Examkin

Soru

Zorluk: KolayYan Anlam

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde altı çizili sözcük yan anlamıyla kullanılmıştır?

  1. Uçağın sağ kanadında meydana gelen teknik bir sorun nedeniyle uçuş iptal edildi.Cevap
  2. B
    Onun bize karşı sergilediği bu soğuk davranışları herkesi fazlasıyla şaşırttı.
  3. C
    Ablam, ocaktan yeni aldığı sıcak çorbayı hastaya kendi elleriyle içirdi.
  4. D
    Dün akşamki panelde Türk edebiyatının usta kalemlerini bir araya getiren bir söyleşi yapıldı.
  5. E
    Toplantıda dile getirdiği boş fikirlerle kimsenin ilgisini çekmeyi başaramadı.

Cevap

Uçağın sağ kanadında meydana gelen teknik bir sorun nedeniyle uçuş iptal edildi.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'kanat' sözcüğü, kuş veya böcek gibi canlıların uçmasını sağlayan organ şeklindeki temel anlamından yola çıkılarak, uçağın havada kalmasını sağlayan yan bölümleri tanımlamak için kullanılmıştır. Bu kullanımda kelime gerçek anlamından tamamen kopmamış, şekil ve işlev benzerliğiyle yeni bir somut anlam (yan anlam) kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin gerçek anlamlarını (ilk akla gelen anlamlarını) belirleme
'Kanat' kuşun uçma organı; 'soğuk' ısısı düşük olan; 'sıcak' ısısı yüksek olan; 'kalem' yazı yazma aracı; 'boş' ise içinde hiçbir şey bulunmayandır.
Sözcüklerin yan veya mecaz anlam kazanıp kazanmadığını anlamak için öncelikle temel (gerçek) anlamlarını bilmek gerekir.
2
Altı çizili sözcüklerin bağlamdaki anlamlarını ve gerçek anlamlarıyla olan ilişkilerini inceleme
'Uçağın kanadı' ifadesindeki kanat, şekil ve işlev yönünden kuş kanadına benzediği için gerçek anlamından tamamen kopmamıştır (yan anlam). 'Soğuk davranış' ve 'boş fikirler' ifadelerinde sözcükler gerçek anlamlarından tamamen kopmuştur (mecaz anlam). 'Usta kalemler' ifadesinde benzetme amacı olmadan yazar kastedilmiştir (ad aktarması). 'Sıcak çorba' ise doğrudan gerçek anlamındadır.
Yan anlamda kelimenin gerçek anlamıyla somut bir şekil veya işlev ilgisi devam ederken mecaz anlamda bu ilişki tamamen kopar ve soyut bir anlam kazanır.
3
Doğru seçeneği belirleme
'Uçağın kanadı' ifadesindeki kullanım yan anlam özelliğine sahip tek örnektir.
Gerçek anlamla somut bağını (uçmayı sağlayan parça / şekil benzerliği) koruyarak kazanılan bu yeni anlam yan anlamdır.

Anahtar Kavram

Yan anlam, bir sözcüğün temel anlamından tamamen uzaklaşmadan, şekil ya da işlev benzerliği gibi ilişkilerle kazandığı yeni anlamdır.
Bu soruyu puanla

Konular

Yan Anlam

Bu konudan daha fazla soru