Soru

Zorluk: OrtaEvrensel Ahlak Yasasını Nesnel Temelde Kabul Edenler

Evrensel ahlak yasasının varlığını nesnel (objektif) bir temele dayandıran filozoflar, ahlaki eylemin ölçütünü insanın öznel arzularından bağımsız bir alanda aramı��lardır. Buna göre, sol sütundaki filozofları sağ sütunda verilen ve evrensel ahlak yasasını nesnel olarak temellendirdikleri temel ilkelerle eşleştiriniz.

  • SokratesAhlakın kaynağını bilgelik ve bilgiyle açıklar; doğru bilginin insanı doğru eyleme götüreceğini ve kimsenin bilerek kötülük yapmayacağını savunur.
  • PlatonEvrensel ahlak yasasını, duyusal dünyanın ötesinde yer alan ve tüm varlıkların en üstünde bulunan değişmez 'İyi İdeası'na dayandırır.
  • SpinozaAhlak yasasını doğanın zorunlu ve rasyonel düzeniyle bir tutarak, insanın bu düzene (Tanrı'ya) uyum sağlamasını ahlaki ödev olarak görür.
  • KantAhlaki eylemi ödev bilincine bağlar; eylemin ahlaki değerini nesnel ve koşulsuz bir buyruğa (kategorik imperatif) göre yapılmış olmasında bulur.

Cevap

Sokrates erdemi bilgiyle temellendiren ilkeyle (doğru bilginin insanı doğru eyleme götüreceği fikriyle); Platon değişmez 'İyi İdeası'yla; Spinoza doğanın zorunlu ve rasyonel düzeniyle (Tanrı veya doğa özdeşliğiyle); Kant ise ödev bilinci ve koşulsuz buyrukla eşleşir.
Doğru eşleştirme, her filozofun nesnel ahlak yasasını dayandırdığı temel kavramların doğru analiz edilmesine dayanır. Sokrates erdemi bilgiyle, Platon metafiziksel İyi İdeasıyla, Spinoza doğanın panteist zorunlu düzeniyle, Kant ise insan aklının ödev bilinci ve koşulsuz buyruğuyla açıklar.

Adım Adım Çözüm

1
Sokrates'in ahlak felsefesini incelemek.
Sokrates erdem ve bilgiyi özdeş tutar. Bilgi sahibi olan kişinin doğru eylemde bulunacağını, kötülüğün ise bilgisizlikten kaynaklandığını savunur. Bu nedenle Sokrates, ahlakın kaynağını bilgiye dayandıran ilkeyle eşleşir.
Sokrates'in ahlak felsefesindeki temel çıkış noktasını doğru tespit etmek amacıyla.
2
Platon'un ahlak felsefesini incelemek.
Platon'un ahlak anlayışı İdealar Kuramı'na dayanır. En yüksek ahlaki ilke ve evrensel yasa, duyusal dünyanın üstünde yer alan metafiziksel 'İyi İdeası'dır. Bu nedenle Platon, İyi İdeası'nı vurgulayan ilkeyle eşleşir.
Platon'un ahlaki nesnelliği hangi aşkın kavramla temellendirdiğini belirlemek amacıyla.
3
Spinoza'nın ahlak felsefesini incelemek.
Spinoza panteisttir (kamutanrıcı). Doğa ile Tanrı birdir ve evrende mutlak bir nedensellik vardır. Ahlaklılık, doğanın bu zorunlu düzenini akılla kavrayıp ona uyum sağlamaktır. Bu nedenle Spinoza, doğanın zorunlu düzeniyle eşleşir.
Spinoza'nın panteist ahlak anlayışındaki nesnel kaynağı saptamak amacıyla.
4
Kant'ın ahlak felsefesini incelemek.
Kant ödev ahlakının kurucusudur. Ahlaki eylem, çıkar veya duygu gözetmeksizin sadece ödev bilinciyle ve koşulsuz buyruk (kategorik imperatif) uyarınca yapılmalıdır. Bu nedenle Kant, ödev bilinci ve koşulsuz buyruğu temel alan ilkeyle eşleşir.
Kant'ın deontolojik (ödev merkezli) ahlak teorisinin temelini tanımlamak amacıyla.

Anahtar Kavram

Evrensel ahlak yasasını nesnel (objektif) temelde kabul eden filozofların (Sokrates, Platon, Spinoza, Kant) ahlakı temellendirme biçimleri ve anahtar kavramları.
Bu soruyu puanla