikleriyle eşleşmelidir.
Doğru eşleştirmede; birinci paragrafın yerleşik bir görüşe karşı çıkması nedeniyle tartışmacı anlatım tanımıyla, ikinci paragrafın eylemlerin akışına dayanması nedeniyle öyküleyici anlatım tanımıyla, üçüncü paragrafın izlenimcilik hakkında bilgi sunması nedeniyle açıklayıcı anlatım tanımıyla, dördüncü paragrafın ise durağan gözlemleri aktarması nedeniyle betimleyici anlatım tanımıyla eşleşmesi gerekir.

Adım Adım Çözüm

1
Paragraflardaki yazarın amacını ve dilin işlevini analiz edin.
İlk paragrafın bir tezi çürütmeye çalıştığı, ikincisinin olay aktardığı, üçüncüsünün bilgi verdiği, dördüncüsünün tasvir yaptığı belirlenir.
Paragrafların temel yazılış amaçları, anlatım biçimlerinin sınıflandırılmasında ana ölçüttür.
2
Metinlerdeki anahtar kelimeleri ve yapısal unsurları tespit edin.
İlk metindeki 'Oysa bu yaklaşım...', ikinci metindeki hareket bildiren eylemler, üçüncü metindeki nesnel bilgiler ve dördüncü metindeki niteleyici sıfatlar bulunur.
Anlatım biçimleri kendilerine has dilsel yapılar ve göstergeler barındırır.
3
Belirlenen özellikleri sağ sütundaki tanımlarla eşleştirin.
Birinci paragraf tartışmacı anlatımın tanımıyla, ikinci paragraf öyküleyici anlatımın tanımıyla, üçüncü paragraf açıklayıcı anlatımın tanımıyla ve dördüncü paragraf betimleyici anlatımın tanımıyla doğru bir şekilde eşleşir.
Her tanım, ilgili metnin baskın anlatım karakterini yansıtmaktadır.

Anahtar Kavram

Paragrafta kullanılan anlatım biçimlerini (öyküleme, betimleme, açıklama, tartışma) belirleme ve bunların temel işlevsel özellikleriyle ilişkilendirme.
Bu soruyu puanla