Soru

Zorluk: ZorEşeysiz Üreme Şekilleri

Aşağıdaki sol sütunda bazı canlılarda gözlenen üreme mekanizmaları veya olayları, sağ sütunda ise bu olayların ait olduğu eşeysiz üreme şekilleri verilmiştir. Sol sütundaki olaylar ile sağ sütundaki eşeysiz üreme şekillerini doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Bira mayası hücresinde sitoplazma bölünmesinin eşit olmayan büyüklükte gerçekleşmesi ve oluşan çıkıntının ana bireye bağlı kalarak veya ayrılarak yaşamını sürdürmesiTomurcuklanma ile üreme
  • Kara yosunu veya plazmodyum gibi canlıların, olumsuz çevre şartlarına dayanıklı, kalın bir örtüyle kaplı haploit hücreler üreterek çoğalmasıSporla üreme
  • Çilek bitkisinde gövdenin toprak üstünde yatay olarak ilerleyen kısımlarında bulunan boğumlardan kök gelişimi ile yeni bitkilerin meydana gelmesiVejetatif üreme
  • Bal arılarında kraliçe arının mayoz bölünmeyle oluşturduğu döllenmemiş yumurtadan mitoz bölünmelerle haploit kromozomlu erkek arının gelişmesiPartenogenez

Cevap

Bira mayasındaki tomurcuk oluşumu tomurcuklanma ile üreme; kara yosunlarındaki kalın örtülü haploit hücreler sporla üreme; çilek bitkisinde stolon yardımıyla köklenme vejetatif üreme; kraliçe arının yumurtasından erkek arı gelişimi ise partenogenez ile eşleşmelidir.
Bira mayasındaki tomurcuk oluşumu tomurcuklanma ile üreme; kara yosunlarındaki kalın örtülü haploit hücreler sporla üreme; çilek bitkisinde stolon yardımıyla köklenme vejetatif üreme; kraliçe arının yumurtasından erkek arı gelişimi ise partenogenez ile eşleşmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Bira mayasındaki üreme olayını analiz etme
Bira mayasında (Saccharomyces cerevisiaeSaccharomyces\ cerevisiae) hücre yüzeyinde oluşan çıkıntının büyüyerek yeni bir birey oluşturması, tomurcuklanma ile üremenin hücresel düzeydeki klasik bir örneğidir. Bu yüzden birinci olay tomurcuklanma ile eşleşir.
Sitoplazmanın asimetrik bölünmesi ve tomurcuk oluşumu bu üreme türünün belirleyici özelliğidir.
2
Olumsuz koşullara dayanıklı hücrelerle üreme olayını analiz etme
Kara yosunu ve plazmodyum gibi canlıların ürettiği dayanıklı haploit (nn) hücreler spordur. Bu hücrelerin çimlenmesiyle yeni bireylerin oluşması sporla üremedir. Bu yüzden ikinci olay sporla üreme ile eşleşir.
Sporların kalın çeperli yapısı ve döllenmeksizin yeni birey oluşturma yeteneği sporla üremeyi tanımlar.
3
Çilek bitkisindeki çoğalma şeklini analiz etme
Çilek bitkisinin sürünücü gövdesi (stolon) üzerindeki gözlerden yeni bitkilerin gelişmesi, bitkilerde eşeysiz üremeyi sağlayan vejetatif üreme şeklidir. Bu yüzden üçüncü olay vejetatif üreme ile eşleşir.
Gövde ve dal gibi vejetatif organlardan yeni bitki eldesi doğrudan vejetatif üremedir.
4
Bal arılarındaki erkek arı oluşumunu analiz etme
Kraliçe arının mayozla oluşturduğu yumurtanın döllenmeden doğrudan mitoz bölünmelerle yeni bir erkek arı (nn) meydana getirmesi olayı partenogenezdir. Bu yüzden dördüncü olay partenogenez ile eşleşir.
Döllenmemiş yumurtadan gelişim partenogenezin temel mekanizmasıdır.

Anahtar Kavram

Eşeysiz üreme şekilleri, gerçekleşme mekanizmaları ve ilgili canlı grupları
Bu soruyu puanla