Soru

Zorluk: OrtaSkaler ve Vektörel Büyüklükler

Fiziksel büyüklüklerin skaler ve vektörel olarak sınıflandırılması, bu büyüklüklerin fiziksel betimlemelerdeki ve matematiksel işlemlerdeki özelliklerini belirler. Bir öğrenci, bazı fiziksel büyüklüklerin ölçüm araçlarını ve skaler-vektörel sınıflandırmalarını göstermek amacıyla aşağıdaki tabloyu hazırlamıştır:

Fiziksel BüyüklükÖlçüm AracıSınıflandırma
AğırlıkDinamometreVektörel
Akım ŞiddetiAmpermetreSkaler
SıcaklıkTermometreSkaler
SüratKronometre ve Şerit MetreSkaler

Öğrencinin hazırladığı bu tablo ve tabloda yer alan büyüklüklerle ilgili yaptığı aşağıdaki yorumlardan hangisi yanlışt��r?

  1. A
    Ağırlık, cisimlere etki eden yer çekimi kuvveti olup yönü yerin merkezine doğru olan vektörel bir büyüklüktür.
  2. B
    Akım şiddeti, elektrik devrelerinde akış yönü oklarla gösterilse de vektörel toplama kurallarına uymad��ğı için skaler bir büyüklüktür.
  3. C
    Sıcaklık, maddeyi oluşturan taneciklerin ortalama kinetik enerjilerinin bir göstergesi olup doğrultu ve yön belirtmeyen skaler bir büyüklüktür.
  4. Sürat, birim zamandaki yer değiştirme miktarı olarak tanımlanır ve yönü hareket yönüyle aynı olan vektörel bir büyüklüktür.Cevap
  5. E
    Tabloda verilen büyüklüklerin tamamı türetilmiş değildir; sıcaklık ve akım şiddeti temel büyüklükler sınıfına girer.

Cevap

Süratin birim zamandaki yer değiştirme miktarı olarak tanımlanıp vektörel bir büyüklük olarak ifade edilmesi yanlıştır; çünkü sürat skaler bir büyüklüktür ve birim zamanda alınan yol ile tanımlanır.
Sürat, skaler bir büyüklüktür ve birim zamanda alınan yol olarak tanımlanır. Birim zamandaki yer değiştirme ise hızdır ve vektöreldir. Bu yüzden süratin vektörel olarak tanımlandığı ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tablodaki fiziksel büyüklüklerin skaler ve vektörel özelliklerini kontrol etmek.
Ağırlık vektörel, akım şiddeti skaler, sıcaklık skaler, sürat skaler olarak doğru eşleştirilmiştir.
Tablodaki temel verilerin doğruluğunu teyit etmek.
2
Sürat ve hız kavramlarının tanımlarını karşılaştırmak.
Sürat, birim zamanda alınan yol (skaler) olup kendisi de skalerdir. Hız ise birim zamandaki yer değiştirme (vektörel) olup vektöreldir.
Süratin tanımı ve sınıflandırmasının doğru yapılıp yapılmadığını incelemek.
3
Seçeneklerde verilen tanımlamaları analiz etmek.
Sürati yer değiştirme ile ilişkilendirip vektörel olarak tanımlayan ifadenin fiziksel olarak yanlış olduğu belirlenir.
Soruda istenen yanlış yorumu tespit etmek.

Anahtar Kavram

Fiziksel büyüklüklerin skaler ve vektörel olarak sınıflandırılması ile sürat-hız ayrımı.
Bu soruyu puanla