Soru

Zorluk: OrtaTırnak İşareti, Yay Ayraç ve Köşeli Ayraç

Yahya Kemal Beyatlı (I) asıl adı Ahmed Agâh (II) 1884-1958 (III) (IV) (V) Kendi Gök Kubbemiz” adlı kitabında şiirlerini bir araya getirmiştir.

Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

  1. A
    ( - ( - ) - ) - “
  2. B
    ( - [ - ] - ) - “
  3. [ - ( - ) - ] - “Cevap
  4. D
    [ - ( - ) - ] - ‘
  5. E
    [ - [ - ] - ] - “

Cevap

[ - ( - ) - ] - “
[ - ( - ) - ] - “ işaretlerinin sırasıyla getirilmesi doğrudur. Çünkü Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce köşeli ayraç kullanılır. Bu doğrultuda dıştaki açıklama köşeli ayraçla, içteki tarih açıklaması ise yay ayraçla gösterilmiştir. Eser ismi olan 'Kendi Gök Kubbemiz' ifadesi tırnak içine alınmalıdır, cümlenin devamında kapatma tırnağı bulunduğu için boşluğa açma tırnağı getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ek açıklama yapısını ve iç içe geçmiş ayraç gereksinimini tespit etme.
Cümlede 'Yahya Kemal Beyatlı' ismi hakkında ek bir bilgi verilmektedir: 'asıl adı Ahmed Agâh (1884-1958)'. Bu ek bilginin içinde doğum ve ölüm yıllarını belirten ikinci bir ek bilgi daha yer almaktadır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, ayraç içinde ayraç kullanılması gereken durumlarda yay ayraçtan önce (dışta) köşeli ayraç kullanılır. Bu durumda dıştaki ayraç köşeli ayraç '[ ]', içteki ayraç ise yay ayraç '( )' olmalıdır.
2
Dış ve iç ayraçların konumlarını belirleme.
(I) numaralı yere köşeli ayraç açma işareti '[', (II) numaralı yere içteki açıklamayı başlatmak için yay ayraç açma işareti '(', (III) numaralı yere tarih bilgisini kapatmak için yay ayraç kapama işareti ')', (IV) numaralı yere ise dıştaki açıklamayı tamamlamak için köşeli ayraç kapama işareti ']' getirilmelidir.
Böylece '[asıl adı Ahmed Agâh (1884-1958)]' şeklinde doğru hiyerarşik yapı kurulmuş olur.
3
Kitap adını vurgulamak için tırnak işaretinin kullanımını inceleme.
(V) numaralı boşluktan sonra 'Kendi Gök Kubbemiz”' ifadesi gelmektedir ve ifadenin sonunda kapama tırnak işareti yer almaktadır. Dolayısıyla (V) numaralı yere eserin adını vurgulamak için açma tırnak işareti '“' getirilmelidir.
Cümle içerisindeki kitap başlıkları tırnak içine alınarak vurgulanır. Kapatma tırnağı cümlede hazır verildiği için sadece açma tırnağının eksik olduğu tespit edilir.

Anahtar Kavram

İç içe geçmiş açıklamalarda ayraç hiyerarşisi (dışta köşeli ayraç, içte yay ayraç) ve eser adlarının tırnak işaretiyle belirtilmesi kuralları.
Bu soruyu puanla