Tasavvufî Yorumlar (Yesevîlik, Kadirîlik, Mevlevîlik, Nakşibendîlik)

İslam dünyasında geniş bir yayılma alanı bulan bir tasavvufi yorumda; manevi gelişim sürecinde bilincin uyanık tutulması amacıyla bazı temel ilkeler belirlenmiştir. Bu ilkelerden bazıları şunlardır:

* Hûş der dem: Alınan her nefeste uyanık olmak, Allah'ı unutmamak.
* Nazar ber kadem: Yürürken bakışların ayak ucunda olması, harama bakmaktan ve zihni bulandıracak dış etkenlerden kaçınmak.
* Halvet der encümen: Toplum içinde, halkla beraberken bile kalben Allah ile baş başa olmak, O'ndan gafil olmamak.

Gizli (hafi) zikri ve bu ahlaki prensipleri manevi terbiyenin merkezine koyan tasavvufî yorum aşağıdakilerden hangisidir?

Tasavvufî ekollerin insanı ahlaki olgunluğa ulaştırmak için benimsedikleri seyrüsüluk yöntemleri, zikir usulleri ve temel düsturları kendi içlerinde tutarlı birer yapı oluşturur. Bu ekoller hakkında şu değerlendirmeler yapılmıştır:

I. Ahmet Yesevî'nin öğretilerinde şeriat, tarikat, marifet ve hakikatten oluşan dereceler ahlaki olgunlaşman��n evreleri olarak kabul edilmiş; sade bir Türkçe ile yazılan hikmetler aracılığıyla İslamiyet'in Türkler arasında yayılması ve anlaşılmasında bu ekol öncü bir rol oynamıştır.

II. Mevlevîlikte bireyin manevi olgunlaşma süreci 'çile' olarak adlandırılan bin bir günlük bir nefis terbiyesini içerir; bu süreçte musikinin eşlik ettiği sema ayini, kozmik bir devrin sembolize edildiği ve kalben sessizce yapılan gizli (hafi) zikir esasına dayanan bir ibadet şeklidir.

III. Nakşibendîlikte 'halvet der encümen' ilkesiyle dervişin toplumdan tamamen yalıtılarak inzivaya çekilmesi hedeflenirken, 'hûş der dem' prensibiyle de her nefes alışverişte uyanık ve bilinçli olması amaçlanır.

IV. Kadirîlikte dervişin uyması gereken kurallar ve zikir usulleri Abdülkadir Geylânî tarafından sistemleştirilmiş olup, bu ekolün eğitim metodunda sesli (cehrî) zikir yapılması ve nefis terbiyesinde riyazetin ön planda tutulması kurucu ilkeler arasında yer alır.

Buna göre, yukarıda verilen değerlendirmelerden hangileri doğrudur?

İslam düşüncesindeki tasavvufî yorumlar, kurucuları, temel ilkeleri ve uygulamaları yönünden kendilerine has özelliklere sahiptirler. Buna göre, sol sütunda verilen tasavvufî yorumlar ile sağ sütundaki tanımları ve temel özellikleri doğru şekilde eşleştiriniz.