Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Anlatım Biçimleri

Aşağıdaki parçada, obsidiyenin özellikleri ve arkeolojik araştırmalardaki kullanımı ele alınmaktadır:

"Obsidiyen, yanardağ lavlarının hızlıca soğumasıyla oluşan, camsı yapıya sahip doğal bir kayaçtır. Tarih öncesi çağlardan itibaren insanlar tarafından kesici alet, silah ve süs eşyası yapımında yaygın olarak kullanılmıştır. Kimyasal bileşimindeki eser elementlerin oranları, her obsidiyen kaynağına kendine has bir parmak izi kazandırır. Arkeologlar, antik yerleşimlerde buldukları obsidiyen aletlerin kimyasal analizini yaparak bu ham maddelerin hangi yanardağ kaynağından çıkarıldığını ve dolayısıyla eski toplumlar arasındaki ticaret ağlarını tespit edebilmektedir."

Bu parçanın anlatımında, okuyucuyu bilgilendirmek ve bir konu hakkında aydınlatmak amacıyla açıklayıcı anlatım biçimi kullanılmıştır.

Cevap: Cevap

Cevap

Metinde obsidiyen hakkında nesnel ve bilgilendirici ifadeler yer aldığından açıklayıcı anlatım biçimi kullanılmıştır, dolayısıyla verilen yargı doğrudur.
Verilen parça bütünüyle bilgi verme amacına yönelik nesnel cümlelerden oluştuğu için açıklayıcı anlatım biçimini yansıtmaktadır. Bu sebeple paragrafta açıklayıcı anlatımın kullanıldığını belirten yargı doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Paragrafın genel yazılış amacının belirlenmesi
Metinde obsidiyen kayacının kökeni, tarihi kullanımı ve arkeolojideki analitik işlevi hakkında okuyucuya bilgi verildiği görülmektedir.
Anlatım biçimlerini tespit etmek için öncelikle yazarın metni yazma amacının (bilgi verme, ikna etme, olay aktarma, izlenim kazandırma) belirlenmesi gerekir.
2
Dil ve anlatım özelliklerinin incelenmesi
Metinde nesnel bir üslup kullanılmış, tanımlama yapılmış ve terimsel (obsidiyen, eser element, kimyasal analiz) ifadelere yer verilmiştir.
Açıklayıcı anlatım biçiminde nesnellik, açıklık ve bilgi verme amacı ön plandadır.
3
Diğer anlatım biçimlerinin elenmesi
Metinde bir olay akışı olmadığı için öyküleme; zihinde görsel ögeler canlandırma hedeflenmediği için betimleme; karşıt fikirlerin çarpışması olmadığı için tartışma biçimleri elenir. Böylece metnin açıklayıcı anlatımla yazıldığı kesinleşir.
Doğru anlatım biçimine ulaşmak için alternatif anlatım yollarının metinde baskın olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Açıklayıcı Anlatım Biçimi
Bu soruyu puanla