Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Anlatım Biçimleri

Koku, insan hafızasının en sadık ve en duyarlı bekçisidir. Diğer duyu organlarımızdan gelen uyarılar beyinde ��nce talamus süzgecinden geçip işlenirken koku duyusu, doğrudan duygu ve hafıza merkezimiz olan amigdala ile hipokampusa ulaşır. Bu doğrudan hat sayesinde, yıllar önce ziyaret ettiğimiz bir sahil kasabasının kokusu, zihnimizde o güne dair tüm görsel ve işitsel detayları anında canlandırabilir. Görsel uyarıcıların hatırlanma oranı aylar içinde hızla düşerken kokuyla ilişkilendirilmiş anıların yıllar sonra bile neredeyse ilk günkü netliğiyle korunması bu yüzdendir. Dolayısıyla koku, sadece fiziksel bir algı değil; insanı zaman ve mekân sınırların��n ötesine taşıyan, geçmişi şimdiki ana bağlayan duyusal bir köprüdür.

Bu parçanın anlatımında, bilgi verme amacı taşıyan açıklayıcı anlatım biçimi ağır basmaktadır ve düşünceyi geliştirmek amacıyla karşılaştırmaya başvurulmuştur.

Cevap: Cevap

Cevap

Verilen ifade doğrudur. Parçada açıklayıcı anlatım biçimi kullanılmış ve koku duyusu ile diğer duyuların özellikleri karşılaştırılmıştır.
Metinde koku duyusunun beyindeki işleniş süreci bilimsel bir temelle açıklanarak bilgi verilmiş (açıklama), aynı zamanda koku ile diğer duyular işleniş ve kalıcılık yönünden kıyaslanmıştır (karşılaştırma). Bu durum ifadenin doğruluğunu kesinleştirir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçanın genel anlatım amacını ve dilini analiz etme
Metinde koku duyusunun talamus süzgecine uğramadan doğrudan amigdala ve hipokampusa ulaşması gibi bilimsel/bilişsel gerçekler üzerinden okuyucuya bilgi aktarılmaktadır. Bu nesnel bilgi aktarımı açıklayıcı anlatım biçiminin esas alındığını göstermektedir.
Anlatım biçimini belirlemek için yazarın metni yazarken temel amacının ne olduğunu (bilgi vermek mi, olay yaşatmak mı, kanı değiştirmek mi) saptamak gerekir.
2
Metindeki düşünceyi geliştirme yollarını belirleme
Metinde yer alan 'Diğer duyu organlarımızdan gelen uyarılar... koku duyusu...' ve 'Görsel uyarıcıların hatırlanma oranı... kokuyla ilişkilendirilmiş anıların...' ifadeleri, koku duyusu ile diğer duyuların işlenme süreçleri ve hatırlanma süreleri bakımından kıyaslandığını, yani karşılaştırma yapıldığını açıkça ortaya koymaktadır.
Parçada kullanılan anlatım biçiminin hangi yardımcı tekniklerle desteklendiğini bulmak amacıyla kavramlar arası kıyaslamaların varlığını incelemek gerekir.

Anahtar Kavram

Açıklayıcı Anlatım ve Karşılaştırma
Bu soruyu puanla