Bilgi ve ��nanç

62 soru

Soru 61Soru

Bir mahallede yaşayan Ahmet, komşusunun evine akşam saatlerinde giren çıkan kişileri merak ederek bahçe duvarından komşusunun evini gözetlemiş ve içeride konuşulanları dinlemeye çalışmıştır. Aynı mahallede yaşayan Mehmet ise komşusunun bu misafirleri hakkında hiçbir somut bilgi ve belgeye sahip olmadı��ı hâlde, onların mutlaka kötü bir iş birliği içinde olduklarına dair kendi içinde kesin bir kanaate varmıştır.

Bu parçada Ahmet ve Mehmet’in sergilediği tutumlar, İslam bilgi ahlakında yerilen aşağıdaki kavramlardan hangileriyle sırasıyla ilişkilendirilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tecessüs - Zan

Cevap

Ahmet'in davranışı tecessüs, Mehmet'in davranışı ise zan kavramıyla ilişkilendirilir.
Parçada verilen ilk durumda Ahmet, komşusunun mahremiyetini ve gizli durumlarını araştırarak 'tecessüs' yapmıştır. İkinci durumda ise Mehmet, komşusu hakkında kesin bir bilgiye dayanmadan olumsuz bir tahminde bulunarak 'zan' (suizan) yapmıştır. Dolayısıyla doğru eşleştirme tecessüs ve zan şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Ahmet'in durumunu analiz etmek
Ahmet komşusunun gizli hallerini ve mahremiyetini araştırmıştır. Bu davranış İslam ahlakında 'tecessüs' olarak adlandırılır.
Tecessüs kavramının tanımını belirlemek ve parçadaki durumla eşleştirmek.
2
Mehmet'in durumunu analiz etmek
Mehmet komşusu hakkında kesin bilgi ve kanıta dayanmadan olumsuz tahminde bulunup kesin kanaat geliştirmiştir. Bu durum 'zan' (özellikle suizan) kapsamına girer.
Zan kavramının tanımını belirlemek ve parçadaki durumla eşleştirmek.

Anahtar Kavram

Tecessüs ve Zan Kavramları
Soru 62Soru

İslam dini, insanın aklını kullanmasını ve sahih bilgiye ulaşmasını hedefler. Kur'an-ı Kerim'de, geçmiş toplulukların 'Biz babalarımızı bir din üzerinde bulduk ve biz onların izinden gitmekteyiz.' (Zuhruf suresi, 22. ayet) diyerek atalarının inançlarını körü körüne sürdürmeleri eleştirilmiş; aynı zamanda kendi görüşlerini mutlaklaştırarak diğerlerine kapılarını kapatanların hakikati bulamayacağı belirtilmiştir.

Bu parçada değinilen bilgi ve inanç engelleri ile bunların aşılmasını sağlayan yöntemleri kavrayabilmek amacıyla aşağıda verilen kavramları, bu kavramları en iyi açıklayan tanımlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Taassup (Bağnazlık)
Taklitçilik
Tahkik
Zan

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Eşleştirme sonucunda: Taassup (Bağnazlık) ile kendi görüşünü mutlak doğru kabul edip hoşgörüsüz olma tanımı; Taklitçilik ile bir inancı delilsiz ve körü körüne benimseme tanımı; Tahkik ile araştırmalar vasıtasıyla kesin bilgiye ulaşma çabası tanımı; Zan ile de kesinliği doğrulanmamış zayıf varsayımlarla hareket etme tanımı eşleşmektedir.
Doğru eşleştirmede taassup bağnazlıkla, taklitçilik delilsiz benimsemeyle, tahkik araştırma yöntemiyle, zan ise kesin olmayan varsayımlarla ilişkilendirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki 'Biz babalarımızı bir din üzerinde bulduk...' ifadesini ve buna karşılık gelen kavramı belirlemek.
Bu ifade, delilsiz ve körü körüne ataları taklit etmeyi (taklitçiliği) tanımlamaktadır.
Parçadaki ayet referansının hangi bilgi engelini tasvir ettiğini anlamak için.
2
Metindeki 'kendi görüşlerini mutlaklaştırarak diğerlerine kapılarını kapatanlar' ifadesini ve buna karşılık gelen kavramı analiz etmek.
Bu tutum, kişinin kendi inanç ve düşüncelerini sorgusuz savunup diğerlerine katı biçimde kapanması olan taassup (bağnazlık) kavramını tanımlamaktadır.
Metindeki diğer olumsuz tutumun kavramsal karşılığını bulmak için.
3
Bu engelleri aşmak için gerekli olan doğru yöntemi ve temelsiz ön kabulleri ifade eden terimleri eşleştirmek.
Araştırmaya dayalı bilgi edinme yöntemi 'tahkik' ile, delilsiz varsayımlarla hareket etme durumu 'zan' kavramlarıyla eşleşir.
Tüm kavramların tanımlarıyla doğru biçimde eşleşmesini tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Bilgi edinmenin ve doğru inancın önündeki engellerden olan taassup ve taklitçilik kavramlarının anlamları ile bunların aşılmasında tahkik ve aklın önemi.
ÖncekiSayfa 4 / 4
Bilgi ve ��nanç Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) — Sayfa 4 | Examkin