Examkin

Tümsek Aynalar

4 soru

Tüm türler4Çoktan seçmeli2Doğru / Yanlış2
Soru 1Soru →

Bir otomobilin yan dikiz aynası olarak kullanılan tümsek aynaya bakan bir sürücü, arkasından gelmekte olan bir aracın aynada oluşan görüntüsünü görmektedir.

Buna göre, aynada oluşan bu görüntü ile ilgili;
I. Gerçektir.
II. Düzdür.
III. Boyu aracın gerçek boyundan küçüktür.

yargılarından hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II ve III

Cevap

II ve III ifadelerini içeren seçenek doğrudur. Tümsek aynada oluşan görüntüler her zaman sanal, düz ve cisimden küçüktür.
Tümsek aynanın önüne konulan cisimlerin görüntüsü daima odak noktası ile ayna arasında, aynanın arkasında, sanal, düz ve cisimden küçük olur. Bu nedenle dikiz aynasında oluşan görüntü düzdür ve boyu aracın kendi boyundan küçüktür.

Adım Adım Çözüm

1
Tümsek aynada görüntü oluşumunun temel özelliklerini belirleyin.
Tümsek aynanın önüne konulan gerçek bir cismin görüntüsü her zaman aynanın arkasında (sanal), düz, odak ile ayna arasında ve cisimden daha küçük boyutta oluşur.
Tümsek aynada yansıyan ışınların uzantıları aynanın arkasında kesiştiği için görüntü her zaman sanaldır. Sanal görüntüler ise cismin duruşuna göre daima düzdür.
2
Verilen öncülleri bu temel özelliklere göre değerlendirin.
I. öncül (Gerçektir) yanlıştır çünkü görüntü sanaldır. II. öncül (Düzdür) doğrudur. III. öncül (Boyu aracın gerçek boyundan küçüktür) doğrudur.
Öncüllerin doğruluk durumunu teker teker belirlemek için karşılaştırma yapılır.

Anahtar Kavram

Tümsek aynada görüntü özellikleri
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 2Soru →

Asal eksen üzerinde bulunan bir cisim tümsek aynaya doğru yaklaştırıldığında, cismin aynada oluşan görüntüsünün boyu büyür ve görüntü odak noktasına doğru yaklaşır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

Verilen ifade yanlıştır. Tümsek aynaya doğru yaklaşan bir cismin görüntüsünün boyu büyür ancak görüntü odak noktasına değil, aynanın tepe noktasına doğru hareket ederek odak noktasından uzaklaşır.
Verilen önerme yanlıştır. Tümsek aynaya yaklaşan cisimlerin görüntüleri de aynaya yaklaşarak odak noktasından uzaklaşır.

Adım Adım Çözüm

1
Tümsek aynada görüntü oluşum kurallarını gözden geçirin.
Tümsek ayna önündeki gerçek bir cismin görüntüsü her zaman ayna arkasında, odak noktası ile tepe noktası arasında, sanal, düz ve cisimden küçük oluşur.
Görüntü özelliklerinin başlangıç sınırlarını belirlemek.
2
Cismin aynaya yaklaşma durumundaki görüntü hareketini belirleyin.
Cisim sonsuzdan aynaya doğru yaklaştıkça, ayna arkasındaki sanal görüntü odak noktasından tepe noktasına doğru hareket eder. Bu süreçte görüntü odak noktasından uzaklaşır, tepe noktasına yaklaşır.
Önermedeki g��rüntünün hareket yönü bilgisini test etmek.
3
Cismin yaklaşması durumunda görüntü boyundaki değişimi inceleyin.
Görüntü tepe noktasına doğru yaklaştıkça boyu sürekli büyür ve cisim tepe noktasına ulaştığı anda görüntünün boyu cismin boyuna eşit olur.
Önermedeki görüntünün boyu ile ilgili kısmın doğruluğunu doğrulamak.
4
Önermenin bütününü değerlendirin.
Boyun büyümesi doğru bir bilgi iken, görüntünün odağa yaklaşması bilgisi yanlıştır. Dolayısıyla önerme bütünüyle yanlıştır.
Doğruluk değerini tayin etmek.

Anahtar Kavram

Tümsek aynada hareket eden cismin görüntüsünün konum ve boy değişimi
Soru 3Soru →

Bir otopark çıkışındaki kör noktayı kontrol etmek amacıyla yerleştirilen tümsek aynanın eğrilik yarıçapı daha büyük olan bir ayna ile değiştirilmesi durumunda, aynı konumdan aynaya bakan bir sürücünün görebileceği görüş alanının artacağı yönündeki iddia doğru mudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

Sürücünün görebileceği görüş alanının artacağı yönündeki iddia yanlıştır. Eğrilik yarıçapı büyüdükçe ayna düzleşir ve tümsek aynanın sağladığı geniş görüş alanı avantajı azalarak görüş alanı daralır.
Tümsek aynanın eğrilik yarıçapının artırılması aynanın yüzeyini düzleştirir. Tümsek aynaların en önemli kullanım amacı, ışınları geniş bir açıyla dağıtarak geniş bir görüş alanı sağlamaktır. Eğrilik yarıçapı büyüdüğünde aynanın odağı aynadan uzaklaşır ve yansıtıcı yüzey düzlem aynaya yaklaşır, bu da görüş alanının daralmasına sebep olur. Bu nedenle iddia yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Eğrilik yarıçapı ile odak uzaklığı arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Tümsek aynanın odak uzaklığı (ff) ile eğrilik yarıçapı (RR) arasında f=R2f = \frac{R}{2} ilişkisi vardır. Eğrilik yarıçapının artması, odak uzaklığının da artması anlamına gelir.
Aynanın bükümlülüğünün odak uzaklığını ve yansıtma özelliklerini nasıl etkilediğini anlamak için.
2
Aynanın bükümlülüğünün (tümsekliğinin) görüş alanına etkisinin analiz edilmesi
Eğrilik yarıçapı büyüdükçe ayna daha düz bir yapıya kavuşur (tümsekliği azalır). Tümsek aynalar, üzerlerine gelen paralel ışınları dağıtarak yansıttığı için geniş bir görüş alanı sağlar. Ayna düzleştikçe yansıyan ışınların dağılma aç��sı küçülür ve ayna düzlem aynaya benzer davranış sergilemeye başlar.
Aynanın geometrik şekindeki değişimin yansıyan ışınların yayılımına ve görüş alanına etkisini belirlemek için.
3
Görüş alanının değişiminin yorumlanması
Aynanın tümsekliğinin azalması (eğrilik yarıçapının büyümesi) sonucunda görüş alanı daralır. Bu nedenle sürücünün görebileceği görüş alanının artacağı iddiası fiziksel olarak yanlıştır.
Elde edilen fiziksel çıkarımla sorudaki iddiayı karşılaştırarak sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Tümsek aynalarda eğrilik yarıçapının yansıma karakteristiğine ve görüş alanına etkisi
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

Bir marketin tavanına yerleştirilen ve reyonların geniş bir açıyla izlenmesini sağlayan tümsek aynanın önünden yürüyerek uzaklaşmakta olan bir müşterinin aynada oluşan görüntüsü güvenlik görevlisi tarafından izlenmektedir.

Müşteri tümsek aynadan uzaklaştıkça, aynada oluşan görüntüsüyle ilgili;

I. Görüntünün aynaya olan uzaklığı artar.
II. Görüntünün boyu küçülür.
III. Görüntü gerçek ve ters bir görüntüye dönüşür.

yargılarından hangileri doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve II

Cevap

I ve II ifadelerini içeren seçenek doğrudur. Müşteri tümsek aynadan uzaklaştıkça görüntüsünün boyu küçülür ve görüntünün aynaya olan uzaklığı artar (görüntü odağa doğru hareket eder). Görüntü her zaman sanal ve düz kalır.
Müşteri aynadan uzaklaştıkça görüntüsü odak noktasına doğru hareket eder. Bu süreçte görüntünün aynaya olan uzaklığı artar ve boyu küçülür. Tümsek aynada tüm görüntüler her zaman sanal ve düz olduğundan, görüntü gerçek ve ters bir görüntüye dönüşemez. Dolayısıyla I ve II yargıları doğru, III yargısı yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Tümsek aynalarda görüntü özelliklerini hatırlayalım.
Tümsek aynanın önüne konulan bir cismin görüntüsü her zaman ayna arkasında, odak noktası (FF) ile ayna arasında, sanal (düz) ve cismin boyundan daha küçüktür.
Tümsek aynadan yansıyan ışınların uzantıları her zaman ayna arkasında odak ile ayna arasında kesişir.
2
Cismin aynadan uzaklaşması durumunda görüntün��n nasıl hareket edeceğini analiz edelim.
Cisim aynadan uzaklaşıp sonsuza doğru gittikçe, görüntüsü de aynadan uzaklaşarak odak noktasına (FF) doğru yaklaşır ve boyu küçülerek bir nokta hâlini alır.
Cisim sonsuza gittiğinde, asal eksene paralel gelen ışınlar gibi davranan ışınların uzantısı odak noktasında kesiştiği i��in görüntü odakta oluşur.
3
Öncülleri tek tek değerlendirelim.
I. öncül doğrudur, çünkü görüntünün odağa yaklaşması aynadan uzaklaşması demektir. II. öncül doğrudur, çünkü görüntünün boyu küçülür. III. öncül yanlıştır, tümsek aynada gerçek görüntü oluşamaz.
Sanal görüntüler her zaman düzdür ve tümsek aynada görüntüler sadece sanal olarak oluşabilir.

Anahtar Kavram

Tümsek aynalarda görüntü özellikleri ve cismin hareketine bağlı olarak görüntünün yerinin ve boyunun değişimi

Alternatif Yöntem

Cismin aynaya teğet olduğu (d=0d=0) ve sonsuzda olduğu (d=∞d=\infty) durumları sınır koşulları olarak düşünebiliriz. Cisim aynaya teğet iken görüntüsü de ayna üzerinde ve cisimle aynı boyda (h′=hh'=h) oluşur. Cisim sonsuza gittiğinde ise görüntüsü odak noktasında (FF) ve noktasal (h′→0h' \rightarrow 0) olur. Bu iki durum kıyaslandığında, cisim uzaklaştıkça görüntünün aynaya uzaklığının 00'dan odak uzaklığı ff'e doğru arttığı (aynadan uzaklaştığı) ve boyunun küçüldüğü açıkça görülür.
Tahmini Süre:2m 0s
Tümsek Aynalar Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin