Examkin

Lipitler

5 soru

Tüm türler5Çoktan seçmeli2Doğru / Yanlış2Eşleştirme1
Soru 1Soru →

Bir hücrede gerçekleşen trigliserit (nötral yağ) dehidrasyon sentezi sırasında, reaksiyona giren monomerler ile oluşan bağ sayıları arasındaki ilişkiler incelenmektedir.

Buna göre, 1 molekül trigliserit sentezlenirken kullanılan yağ asidi sayısı ile sentez tamamlandığında kurulan ester bağı sayısı aşağıdakilerden hangisinde sırasıyla doğru olarak verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: 3 ve 3

Cevap

Sırasıyla 3 molekül yağ asidi ve 3 adet ester bağı
Trigliserit (nötral yağ) dehidrasyon sentezi sırasında, 1 molekül gliserol ile 3 molekül yağ asidi birleşerek 1 molekül trigliserit ve 3 molekül su oluşturur. Bu süreçte gliserol ile yağ asitleri arasında toplam 3 ester bağı kurulur. Bu nedenle kullanılan yağ asidi sayısı 3, kurulan ester bağı sayısı da 3 olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Trigliserit sentez reaksiyonunu yazma
1 Gliserol+3 Yag˘ Asidi→1 Trigliserit+3 H2O1 \text{ Gliserol} + 3 \text{ Yağ Asidi} \rightarrow 1 \text{ Trigliserit} + 3 \text{ H}_2\text{O} denklemi kurulur.
Reaksiyona giren monomerlerin ve oluşan ürünlerin oranlarını netleştirmek.
2
Kullanılan yağ asidi sayısını belirleme
1 trigliserit molekülünün oluşması için 3 molekül yağ asidinin gliserol ile birleşmesi gerektiği tespit edilir.
Trigliseritlerin omurgasını oluşturan gliserole 3 yağ asidi zincirinin bağlanması gerekir.
3
Kurulan ester bağı sayısını belirleme
Gliserolün üç hidroksil grubunun her birine birer yağ asidi bağlanırken toplam 3 ester bağı kurulur.
Her bir ester bağının kurulması sürecinde bir molekül su açığa çıkar.

Anahtar Kavram

Trigliserit sentezi ve monomer-bağ ilişkisi
Soru 2Soru →

Aşağıda verilen lipit çeşitlerini canlı vücudundaki temel biyolojik görevleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Trigliserit (Nötral yağ)
Fosfolipit
Steroit

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Trigliserit ile canlılarda enerji depolama ve ısı yalıtımı sağlama; fosfolipit ile hücre zarı çift katmanlı tabakasını oluşturma; steroit ile hormon yapısına katılarak düzenleyici işlev görme görevleri eşleşir.
Trigliseritler depolama ve yalıtım, fosfolipitler çift katlı hücre zarı yapısı, steroitler ise düzenleyici hormon yapısı ile eşleşerek doğru ilişkiyi kurmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Lipit çeşitlerinin yapısal ve işlevsel özelliklerini analiz edin.
Trigliseritlerin depo ve yalıtım maddesi, fosfolipitlerin hücre zarı yapıtaşı ve steroitlerin düzenleyici hormon yapısı özellikleri belirlenir.
Her lipit çeşidinin kendine özgü biyolojik işlevini ayırt edebilmek amacıyla bu analiz gerçekleştirilir.
2
Belirlenen işlevleri sol sütundaki lipit çeşitleriyle birebir eşleştirin.
Trigliseritlerin depo/yalıtımla, fosfolipitlerin çift katlı zar yapısıyla, steroitlerin ise düzenleyici hormon rolüyle eşleştiği görülür.
Doğru biyolojik eşleşmeleri kurup sorunun çözümünü tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Lipit çeşitlerinin (trigliserit, fosfolipit ve steroit) canlılar için önemini ve temel biyolojik görevlerini ayırt etme.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

Canlıların yapısında bulunan lipit çeşitlerinden trigliseritlerin (nötral yağların), hücresel solunumda enerji verici olarak yıkılmaları sonucunda aynı miktardaki karbonhidrat ve proteinlere göre daha fazla enerji (ATPATP) üretmesinin ve daha fazla metabolik su açığa çıkarmasının temel nedeni, yapılarındaki hidrojen atomu oranının oksijen atomu oranına kıyasla daha yüksek olması mıdır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Trigliseritlerin solunumda yüksek enerji vermesi ve çok metabolik su açığa çıkarması, yapılarındaki hidrojen oranının diğer organik besinlere göre daha fazla olmasından kaynaklanır. Bu nedenle ifade doğrudur.
Trigliseritlerin yapısındaki hidrojen atomlarının diğer organik besinlere göre daha yüksek oranda bulunması, oksijenli solunumda daha fazla elektron ve protonun ETS'ye aktarılarak daha fazla ATP sentezlenmesini ve son alıcı olan oksijenle birleşerek daha fazla metabolik su oluşmasını sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Trigliseritlerin element bileşimini ve diğer organik bileşiklerle (karbonhidrat ve protein) farkını belirleme.
Trigliseritlerin yapısındaki hidrojen (HH) atomu oranı karbonhidrat ve proteinlere göre çok daha fazladır; buna karşılık oksijen (OO) oranı oldukça düşüktür.
Solunumda elde edilen enerji verimini ve açığa çıkan metabolik su miktarını belirlemek için monomerlerin atomik yapısını karşılaştırmak gerekir.
2
Hidrojen oranının hücresel solunum mekanizmasındaki (özellikle ETS evresi) etkisini analiz etme.
Hidrojen atomu sayısının fazla olması, solunum reaksiyonlarında elektron taşıma sistemine (ETSETS) daha fazla elektron ve proton (H+H^+) aktarılmasını sağlar. Bu da daha yüksek miktarda ATPATP sentezi ile sonuçlanır.
Hidrojen atomlarının ETSETS'de taşınması ve en son oksijenle birleşerek su oluşturması, ATP ve metabolik su üretiminin temel mekanizmasıdır.
3
Metabolik su açığa çıkma sürecini açıklama.
ETS'nin son basamağında elektron ve protonları alan oksijen molekülü indirgenerek metabolik su (H2OH_2O) oluşturur. Hidrojenin fazla olması, doğrudan açığa çıkan metabolik su miktarını artırır.
Metabolik suyun kaynağının reaksiyona katılan hidrojen atomları olduğunu netleştirmek için bu adım gereklidir.

Anahtar Kavram

Lipitlerin (trigliseritlerin) yüksek enerji verimliliği ve metabolik su üretim potansiyeli hidrojen atomu oranının yüksek olmasına bağlıdır.
Soru 4Soru →

Lipitler; canlıların yapısına katılan, enerji veren ve düzenleyici olarak görev yapan, kimyasal açıdan heterojen bir organik bileşik grubudur.

Buna göre, aşağıdaki özelliklerden hangisi lipitlerin tüm çeşitleri (trigliseritler, fosfolipitler ve steroitler) için ortaktır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eter, kloroform ve alkol gibi polar olmayan organik çözücülerde çözünebilme

Cevap

Eter, kloroform ve alkol gibi polar olmayan organik çözücülerde çözünebilme
Lipitlerin en genel tanımı ve ortak özelliği, suda çözünmeyip eter, alkol, kloroform gibi polar olmayan organik çözücülerde çözünmeleridir. Sentez yolları, yapı taşları ve hücresel görevleri (enerji verme veya hücre zarına katılma) lipit çeşitleri arasında farklılık gösterir.

Adım Adım Çözüm

1
Lipit gruplarının (trigliseritler, fosfolipitler ve steroitler) yapısal bileşenlerini ve bağ tiplerini belirleme
Trigliseritler ve fosfolipitler ester bağı ile yağ asidi ve gliserol gibi birimler içerirken; steroitler halkasal yapıda olup ester bağı ve yağ asidi içermezler. Dolayısıyla dehidrasyonla ester bağı kurulması ve hidrolizle yağ asidi/gliserol oluşumu ortak değildir.
Lipitlerin yapısal özelliklerindeki farklılıkları ortaya koymak.
2
Lipit gruplarının canlı hücrelerdeki fizyolojik görevlerini karşılaştırma
Trigliseritler enerji deposu iken fosfolipitler hücre zarının temel çatısını oluşturur. Steroitler ise zar akışkanlığını düzenler (örneğin kolesterol) ve hormon yapısına katılır. Ancak steroitler enerji verici olarak kullanılmaz ve trigliseritler zara katılmaz. Dolayısıyla hücresel solunumda enerji verici olma veya hücre zarının çift tabakalı temel çatısını oluşturma özellikleri ortak değildir.
Lipitlerin görevsel farklılıklarını incelemek.
3
Tüm lipitlerin ortak fiziksel çözünürlük özelliklerini değerlendirme
Trigliseritler, fosfolipitler ve steroitler hidrofobik (apolar) özelliklerinden ötürü suda çözünmezler. Ancak hepsi eter, kloroform, alkol ve benzen gibi polar olmayan (apolar) organik çözücülerde çözünürler. Bu özellik tüm lipitler için ortaktır.
Genel fiziksel kimya özelliklerine göre ortak olan seçeneği belirlemek.

Anahtar Kavram

Lipitlerin genel özellikleri, çeşitleri ve ortak özellikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 5Soru →

Steroit grubu lipitler; hayvanlarda hücre zarının akışkanlığını düzenleme ve eşeysel hormonların sentezinde öncül madde olarak görev yapma gibi işlevlere sahip olmalarına rağmen, trigliserit ve fosfolipitlerin aksine yapılarında ester bağı bulundurmazlar.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Steroit grubu lipitlerin hücre zarının akışkanlığını düzenlediği, hormon yapısına katıldığı ve ester bağı içermediği ifadesi doğrudur.
Steroitler, diğer bazı lipitlerin aksine ester bağı içermeyen ve kolesterol gibi hücre zarı bileşeni veya hormon öncülü olarak çalışan moleküllerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Steroitlerin yapısal özelliklerini analiz etmek.
Steroitler (örneğin kolesterol) birbirine bağlı dört halkalı karbon iskeletinden oluşur. Trigliserit ve fosfolipitlerdeki gibi yağ asidi ve gliserol monomerlerinin ester bağlarıyla birleşmesiyle oluşmazlar, yani ester bağı içermezler.
Steroitlerin kimyasal yapısının ve bağ çeşitlerinin diğer lipit türlerinden farkını ayırt etmek gerekir.
2
Steroitlerin biyolojik işlevlerini değerlendirmek.
Hayvan hücre zarlarında akışkanlığı ve dayanıklılığı düzenlerler (kolesterol). Ayrıca östrojen, testosteron gibi eşeysel hormonların ve D vitamininin yapısına katılarak düzenleyici rol oynarlar.
Soruda geçen işlevsel özelliklerin doğruluğunu kontrol etmek gerekir.
3
Elde edilen verileri birleştirerek ifadenin doğruluğuna karar vermek.
İfadedeki tüm bilgiler (akışkanlığı düzenleme, hormon öncülü olma ve ester bağı içermeme) biyolojik olarak doğru olduğundan önerme 'doğru' olarak kabul edilir.
Soru kökündeki önermenin genel doğruluğunu kesinleştirmek gerekir.

Anahtar Kavram

Steroitlerin Yapısı ve Biyolojik İşlevleri
Lipitler Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin