Examkin

Heterojen Karışım Türleri

4 soru

Tüm türler4Çoktan seçmeli3Eşleştirme1
Soru 1Soru →

Sıvı-sıvı heterojen karışımlara emülsiyon adı verilir.

Buna göre, aşağıdaki karışımlardan hangisi emülsiyon sınıfına örnek olarak gösterilebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zeytinyağı - su karışımı

Cevap

Zeytinyağı - su karışımı, birbiri içinde çözünmeyen iki sıvının oluşturduğu sıvı-sıvı heterojen bir karışım olduğundan emülsiyon sınıfına girer.
Zeytinyağı polar olmayan (apolar), su ise polar yapıda olan iki sıvıdır. Bu iki sıvı birbiri içerisinde çözünmeyerek heterojen bir sıvı-sıvı karışımı oluşturur. Bu tür karışımlar kimyada emülsiyon olarak tanımlanır.

Adım Adım Çözüm

1
Emülsiyon teriminin tanımını analiz edin.
Emülsiyon; sıvı bir fazın, kendisiyle karışmayan başka bir sıvı faz içinde heterojen olarak dağılmasıyla oluşan sistemlerdir (sıvı-sıvı heterojen karışım).
Karışımları doğru sınıflandırmak için öncelikle hedef karışım türünün tanımını netleştirmek gerekir.
2
Seçeneklerde verilen maddelerin fiziksel hallerini ve birbirleri içindeki çözünürlüklerini değerlendirin.
Zeytinyağı ve suyun her ikisi de sıvı fazdadır. Polar-apolar yapı farkından dolayı birbiri içinde çözünmezler ve heterojen bir karışım oluştururlar. Dolayısıyla bu karışım bir emülsiyondur. Diğer seçeneklerdeki etil alkol-su ve aseton-su karışımları homojen çözeltilerdir. Sert su-sabun karışımı ise çökelme sonucu süspansiyon (katı-sıvı) oluşturur.
Tanıma uyan tek seçeneği belirleyerek doğru cevaba ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Birbiri içinde çözünmeyen sıvı-sıvı heterojen karışımlar emülsiyon olarak adlandırılır.
Soru 2Soru →

Bir kimya öğretmeni, laboratuvarda öğrencilerine heterojen karışım türlerini ve bu karışımların özelliklerini açıklamak amacıyla özdeş kaplarda bulunan üç farklı karışım hazırlamıştır. Bu karışımlar üzerinde yapılan testlerin sonuçları aşağıda belirtilmiştir:

* I. karışım: Gönderilen ışık demeti saçılmaya uğramadan kar��şımın içinden geçmekte, süzgeç kağıdıyla süzüldüğünde ise kağıtta herhangi bir katı kalıntı kalmamaktadır.
* II. karışım: Gönderilen ışık demetinin yolu karışımın içinde net bir şekilde görülmekte (ışık saçılmakta), karışım uzun süre bekletildiğinde herhangi bir çökelme olmamakta ve sıradan süzgeç kağıtlarından geçebilmektedir.
* III. karışım: Karışım bekletildiğinde dipte katı bir faz birikmekte ve karışım süzme yöntemiyle bileşenlerine ayrılabilmektedir.

Buna göre, hazırlanan bu karışımlar ve özellikleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: II. karışım heterojen bir kolloit olup, dağılan fazın tanecik boyutu 10−9 m10^{-9}\text{ m} ile 10−6 m10^{-6}\text{ m} arasındadır ve süzme yöntemiyle bileşenlerine ayrışmazken santrifüjleme yöntemiyle ayrıştırılabilir.

Cevap

II. karışım heterojen bir kolloit olup, dağılan fazın tanecik boyutu 10−9 m10^{-9}\text{ m} ile 10−6 m10^{-6}\text{ m} arasındadır ve süzme yöntemiyle bileşenlerine ayrışmazken santrifüjleme yöntemiyle ayrıştırılabilir.
Işığın saçıldığı (Tyndall etkisi), bekletildiğinde çökmediği ve süzgeç kağıdından geçebildiği belirtilen ikinci karışım kolloit sınıfına girer. Kolloitler heterojen karışımlardır ve dağılan fazın tanecik boyutu 10−9 m10^{-9}\text{ m} ile 10−6 m10^{-6}\text{ m} (1 nm−1000 nm1\text{ nm} - 1000\text{ nm}) arasındadır. Bu tanecikler sıradan süzgeç kağıdındaki gözeneklerden geçebildiği için süzme ile ayrılmazlar; ancak santrifüjleme (yüksek hızda döndürme) yöntemiyle dibe çöktürülerek ayrıştırılabilirler. Bu nedenle bu ifade doğrudur.

Adım Adım Çözüm

1
Deneysel gözlemlere dayanarak karışım türlerini belirlemek.
I. karışım homojen (çözelti), II. karışım kolloit (heterojen), III. karışım süspansiyon (heterojen) olarak sınıflandırılır.
Çözeltiler ışığı saçmaz ve süzgeçten geçer; kolloitler Tyndall etkisiyle ışığı saçar, çökelmez ve süzgeçten geçer; süspansiyonlar ise yer çekimiyle çökelir ve süzgeçle süzülebilir.
2
Kolloit karışımların tanecik boyutu sınırlarını ve ayırma yöntemlerini analiz etmek.
Kolloitlerde dağılan fazın tanecik boyutu 10−9 m10^{-9}\text{ m} ile 10−6 m10^{-6}\text{ m} arasındadır. Bu tanecikler süzgeç kağıdından geçer fakat santrifüjleme ile çöktürülebilir.
Kolloitlerin fiziksel özellikleri ve ayırt edilme yöntemleri tanecik boyutuyla doğrudan ilişkilidir.
3
Diğer karışımların (çözelti ve süspansiyon) özelliklerine dair iddiaları kimyasal kavramlarla çürütmek.
Emülsiyonların ayırma hunisiyle doğrudan ayrılamayacağı, ışık saçılmasının fiziksel boyuta bağlı olduğu, kaynama noktası yükselmesinin toplam tanecik derişimine bağlı olduğu ve süspansiyona su eklemenin katı kütlesini değiştirmeyeceği belirlenir.
Çözünürlük, koligatif özellikler, bağ polarlığı ve faz ayrımı kurallarına göre diğer seçeneklerin yanlış olduğunu doğrulamak.

Anahtar Kavram

Heterojen karışımların (süspansiyon, emülsiyon, kolloit) ayırt edici özellikleri, tanecik boyutu sınırları ve Tyndall etkisi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 3Soru →

Aşağıda verilen heterojen karışım türlerini günlük hayattaki uygun örnekleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Emülsiyon
Aerosol
Süspansiyon
Kolloit

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Emülsiyon - Mayonez, Aerosol - Sis, Süspansiyon - Tebeşir tozlu su, Kolloit - Kan plazması eşleştirmeleri doğrudur.
Doğru eşleştirmede emülsiyon sınıfına sıvı-sıvı heterojen karışım olan mayonez; aerosol sınıfına gaz içinde sıvı dağılmasıyla oluşan sis; süspansiyon sınıfına sıvı içinde çözünmeyen katı içeren tebeşir tozlu su; kolloit sınıfına ise mikroskobik boyutta heterojen olan kan plazması denk gelir.

Adım Adım Çözüm

1
Karışım türlerinin tanımlarını hatırlayınız.
Emülsiyon: sıvı-sıvı heterojen; Aerosol: katı/sıvı-gaz heterojen; Süspansiyon: katı-sıvı heterojen; Kolloit: tanecik boyutu 1 nm−1000 nm1\text{ nm} - 1000\text{ nm} olan heterojen karışımlardır.
Karışım sınıflarının fiziksel hal ve tanecik boyutu kriterlerini belirlemek için.
2
Verilen örneklerin fiziksel hallerini ve dağılım özelliklerini inceleyiniz.
Sis (gazda sıvı damlacıkları), Mayonez (sıvıda sıvı), Tebeşir tozlu su (sıvıda katı katmanlaşması), Kan plazması (sıvıda çıplak gözle görülmeyen mikroskobik protein/hücre dağılımı).
Örneklerin hangi heterojen karışım sınıfına girdiğini belirlemek için.
3
Karışım türleri ile örnekleri eşleştiriniz.
Emülsiyon ile Mayonez; Aerosol ile Sis; Süspansiyon ile Tebeşir tozlu su; Kolloit ile Kan plazması eşleşir.
Soruda istenen doğru eşleştirmeleri tamamlamak için.

Anahtar Kavram

Heterojen karışımların dağılan ve dağıtan fazın fiziksel durumlarına ve tanecik boyutlarına göre sınıflandırılması.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 4Soru →

Karışımlar, dağılan fazın dağıtıcı faz içindeki dağılma özelliklerine göre homojen ve heterojen olarak sınıflandırılır. Dağılan fazın tanecik boyutu ve bileşenlerin fiziksel halleri, heterojen karışımların türünü (süspansiyon, emülsiyon, aerosol, kolloit vb.) belirler.

Buna göre, karışımlar ve karışım türleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sis, sıvı damlacıklarının gaz ortamında dağılmasıyla oluşan heterojen bir aerosol örneğidir ve üzerine gönderilen ışık demetini saçarak Tyndall etkisi gösterir.

Cevap

Sis, sıvı damlacıklarının gaz ortamında dağılmasıyla oluşan heterojen bir aerosol örneğidir ve üzerine gönderilen ışık demetini saçarak Tyndall etkisi gösterir.
Sis, gaz bir ortam (dağıtan faz) içerisinde sıvı damlacıklarının (dağılan faz) asılı kalmasıyla oluşan bir sıvı aerosoldür. Aerosoller heterojen karışım sınıfında olduklarından, içlerinden geçen ışığı saçarlar (Tyndall etkisi). Bu nedenle sis karışımının aerosol olarak sınıflandırılması ve Tyndall etkisi göstermesi doğru bir açıklamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki karışım türlerinin tanımlarını ve fiziksel durumlarını incelemek.
Sis karışımının gaz dağıtan faz ve sıvı dağılan fazdan oluşan bir aerosol olduğu belirlenir. Aerosollerin heterojen yapıda olduğu ve Tyndall etkisiyle ışığı saçtığı bilgisi doğrulanır.
Doğru karışım türü ve özellik eşleştirmesini bulmak.
2
Diğer seçeneklerde yer alan çözünürlük, ayırma yöntemleri, katı türleri ve sabun yapıs�� gibi kavramları analiz etmek.
Etil alkol-su karışımının homojen (çözelti) olduğu ve ayırma hunisiyle ayrılamayacağı; su-zeytinyağı karışımının polarite farkı nedeniyle heterojen (emülsiyon) olduğu; sabunun apolar ucunun kire, polar ucunun suya tutunduğu; cam ve plastiğin ise amorf katı olduğu tespit edilerek bu seçeneklerin yanlışlığı ortaya konur.
Çeldiricilerdeki bilimsel hataları belirleyerek doğru cevaptan emin olmak.

Anahtar Kavram

Heterojen karışımların sınıflandırılması (süspansiyon, emülsiyon, aerosol, kolloit), fazların fiziksel durumları ve ayırt edici özellikleri.
Tahmini Süre:1m 30s
Heterojen Karışım Türleri Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin