Examkin

Projeksiyon Yöntemleri

5 soru

Tüm türler5Çoktan seçmeli4Eşleştirme1
Soru 1Soru →

Coğrafya öğretmeni derste öğrencilerine, "Dünya'nın üç boyutlu küresel yüzeyini iki boyutlu düzleme aktarırken mutlaka bozulmalar meydana gelir. Projeksiyon yöntemleri bu bozulmaları tamamen yok edemez, sadece en aza indirir." bilgisini vermiştir. Daha sonra Türkiye haritası çizmek isteyen bir öğrenciye bu bozulmaları en aza indirmesi için konik projeksiyon yöntemini kullanmasını önermiştir.

Buna göre, haritalardaki bozulmaların temel nedeni ile öğretmenin öğrencisine bu yöntemi önermesinin gerekçesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bozulmanın temel nedeni: Dünya'nın küresel şekli | Öneri gerek��esi: Türkiye'nin orta kuşak enlemlerinde yer alması

Cevap

Bozulmanın temel nedeni Dünya'nın küresel şekli, öneri gerekçesi ise Türkiye'nin orta kuşak enlemlerinde yer almasıdır.
Haritalardaki bozulmaların temel nedeni Dünya'nın üç boyutlu küresel şeklinin iki boyutlu düzleme aktarılamamasıdır. Türkiye orta kuşakta yer aldığı için bu enlemlerdeki bozulmaları en aza indiren yöntem konik projeksiyondur. Bu nedenle doğru seçenek 'Dünya'nın küresel şekli' ve 'Türkiye'nin orta kuşak enlemlerinde yer alması' ifadelerini içeren seçenektir.

Adım Adım Çözüm

1
Harita çizimlerinde meydana gelen bozulmaların kaynağını belirleme.
Dünya'nın küresel şeklinin düz bir kağıda hatasız aktarılamaması bozulmaların temel nedenidir.
Harita çizimindeki geometrik deformasyonun kökenini kavramak.
2
Türkiye'nin coğrafi konumunu ve en uygun projeksiyon yöntemini eşleştirme.
Türkiye 36∘−42∘36^{\circ} - 42^{\circ} Kuzey enlemleri arasında, yani orta kuşakta yer alır; orta kuşak için en uygun yöntem konik projeksiyondur.
Projeksiyon yöntemlerinin Dünya üzerindeki enlem kuşaklarına göre kullanım amaçlarını analiz etmek.
3
Projeksiyonların sınırlarını ve doğru eşleştirmeyi doğrulama.
Hiçbir projeksiyon bozulmayı tamamen sıfırlayamaz. Bozulmanın nedeni küresellik, Türkiye için gerekçe orta kuşak olmasıdır.
Seçenekler arasından doğru neden-sonuç ilişkisini kuran kombinasyonu seçmek.

Anahtar Kavram

Harita çiziminde bozulmanın temel nedeni Dünya'nın şeklidir. Projeksiyonlar bu bozulmaları sıfırlayamaz, sadece en aza indirir. Konik projeksiyon orta kuşak enlemleri için en uygun yöntemdir.
Soru 2Soru →

Harita çizimlerinde bozulmaların temel nedeni Dünya'nın küresel şeklidir ve bu bozulmalar projeksiyon yöntemleri kullanılarak en aza indirilmeye çalışılır.

Buna göre, 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri arasında yer alan Türkiye'nin haritası çizilirken bozulmayı en aza indirmek için tercih edilmesi gereken projeksiyon yöntemi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Konik projeksiyon

Cevap

Türkiye orta kuşakta yer aldığı için harita çizimlerinde bozulmayı en aza indiren yöntem konik projeksiyondur.
Konik projeksiyon yöntemi, koninin küreye orta kuşak enlemlerinde teğet olmasından dolayı bu enlemlerdeki bozulma oranını en aza indirir. Türkiye 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri arasında, yani orta kuşakta yer aldığı için harita çizimlerinde bozulmayı en aza indirmek amacıyla konik projeksiyon tercih edilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Türkiye'nin enlem değerlerini inceleyerek bulunduğu coğrafi kuşağı belirlemek.
Türkiye, 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ Kuzey paralelleri arasında yer alması nedeniyle orta kuşaktadır.
Projeksiyon yöntemlerinin seçiminde bölgelerin Ekvator'a ve kutuplara göre konumu (enlem derecesi) belirleyici faktördür.
2
Orta kuşak enlemleri için en az bozulma sağlayan projeksiyon yöntemini seçmek.
Orta kuşak için en uygun projeksiyon yöntemi konik projeksiyondur.
Konik projeksiyon, orta kuşak çevresini en az hata ve bozulma ile düzleme aktaran yöntemdir.

Anahtar Kavram

Projeksiyon yöntemlerinin enlemlere göre dağılışı ve Türkiye'nin konik projeksiyon bölgesi olması
Tahmini Süre:45s
Soru 3Soru →

Dünya'nın küresel yüzeyinin düzleme aktarılması sırasında meydana gelen bozulmaları tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir. Ancak haritanın kullanım amacına göre belirli alanlerin veya özelliklerin (alan, şekil, uzunluk) korunması hedeflenir. Bir kartograf, hazırlayacağı üç farklı harita için şu kararları almıştır:

* I. Harita: Ekvator'un kuzeyinde yer alan ve paralellerinin derecesi kuzeye doğru artan 36∘−42∘36^\circ - 42^\circ enlem kuşağındaki Türkiye'nin, tarım alanlarının dağılışını göstermek amacıyla alan koruyan bir konik projeksiyon kullanacaktır.
* II. Harita: Ekvator çizgisi üzerinde yer alan Amazon Havzası'ndaki nehir ağlarının yönünü ve şeklini en doğru biçimde göstermek amacıyla açı koruyan bir silindirik projeksiyon kullanacaktır.
* III. Harita: Güney Kutup Noktası (90∘90^\circ Güney) merkezli dar bir araştırma sahasının haritasını çizmek amacıyla düzlem projeksiyon kullanacaktır.

Bu kartografik tercihler ve projeksiyon özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dünya'n��n küresel yüzeyinin düzleme aktarılmasındaki geometrik zorunluluklar nedeniyle bozulmalar kaçınılmazdır; tercih edilen projeksiyonlar yalnızca teğet geçtikleri alanlar ve yakın çevresindeki hataları en aza indirir.

Cevap

Dünya'nın küresel yüzeyinin düzleme aktarılmasındaki geometrik zorunluluklar nedeniyle bozulmalar kaçınılmazdır; tercih edilen projeksiyonlar yalnızca teğet geçtikleri alanlar ve yakın çevresindeki hataları en aza indirir.
Dünya'nın küresel yüzeyinin düzleme aktarılmasındaki geometrik zorunluluklar nedeniyle bozulmalar kaçınılmazdır; tercih edilen projeksiyonlar yalnızca teğet geçtikleri alanlar ve yakın çevresindeki hataları en aza indirir. Kartografın Ekvator için silindirik, orta kuşak için konik, kutuplar için düzlem projeksiyon seçmesi teğet yerlerdeki bozulmayı en aza indiren en doğru yaklaşımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Dünya'nın şeklinden kaynaklanan bozulma nedenlerinin belirlenmesi.
Üç boyutlu küresel yüzey, yırtılma, katlanma veya esneme olmadan iki boyutlu düzleme aktarılamaz. Bu durum harita çizimlerinde alan, açı (şekil) ve uzunluk bozulmalarını kaçınılmaz kılar.
Bozulmaların temel kaynağının geometrik bir zorunluluk olduğunu ve tamamen ortadan kaldırılamayacağını anlamak.
2
Projeksiyon yöntemlerinin kullanım alanları ile coğrafi koordinatların eşleştirilmesi.
Ekvator çevresi için silindirik, orta kuşak için konik, kutup çevresi için düzlem projeksiyon seçimi doğrudur. Bu projeksiyonlar teğet geçtikleri bölgelerde (teğet çemberi veya noktası) sıfır bozulmaya yakın sonuçlar verirken, uzaklaştıkça bozulma artar.
Kartografın yaptığı tercihlerin coğrafi konuma uygunluğunu ve teğet noktalarındaki hata payının en az olduğunu doğrulamak.
3
Çeldirici önermelerin elenmesi.
Ölçek değişimi bozulma oranını etkilemez. Enlem derecelerinin kuzeye doğru artması Kuzey Yarım Küre'yi gösterir. Projeksiyon seçimi yerşekillerine (göreceli konum) değil, enleme (mutlak konum) bağlıdır. Dünya küre de olsa harita bozulması gerçekleşirdi.
Yanlış seçeneklerin elenerek tek ve kesin doğru cevaba ulaşılması.

Anahtar Kavram

Projeksiyon yöntemlerinin temel özellikleri, kullanım amaçları ve Dünya'nın küresel şeklinden kaynaklanan harita bozulmaları.
Soru 4Soru →

Harita çizimlerinde Dünya'nın küresel şeklinden dolayı meydana gelen bozulmaları en aza indirmek amacıyla projeksiyon yöntemleri kullanılır. Bu yöntemlerin her biri belirli enlem kuşaklarında en az hata oranıyla çizim yapmayı sağlar.

Buna göre, hazırlayacakları coğrafi çalışmalarda sırasıyla;
I. Kongo Havzası ve çevresi,
II. İskandinav Yarımadası'nın kuzey kıyıları,
III. Akdeniz Havzası ve çevresi
bölgelerinin haritalarını en az bozulma ile çizmek isteyen bir araştırma grubunun tercih etmesi gereken projeksiyon yöntemleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Silindirik - Düzlem - Konik

Cevap

Silindirik - Düzlem - Konik
Kongo Havzası Ekvator'da (alçak enlemler) bulunduğundan bu bölgenin haritası en az hata ile silindirik projeksiyon yöntemiyle çizilir. İskandinav Yarımadası'nın kuzey kıyıları kutup kuşağına yakın (yüksek enlemler) olduğundan düzlem projeksiyon yöntemi, Akdeniz Havzası ise orta kuşakta yer aldığından konik projeksiyon yöntemi tercih edilir. Bu nedenle doğru sıralama 'Silindirik - Düzlem - Konik' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Verilen bölgelerin coğrafi enlem konumlarını belirleme
Kongo Havzası Ekvator çizgisi üzerinde (alçak enlemler), İskandinav Yarımadası'nın kuzey kıyıları kutup kuşağında (yüksek enlemler), Akdeniz Havzası ise orta kuşakta (orta enlemler) yer almaktadır.
Projeksiyon yöntemlerinin kullanım alanları Dünya üzerindeki enlem derecelerine göre belirlendiği için ilk olarak bölgelerin konumlarını tespit etmeliyiz.
2
Belirlenen enlem kuşaklarına uygun projeksiyon yöntemlerini eşleştirme
Ekvatoral kuşak (Kongo Havzası) için silindirik projeksiyon, kutup kuşağı (İskandinav Yarımadası'nın kuzeyi) için düzlem projeksiyon, orta kuşak (Akdeniz Havzası) için ise konik projeksiyon kullanılır.
Harita çizimindeki bozulmaları en aza indirmek için her projeksiyon tipinin temas ettiği (bozulmanın sıfır olduğu) enlem bölgeleriyle eşleştirilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Dünya'nın şeklinden dolayı harita çizimlerinde meydana gelen bozulmaları azaltmak için enlem kuşaklarına göre (Ekvator için silindirik, orta kuşak için konik, kutuplar için düzlem) en uygun projeksiyon yönteminin seçilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Yerkürenin küresel yüzeyinin düzleme aktarılması sırasında meydana gelen bozulmaları en aza indirmek amacıyla farklı harita projeksiyon yöntemleri kullanılmaktadır. Aşağıda verilen harita projeksiyon türleri ile bu projeksiyonların en az hata payıyla çizim yapılmasını sağladığı coğrafi bölgeleri doğru şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Silindirik Projeksiyon
Konik Projeksiyon
Düzlem Projeksiyon

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Silindirik projeksiyon Ekvator çevresindeki ülkelerle (Brezilya, Endonezya, Kongo), konik projeksiyon orta kuşak ülkeleriyle (Türkiye, İtalya, ABD) ve düzlem projeksiyon kutup çevresindeki bölgelerle (Grönland, Antarktika, Sibirya) eşleşmektedir.
Dünya'nın küresel şeklinden dolayı harita çizimlerinde bozulmalar meydana gelir. Projeksiyon yöntemleri bu bozulmaları en aza indirmeyi amaçlar. Projeksiyon yüzeyinin Dünya küresine temas ettiği alanlarda hata oranı en düşüktür. Silindirik projeksiyon Ekvator çevresindeki ülkeleri, konik projeksiyon orta kuşaktaki ülkeleri, düzlem projeksiyon ise kutup çevresindeki bölgeleri en az hatayla haritaya aktarmayı sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Projeksiyon yöntemlerinin Dünya üzerindeki teğet noktalarını ve en az bozulmanın yaşandığı enlemleri belirleyin.
Silindirik projeksiyon Ekvator ve çevresini, konik projeksiyon orta kuşağı, düzlem projeksiyon ise kutup ve çevresini en az bozulmayla gösterir.
Projeksiyon yüzeyinin yer küreye temas ettiği (teğet geçtiği) alanlarda bozulma en az düzeydedir.
2
Eşleştirilecek ülkelerin veya coğrafi bölgelerin hangi enlem derecelerinde (kuşaklarda) yer aldığını tespit edin.
Brezilya, Endonezya ve Kongo Ekvator çevresinde; Türkiye, İtalya ve ABD Orta Kuşak'ta; Grönland, Antarktika ve Sibirya ise kutup çevresindedir.
Ülkelerin mutlak konumları, haritalarının çiziminde en az bozulmaya yol açacak projeksiyon yönteminin seçilmesini sağlar.
3
Projeksiyon türleri ile coğrafi kuşakları ve bunlara uygun ülkeleri eşleştirin.
Silindirik projeksiyon Brezilya, Endonezya ve Kongo ile; konik projeksiyon Türkiye, İtalya ve ABD ile; düzlem projeksiyon ise Grönland, Antarktika ve Sibirya ile eşleşir.
Bölgelerin coğrafi konum özellikleri ile projeksiyon yöntemlerinin bozulma oranının en düşük olduğu alanlar birbiriyle doğrudan örtüşür.

Anahtar Kavram

Projeksiyon Yöntemleri ve Coğrafi Kuşaklar
Tahmini Süre:1m 30s
Projeksiyon Yöntemleri Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin