İlk Türk devletlerinde devlet yönetimi, hukuki düzenlemeler ve meclis yapısı ile ilgili aşağıdaki kavramları, karşılarında verilen tarihsel işlev ve açıklamalarıyla eşleştiriniz.
- Kut İnancıSiyasi iktidarın ilahi kaynaklı olduğunu kabul eden, kağanın meşruiyetini pekiştiren ancak aynı zamanda taht kavgalarına da zemin hazırlayan egemenlik anlayışı.
- TöreToplumsal hayatı, ikili devlet teşkilatlanmasını ve törensel kuralları düzenleyen, kağanın dahi yetkilerini sınırlama gücüne sahip olan yazısız hukuk kuralları bütünü.
- KurultayBoy beylerinin katılımıyla toplanan, son söz kağana ait olmakla birlikte yasama ve danışma işlevlerini yürüten, gerektiğinde kağanın kararlarını denetleyen meclis.
- ÜlüşTanrı tarafından kağana verildiğine inanılan iktisadi gücün, ülkedeki refahı ve adaleti sağlamak amacıyla halk ile hanedan üyeleri arasında paylaştırılması ilkesi.
Cevap
Kut kavramı siyasi meşruiyet ve ilahi egemenlik açıklamasıyla, töre yazısız hukuk kuralları açıklamasıyla, kurultay meclis ve danışma organı açıklamasıyla, ülüş ise iktisadi refahın paylaşımı açıklamasıyla eşleşmektedir.
Eşleştirme, yönetim anlayışını oluşturan kavramların işlevsel tanımlarına göre yapılmıştır. Kut inancı veraset sisteminin ve ilahi meşruiyetin kaynağıdır; töre kağanın dahi sınırlarını çizen yazısız hukuk kurallarıdır; kurultay yasama ve danışma işlevine sahip karar meclisidir; ülüş ise Tanrı'nın verdiği ekonomik gücün ve refahın paylaşım ilkesidir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İlk Türk devletlerinde kut inancının siyasi meşruiyete etkisi, törenin hukuki üstünlüğü, kurultayın yönetimdeki rolü ve ülüş ilkesinin sosyo-ekonomik işlevi.