Examkin

İvme

3 soru

Tüm türler3Çoktan seçmeli1Doğru / Yanlış2
Soru 1Soru →

Doğrusal bir yolda hareket eden bir cismin ivmesinin sıfır olması, bu cismin kesinlikle durmakta olduğunu gösterir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

İvmenin sıfır olması hızın değişmediğini gösterir; hızın değişmemesi ise cismin durduğu anlamına gelebileceği gibi sabit bir hızla hareket etmekte olduğunu da gösterebilir. Dolayısıyla verilen ifade yanlıştır.
İvmenin sıfır olması hızın sabit olduğunu gösterir. Sabit hızlı hareket eden bir cisim durmadığı halde ivmesi sıfırdır. Bu sebeple cismin kesinlikle durmakta olduğu ifadesi yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İvme kavramının tanımını yazarak hızla olan ilişkisini belirlemek.
İvme (aa), birim zamandaki hız değişimidir ve a=ΔvΔta = \frac{\Delta v}{\Delta t} olarak ifade edilir.
İvmenin sıfır olmasının hız üzerindeki etkisini matematiksel ve kavramsal olarak göstermek.
2
İvmenin sıfır olması durumunu analiz etmek.
a=0a = 0 ise, hız değişimi Δv=0\Delta v = 0 olur. Bu da cismin hızının zamanla değişmediğini (sabit kaldığını) gösterir.
Hız değişiminin sıfır olmasının fiziksel anlamını ortaya koymak.
3
Hızın sabit kalması durumundaki hareket olasılıklarını değerlendirmek.
Hızın sabit kalması durumunda iki olasılık vardır: Cisim ya başlangıçta duruyordur ve durmaya devam ediyordur (v=0v = 0) ya da belirli bir hız değeriyle doğrusal yolda hareketine devam ediyordur (v=sabitv = \text{sabit}). Bu nedenle cismin kesinlikle durduğu söylenemez.
Cismin hareketli de olabileceğini belirterek ifadenin yanlışlığını kanıtlamak.

Anahtar Kavram

İvmenin hız değişimiyle ilişkisi ve sabit hızlı hareket
Soru 2Soru →

Doğrusal bir yolda negatif (−-) yönde hareket etmekte olan bir cismin ivme vektörü pozitif (++) yönü gösteriyorsa, bu cismin sürati zamanla artmaktadır. Bu ifade doğru mudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

Verilen ifade yanlıştır. Negatif yönde hareket eden cismin hız vektörü ile pozitif yönlü ivme vektörü zıt yönlüdür; bu da cismin yavaşlamasına ve süratinin azalmasına yol açar.
Cismin hareket yönü negatif olduğundan hız vektörü de negatiftir. İvme vektörü pozitif olduğundan hız ve ivme vektörleri zıt yönlüdir. Bu zıt yönlülük cismin yavaşlamasına ve süratinin azalmasına yol açtığı için ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cismin hareket yönünü kullanarak hız vektörünün yönünü belirleyin.
Cisim negatif (−-) yönde hareket ettiği için hız vektörü (v⃗\vec{v}) negatif (−-) yönlüdür.
Bir hareketlinin hız vektörünün yönü, her zaman hareket yönü ile aynıdır.
2
Hız vektörünün yönü ile ivme vektörünün yönünü karşılaştırın.
Hız vektörü negatif (−-) yönü, ivme vektörü (a⃗\vec{a}) ise pozitif (++) yönü göstermektedir. Bu durumda iki vektör zıt yönlüdür.
Soruda ivme vektörünün pozitif yönü gösterdiği açıkça belirtilmiştir.
3
Vektörlerin yön ilişkisine göre süratin değişimini analiz edin.
Hız ve ivme vektörleri zıt yönlü olduğundan cisim yavaşlayan hareket yapar ve sürati zamanla azalır.
Bir cismin süratinin artması için hız ve ivme vektörlerinin aynı yönlü, azalması için ise zıt yönlü olması gerekir.

Anahtar Kavram

Hız ve ivme vektörlerinin yön ilişkisinin cismin hızlanma veya yavaşlama durumunu belirlemesi.
Soru 3Soru →

Doğrusal bir yolda hareket eden bir aracın hız değerlerinin zamana bağlı değişimi aşağıdaki tabloda verilmiştir:

Zaman (tt, s\text{s})0022446688
Hız (vv, m/s\text{m/s})−10-10−6-6−2-2+2+2+6+6

Buna göre, aracın 0−8 s0 - 8\text{ s} zaman aralığındaki hareketiyle ilgili;

I. Aracın ivme vektörünün yönü 4−6 s4 - 6\text{ s} zaman aralığında yön değiştirmiştir.
II. Aracın ivmesinin büyüklüğü 2 m/s22\text{ m/s}^2 olup sabittir.
III. 0−4 s0 - 4\text{ s} zaman aralığında araç yavaşlamaktadır.

ifadelerinden hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

Aracın ivmesi sabit 2 m/s22\text{ m/s}^2 büyüklüğünde olup, ilk dört saniyede sürati azaldığı için hareket yavaşlayandır. Dolayısıyla doğru ifadeler II ve III'tür.
İvme, birim zamandaki hız değişimidir (a=ΔvΔta = \frac{\Delta v}{\Delta t}). Tabloya göre her iki saniyede bir hız +4 m/s+4\text{ m/s} değişmektedir. Bu durum ivmenin 2 m/s22\text{ m/s}^2 sabit değerde ve daima pozitif yönlü olduğunu gösterir. 0−4 s0-4\text{ s} aralığında aracın hızının büyüklüğü (sürati) 10 m/s10\text{ m/s}'den 2 m/s2\text{ m/s}'ye düştüğü için araç yavaşlamaktadır. Dolayısıyla doğru ifadeler II ve III'tür.

Adım Adım Çözüm

1
Aracın ivmesini hesaplamak için birim zamandaki hız değişimini bulmak.
Her Δt=2 s\Delta t = 2\text{ s} zaman aralığında hız değişimi Δv=vson−vilk=−6−(−10)=+4 m/s\Delta v = v_{son} - v_{ilk} = -6 - (-10) = +4\text{ m/s} olarak gerçekleşmiştir. Buradan ivme a=ΔvΔt=+42=2 m/s2a = \frac{\Delta v}{\Delta t} = \frac{+4}{2} = 2\text{ m/s}^2 bulunur.
İvme, hızın zamana göre değişim oranıdır ve tablodaki tüm aralıklarda bu oran sabit kalmaktadır.
2
İvme vektörünün yönünü belirlemek ve yön değiştirip değiştirmediğini incelemek.
Hız değişimi (Δv\Delta v) tüm aralık boyunca pozitif işaretli (Δv=+4 m/s\Delta v = +4\text{ m/s}) olduğundan, ivme vektörünün yönü daima pozitif (++) yöndedir. Yön değiştirme gerçekleşmemiştir.
İvme vektörünün yönü, hız vektörünün yönüne değil, hız değişim vektörünün yönüne bağlıdır.
3
0−4 s0 - 4\text{ s} zaman aralığındaki sürat değişimini analiz etmek.
Araç 0 s0\text{ s} anında 10 m/s10\text{ m/s} süratle negatif yönde giderken, 4 s4\text{ s} anında sürati 2 m/s2\text{ m/s}'ye düşmüştür. Sürat azaldığı için araç yavaşlamaktadır.
Bir cismin yavaşlaması, hız vektörünün büyüklüğünün (süratinin) zamanla azalması anlamına gelir.

Anahtar Kavram

İvme, birim zamandaki hız değişimidir. Aracın yavaşlaması süratinin azalmasıyla; ivme yönü ise hız değişiminin yönüyle belirlenir.
İvme Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin