Examkin

Soru

Zorluk: OrtaYakın ve Özdeş Anlamlı Cümleler

I. Gerçek bir sanat eseri, okurunu tanıdık limanlardan uzaklaştırıp fırtınalı denizlerin bilinmezliğine s��rükleyebilmelidir.

II. Eserlerinde yalnızca güvenli ve bildik konuları işleyen yazarlar, okurun düş gücünü geliştirmeyi başaramazlar.

III. Nitelikli bir yapıtın temel işlevi, okuyucunun zihnindeki yerleşik kalıpları yıkarak onu yeni ve keşfedilmemiş düşünce alanlarıyla karşı karşıya getirmektir.

IV. Bir yapıtın kalıcılığa ulaşması, okurun kendi yaşam deneyimleriyle eserde anlatılanlar arasında bağ kurabilmesine bağlıdır.

V. Okuyucuya alışık olmadığı dünyalar sunarak onu şaşırtmayı amaçlayan yazarlar, kendi dönemlerinin ötesine geçmekte zorlanırlar.

Yukarıdaki numaralanmış cümlelerden hangileri anlamca birbirine en yakındır?

  1. A
    I ve II
  2. I ve IIICevap
  3. C
    II ve IV
  4. D
    III ve V
  5. E
    IV ve V

Cevap

Birinci ve üçüncü cümleler anlamca birbirine en yakındır.
Birinci cümledeki 'tanıdık limanlardan uzaklaşmak' mecazı ile üçüncü cümledeki 'yerleşik kalıpları yıkmak' kavramı; birinci cümledeki 'fırtınalı denizlerin bilinmezliğine sürüklenmek' mecazı ile üçüncü cümledeki 'keşfedilmemiş düşünce alanlarıyla karşı karşıya gelmek' kavramı anlamca birebir örtüşmektedir. İki cümle de nitelikli sanat yapıtlarının okuyucuda uyandırması gereken sarsıcı ve yenilikçi etkiyi dile getirmektedir. Bu nedenle birinci ve üçüncü cümleler anlamca birbirine en yakındır.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlenin ana fikrini ve kullanılan mecazları çözümleme
Birinci cümledeki 'tanıdık limanlar' ifadesi alışılmış, güvenli ve bilinen durumları; 'fırtınalı denizlerin bilinmezliği' ise yeni, keşfedilmemiş ve alışılmadık düşünsel alanları temsil eder. Cümlenin iletisi, gerçek sanat eserinin okuru alışılmış olandan uzaklaştırıp yeniliğe yönlendirmesi gerektiğidir.
Mecazlı ifadelerin gerçekte hangi kavramlara karşılık geldiğini belirlemek, anlamdaş cümleleri bulmanın ilk adımıdır.
2
Diğer cümlelerin iletilerini tek tek belirleyerek karşılaştırma yapma
Üçüncü cümle incelendiğinde 'yerleşik kalıpları yıkmak' ifadesinin birinci cümledeki 'tanıdık limanlardan uzaklaşmak' ile; 'keşfedilmemiş düşünce alanlarıyla karşı karşıya getirmek' ifadesinin ise 'fırtınalı denizlerin bilinmezliğine sürüklemek' ile tamamen aynı doğrultuda olduğu görülür.
Seçeneklerdeki ifadelerin kavramsal örtüşmelerini saptayarak en yakın anlamlı çifti belirlemek gerekir.
3
Eşleşen cümlelerin iletilerini birleştirerek doğruluğu kesinleştirme
Birinci cümledeki mecazi anlatım ile üçüncü cümledeki kavramsal anlatım birbirini tam olarak karşılamaktadır. Her iki cümle de nitelikli bir eserin okuru sarsarak alışılmış sınırların dışına çıkarması gerektiğini ifade etmektedir.
Anlamca özdeş olan cümle çiftinin ortak paydasını netleştirerek doğru sonuca ulaşılır.

Anahtar Kavram

Cümleler arası anlam ilişkilerini belirlerken mecazlı ifadelerin somut/düşünsel karşılıklarını bulmak ve cümlelerin temel iletisini doğru analiz etmek gerekir.
Bu soruyu puanla

Konular

Yakın ve Özdeş Anlamlı Cümleler

Bu konudan daha fazla soru