Soru

Zorluk: OrtaMecaz Anlam

Aşağıdaki cümlelerde altı çizili olarak verilen sözcükleri, cümlelerde yüklendikleri anlam özelliklerini gösteren açıklamalarla doğru şekilde eşleştiriniz.

  • Son günlerde üzerinde çalıştığı projeyi nihayete erdirmek için yoğun bir mesai harcıyor.Soyut bir kavram olan zamanı, emeği veya gücü bir amaç uğruna tüketmek (Mecaz Anlam)
  • Kentin en işlek caddesindeki dükkânların vitrini bayram öncesi rengârenk süslenmişti.Bir dükkânın veya mağazanın dışarıdan görülen, mal sergilenen camlı bölmesi (Gerçek Anlam)
  • Toros Dağları'nın Akdeniz'e bakan eteklerinde keçi sürüleri otluyordu.Dağ, tepe gibi yükseltilerin alt kısımları, yamaçları (Yan Anlam)
  • Sınavda yaptığı dikkatsizlikle geleceğini kendi elleriyle yaktı.Büyük bir zarara veya felakete uğratmak, mahvetmek (Mecaz Anlam)

Cevap

Doğru eşleştirme şu şekildedir: 'yoğun bir mesai harcıyor' ifadesi soyut tüketim yönüyle mecaz anlam açıklamasıyla; 'dükkânların vitrini' temel anlamıyla gerçek anlam açıklamasıyla; 'dağların eteklerinde' şekil ilişkisiyle yan anlam açıklamasıyla; 'geleceğini yaktı' ifadesi ise mahvetmek anlamıyla mecaz anlam açıklamasıyla eşleşir.
Doğru eşleştirmede 'mesai harcıyor' ve 'geleceğini yaktı' ifadeleri, somut eylemlerin tamamen soyutlanarak yeni anlamlar kazanması nedeniyle mecaz anlamla; 'dükkânın vitrini' temel fiziksel anlamıyla gerçek anlamla; 'dağın etekleri' ise şekil benzerliğiyle cansız varlığa aktarım yapıldığı için yan anlamla doğru şekilde eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki altı çizili sözcüklerin bağlamdaki anlamlarını ve gerçek anlamlarından ne ölçüde uzaklaştıklarını tespit etmek.
'Harcamak' ve 'yakmak' eylemlerinin tamamen soyut ve yeni anlamlar üstlendiği; 'vitrin' sözcüğünün ilk anlamını koruduğu; 'etek' sözcüğünün ise benzerlik ilişkisiyle somut bir varlığın parçası olarak kullanıldığı belirlenir.
Sözcüklerin anlam özelliklerini doğru belirlemek için cümle içindeki kullanım bağlamları incelenmelidir.
2
Belirlenen anlam özelliklerini gerçek, yan ve mecaz anlam tanımlarıyla eşleştirmek.
'Harcamak' -> soyut tüketmek (mecaz); 'vitrin' -> camlı sergileme bölmesi (gerçek); 'etek' -> dağ yamacı (yan anlam); 'yakmak' -> mahvetmek (mecaz) olarak eşleştirilir.
Gerçek anlamından tamamen sıyrılarak soyut bir anlam kazananlar mecaz, şekil ve işlev benzerliğiyle cansız varlıklara aktarılanlar yan, ilk anlamını koruyanlar ise gerçek anlamdır.

Anahtar Kavram

Mecaz Anlam ve Yan Anlam Ayrımı
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla