Soru

Zorluk: ZorCümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık vb.)

Aşağıdaki numaralanmış cümleleri, sağ sütunda verilen ve taşıdıkları anlam özelliklerini belirten kavramlarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Önümüzdeki yıl düzenlenecek olan sempozyumda, modernleşme sancılarını işleyen romanlardaki mekân tasarımlarını bağımsız birer oturumda tartışmaya açmayı düşünüyoruz.Tasarı
  • Bir an için yazarın bu romanda otobiyografik ögelerden tamamen arındırılmış, yapay bir dünya kurduğunu kabul edelim; bu durum eserin estetik değerine gölge düşürür müydü?Varsayım
  • Sanatçının son eserlerindeki üslup olgunlaştıkça, ilk dönem yapıtlarındaki o hırçın ve dağınık dilin yerini daha dingin ve ölçülü bir anlatım biçimi alıyor.Aşamalı Durum
  • Edebiyatımızda bireyin yalnızlığını bu denli derinlikli ve içtenlikle işleyen, onun iç dünyasındaki çatışmaları bu derece net yansıtabilen başka bir öykücüye rastlamadım.Karşılaştırma
  • Eleştirmenin yapıtı değerlendirirken yazarın kişisel yaşamından ziyade metnin kendi iç dinamiklerine odaklanması, nesnel bir yargıya ulaşmasını kolaylaştıracaktır.Öneri

Cevap

Doğru eşleşmeler şu şekildedir: Birinci cümle Tasarı ile, ikinci cümle Varsayım ile, üçüncü cümle Aşamalı Durum ile, dördüncü cümle Karşılaştırma ile, beşinci cümle ise Öneri ile eşleşmelidir.
Verilen cümlelerin yüklemleri ve anlamsal yapıları incelendiğinde sırasıyla tasarı, varsayım, aşamalı durum, karşılaştırma ve öneri kavramlarıyla eşleştiği net bir biçimde görülür.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümleyi ögeleri ve anlam yönünden incelemek.
Cümledeki 'tartışmaya açmayı düşünüyoruz' ifadesinin gelecekte gerçekleştirilmesi planlanan bir projeyi bildirdiği görülür.
Geleceğe yönelik plan ve niyetleri bildiren cümleler tasarı anlamı taşımaktadır.
2
İkinci cümleyi inceleyerek eylemin gerçekleşme durumunu değerlendirmek.
Cümledeki 'kabul edelim' ifadesinin, henüz gerçekleşmemiş bir durumu geçici olarak var saydığı tespit edilir.
Olmamış bir durumu olmuş gibi kabul ederek yorum yapmayı sağlayan cümleler varsayım bildirir.
3
Üçüncü cümledeki zaman ve gelişim bildiren yapıları saptamak.
Cümlede kullanılan 'olgunlaştıkça' zarf-fiilinin, üslup değişiminin zamana yayılarak kademeli gerçekleştiğini gösterdiği anlaşılır.
Bir durumun adım adım, zaman içinde değiştiğini bildiren cümleler aşamalı durum bildirir.
4
Dördüncü cümledeki karşılaştırma unsurlarını aramak.
Cümledeki 'bu denli... başka bir öykücü' ifadesinin, söz konusu sanatçıyı diğer öykücülerle mukayese ettiği görülür.
İki veya daha fazla kavram ya da durum arasındaki farkları veya benzerlikleri ortaya koyan cümleler karşılaştırma bildirir.
5
Beşinci cümledeki tavsiye ve çözüm tekliflerini belirlemek.
Cümledeki 'odaklanması ... kolaylaştıracaktır' yapısının, eleştirmenin daha nesnel değerlendirme yapabilmesi için önerilen yöntemi belirttiği tespit edilir.
Bir sorunu aşmak veya bir amaca ulaşmak için sunulan tavsiyeler öneri niteliğindedir.

Anahtar Kavram

Cümlede Kavramlar (Tanım, Karşılaştırma, Varsayım, Olasılık vb.)
Bu soruyu puanla