Examkin

Batı Cephesi Savaşları (İnönü Savaşları ve Kütahya-Eskişehir Savaşları)

7 soru

Tüm türler7Çoktan seçmeli4Eşleştirme2Sıralama1
Soru 1Soru →

Batı Cephesi'ndeki askerî gelişmelerin siyasi ve toplumsal sonuçlarıyla ilişkisini kurmak isteyen bir tarih araştırmacısının aşağıdaki askerî gelişmeleri bu gelişmelerin sonucunda ortaya çıkan siyasi/toplumsal durumlar ile eşleştirmesi gerekmektedir.

Buna göre, sol sütunda yer alan askerî gelişmeler ile sağ sütunda yer alan siyasi ve toplumsal sonuçların doğru eşleştirmesi nasıl olmalıdır?

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. ��nönü Savaşı'nın Batı Cephesi'nde zaferle sonuçlanması
II. İnönü Savaşı'nda Yunan taarruzunun başarıyla durdurulması
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda düzenli ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi
Başkomutanlık Kanunu'nun kabul edilmesinin ardından Tekalif-i Millîye Emirleri'nin yayımlanması

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. İnönü Savaşı'nın kazanılması İtilaf Devletleri'nin Sevr Antlaşması'nı hafifleterek kabul ettirmek amacıyla Londra Konferansı'nı toplaması ile; II. İnönü Savaşı'nda Yunan taarruzunun durdurulması Fransa'nın Zonguldak'tan askerlerini çekmesi ve İtalya'nın Anadolu'yu tahliye sürecini başlatması ile; Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi TBMM'de hükümet merkezinin Kayseri'ye taşınması tartışmalarının yaşanması ile; Tekalif-i Millîye Emirleri'nin yayımlanması ise Millî Mücadele'de topyekûn seferberlik sürecinin başlatılarak ordunun lojistik ihtiyaçlarının halktan karşılanması ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede: I. İnönü Savaşı zaferi İtilaf Devletleri'nin Londra Konferansı'nı düzenlemesiyle; II. İnönü Savaşı zaferi Fransa'nın Zonguldak'ı boşaltması ve İtalya'nın çekilmeye başlamasıyla; Kütahya-Eskişehir Savaşları'ndaki geri çekilme mecliste Kayseri'ye taşınma tartışmalarının çıkmasıyla; Tekalif-i Millîye Emirleri ise ordunun ihtiyaçlarının halktan karşılandığı topyekûn seferberlikle ilişkilendirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
I. İnönü Savaşı'nın uluslararası diplomatik yansımasını analiz etmek
I. İnönü Savaşı'nın kazanılması TBMM'nin askerî gücünü kanıtlamış ve İtilaf Devletleri'ni Sevr'i yumuşatarak kabul ettirmek amacıyla Londra Konferansı'nı düzenlemeye sevk etmiştir.
Askerî başarıların uluslararası diplomatik gelişmelere zemin hazırlama ilişkisini kavramak.
2
II. İnönü Savaşı'nın İtilaf Devletleri üzerindeki etkisini incelemek
II. İnönü Savaşı'nın kazanılmasıyla İtilaf bloku arasındaki çatlaklar derinleşmiş, İtalya Anadolu'yu boşaltmaya başlarken Fransa da TBMM ile anlaşma zemini arayarak Zonguldak'tan askerlerini çekmiştir.
İtilaf Devletleri arasındaki görüş ayrılıklarının somut askerî sonuçlarla ilişkisini belirlemek.
3
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın iç politikadaki yansımalarını değerlendirmek
Kütahya-Eskişehir yenilgisi üzerine ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi TBMM'de büyük bir sarsıntıya yol açmış, meclisin Kayseri'ye taşınması fikri tartışılmış ve düzenli orduya yönelik eleştiriler artmıştır.
Cephedeki başarısızlıkların iç siyasete ve TBMM'deki güç dengelerine olan etkisini analiz etmek.
4
Tekalif-i Millîye Emirleri'nin niteliğini ve amacını belirlemek
Başkomutanlık yetkisini alan Mustafa Kemal Paşa, ordunun donatım eksikliklerini gidermek için Tekalif-i Millîye Emirleri'ni yayımlayarak halkın desteğiyle topyekûn seferberlik başlatmıştır.
Ulusun maddi ve manevi tüm kaynaklarıyla savaşa katılımının sağlanması sürecini anlamak.

Anahtar Kavram

Millî Mücadele Dönemi Batı Cephesi Savaşlarının askerî, diplomatik ve iç siyasi yansımaları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 2Soru →

Millî Mücadele’nin Batı Cephesi’nde düzenli ordunun Yunan taarruzlarına karşı verdiği mücadeleler hem iç politikada hem de dış politikada önemli gelişmelere zemin hazırlamıştır. Bir tarih öğretmeni, askerî gelişmeler ile bu gelişmelerin siyasi sonuçlarını ve niteliklerini göstermek amacıyla tahtaya aşağıdaki tabloyu çizmiştir:

Askerî GelişmeSonuç / GelişmeNitelik
I. İnönü MuharebesiMoskova Antlaşması’nın imzalanmasıUluslararası
I. İnönü MuharebesiTeşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun kabulüUlusal
II. İnönü Muharebesiİtalya'nın Anadolu’dan çekilmeye başlamasıUluslararası
Kütahya-Eskişehir MuharebeleriBaşkomutanlık Kanunu’nun çıkarılmasıUlusal
Kütahya-Eskişehir MuharebeleriAnkara Antlaşması’nın imzalanmasıUluslararası

Tarih öğretmeninin hazırladığı tablonun tamamen doğru olabilmesi için hangi satırdaki eşleştirmenin tablodan çıkarılması ya da değiştirilmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütahya-Eskişehir Muharebeleri - Ankara Antla��ması’nın imzalanması - Uluslararası

Cevap

Kütahya-Eskişehir Muharebeleri - Ankara Antlaşması’nın imzalanması - Uluslararası
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nde Türk ordusunun yenilgi alması üzerine Fransa, TBMM ile yürüttüğü barış görüşmelerini askıya almıştır. TBMM ile Fransa arasındaki savaşı sonlandıran ve Hatay hariç bugünkü Suriye sınırını çizen Ankara Antlaşması, Sakarya Meydan Muharebesi’nin kazanılmasından sonra, 20 Ekim 1921’de imzalanmıştır. Dolayısıyla Kütahya-Eskişehir Savaşları ile Ankara Antlaşması arasında doğrudan bir neden-sonuç bağı yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Tabloda verilen askerî gelişmeler ile bu gelişmelerin ardından yaşanan siyasi sonuçlar arasındaki neden-sonuç ilişkisini ve tarihsel sırayı karşılaştırmak.
I. ve II. İnönü Muharebeleri ile Kütahya-Eskişehir Savaşlarının tarihsel sonuçları doğrulanır.
Yanlış eşleştirmeyi tespit etmek için her bir askeri olayın sonucunu kronolojik olarak analiz etmek gerekir.
2
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nin ardından yaşanan diplomatik ve siyasi süreci incelemek.
Kütahya-Eskişehir yenilgisi sonrasında Fransa ile süren görüşmelerin durduğu, Fransa ile kesin barış antlaşması olan Ankara Antlaşması'nın ancak Sakarya Meydan Muharebesi sonrasında imzalandığı tespit edilir.
Tabloda Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sonrasında Ankara Antlaşması'nın imzalandığı belirtilmiştir; bu bilginin tarihsel doğruluğu test edilir.
3
Elde edilen sonuçlara göre tablonun doğruluğunu bozan seçeneği belirlemek.
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri - Ankara Antlaşması eşleştirmesinin kronolojik ve tarihsel olarak yanlış olduğu kesinleşir.
Ankara Antlaşması Sakarya Savaşı'nın zaferle sonuçlanmasından sonra imzalandığı için bu eşleştirme yanlıştır.

Anahtar Kavram

Batı Cephesi Savaşlarının askeri sonuçlarının iç ve dış politikadaki yansımaları ile kronolojik ilişkisi
Soru 3Soru →

TBMM bünyesinde kurulan düzenli ordunun Batı Cephesi'ndeki ilk askerî başarısı olan I. İnönü Muharebesi, hem yurt içinde hem de uluslararası alanda önemli gelişmelere zemin hazırlamıştır. Buna göre, I. İnönü Muharebesi'nin ardından yaşanan aşağıdaki gelişmelerden hangisi doğrudan TBMM'nin iç politikadaki gücünü ve otoritesini pekiştiren ulusal nitelikte bir gelişmedir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabul edilmesi

Cevap

Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabul edilmesi
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun (1921 Anayasası) kabul edilmesi, yeni kurulan devletin ilk anayasası olup doğrudan iç hukuk ve devlet teşkilatlanmasıyla ilgili ulusal bir gelişmedir.

Adım Adım Çözüm

1
I. İnönü Muharebesi'nin sonuçlarını ulusal (iç) ve uluslararası (dış) olarak sınıflandırın.
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu'nun kabulü ulusal; Moskova Antlaşması, Afganistan Dostluk Antlaşması ve Londra Konferansı uluslararası sonuçlardır.
Soruda doğrudan ulusal nitelikte bir iç politika gelişmesi sorulmaktadır.
2
Seçeneklerde yer alan gelişmelerin kronolojisini kontrol edin.
Ankara Antlaşması, I. İnönü sonrasında değil Sakarya Meydan Muharebesi sonrasında imzalanmıştır.
Kronolojik olarak yanlış dönemde yer alan seçeneği elemek için.
3
Doğru seçeneği belirleyin.
Teşkilat-ı Esasiye Kanunu yeni Türk devletinin ilk anayasası olup ulusal bir gelişmedir.
Anayasa yapımı doğrudan bir ülkenin iç egemenlik ve yasama faaliyetidir.

Anahtar Kavram

I. İnönü Muharebesi'nin ulusal ve uluslararası sonuçlarının ayırt edilmesi
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 4Soru →

Millî Mücadele Dönemi Batı Cephesi'nde yaşanan aşağıdaki askerî ve diplomatik gelişmeleri kronolojik olarak geçmişten günümüze doğru sıralayınız.

Öğeleri doğru sıraya koymak için sürükleyin

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Doğru kronolojik sıralama sırasıyla: Düzenli ordunun Batı Cephesi'ndeki ilk Yunan taarruzunu püskürterek zafer kazanması, İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi Londra Konferansı'na davet etmesi, Yunan saldırısının ikinci kez kırılması ve Türk ordusunun Sakarya Nehri'nin doğusuna çekilmesi şeklindedir.
Tarihsel kronoloji sırasıyla şöyledir: I. İnönü Muharebesi (Ocak 1921) -> Londra Konferansı (Şubat-Mart 1921) -> II. İnönü Muharebesi (Mart 1921) -> Kütahya-Eskişehir Muharebeleri sonrası Sakarya'nın doğusuna çekilme (Temmuz 1921). Dolayısıyla doğru sıralama bu akışa uygun olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
I. İnönü Muharebesi'nin tarihini ve niteliğini tespit etme
Ocak 1921'de I. İnönü Muharebesi kazanılmıştır.
Sıralamadaki en erken olayı bulmak.
2
I. İnönü zaferinin diplomatik sonucunu saptama
Şubat-Mart 1921'de Londra Konferansı toplanmıştır.
Askerî zaferlerin diplomatik sonuçları önce askeri zaferin ardından gelmelidir.
3
Konferans sonrası yaşanan askeri gelişmeyi tespit etme
Mart 1921 sonunda II. İnönü zaferi kazanılmıştır.
Londra Konferansı'nın başarısızlığının ardından taarruza geçen Yunan ordusunun durdurulmasını kronolojiye eklemek.
4
Batı Cephesi'ndeki savunma hattı değişikliğini belirleme
Temmuz 1921'de Kütahya-Eskişehir yenilgisi sonrası ordu Sakarya'nın doğusuna çekilmiştir.
Sıralamadaki en son ve kritik askeri stratejik kararı yerleştirmek.

Anahtar Kavram

Millî Mücadele Batı Cephesi savaşlarının kronolojik gelişimi ve askerî-siyasi neden-sonuç zinciri.
Soru 5Soru →

Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nde Türk ordusunun yenilgi alarak Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmesi üzerine TBMM’de çok sert tartışmalar yaşanmıştır. Meclisteki milletvekillerinin bir kısmı ordunun durumundan Mustafa Kemal Paşa'yı sorumlu tutarken bir kısmı da meclisin Kayseri’ye taşınmasını önermiştir. Bu buhranlı ortamda Mustafa Kemal Paşa, meclisin yetkilerinin kendisine devredilmesi şartıyla başkomutanlığı kabul edeceğini belirtmiştir. Bunun üzerine 5 Ağustos 1921 tarihinde çıkarılan kanunla, TBMM’nin yasama ve yürütme yetkileri üç ay süreyle geçici olarak Mustafa Kemal Paşa’ya devredilmiştir.

Buna göre, TBMM'nin yasama ve yürütme yetkilerini başkomutanlık sıfatıyla Mustafa Kemal Paşa'ya devretmesinin temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Olağanüstü savaş koşullarında hızlı karar alıp bunları gecikmeksizin uygulamaya ge��irmek

Cevap

Olağanüstü savaş koşullarında hızlı karar alıp bunları gecikmeksizin uygulamaya geçirmek
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nda alınan yenilginin ardından ordunun Sakarya'nın doğusuna çekilmesi meclis içinde ciddi bir askeri ve siyasi bunalıma yol açmıştır. Meclis, bu olağanüstü koşullarda kararların çok daha hızlı alınabilmesi ve askeri harekatın gecikmeksizin yönetilebilmesi amacıyla kendi yetkilerini başkomutanlık sıfatıyla geçici olarak devretmiştir. Dolayısıyla temel gerekçe, karar alma ve uygulama süreçlerini hızlandırmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın sonuçlarını ve yarattığı bunalımı analiz etmek
Yunan ilerleyişi karşısında ordunun geri çekilmesiyle mecliste yasama ve yürütme s��reçlerinin yavaş kaldığı tespit edilir.
Askerî kriz dönemlerinde meclisteki tartışmaların kararların alınmasını geciktirdiği anlaşılmalıdır.
2
Başkomutanlık Kanunu ile devredilen yetkilerin niteliğini belirlemek
Meclis, normalde kendine ait olan yasama ve yürütme yetkilerini üç ay süreyle Mustafa Kemal Paşa'ya devretmiştir.
Bu devrin güçler birliğini olağanüstü düzeyde tek bir kişide topladığını kavramak gerekir.
3
Yetki devrinin temel amacını askeri şartlarla ilişkilendirmek
Bu geniş yetkilerin tek elden ve hızlı kararlar alarak savaşı yönetmek amacıyla verildiği sonucuna ulaşılır.
Savaş durumunda meclis onay mekanizmalarının zaman kaybına yol açmasını önlemek hedeflenmiştir.

Anahtar Kavram

Kütahya-Eskişehir Savaşları sonrası TBMM'de yaşanan askeri/siyasi bunalım ve Başkomutanlık Kanunu'nun çıkarılma gerekçesi
Soru 6Soru →

Millî Mücadele Dönemi Batı Cephesi'nde yaşanan askerî gelişmeler ile bu gelişmelerin sonucunda ortaya çıkan iç siyasi veya diplomatik yansımaları doğru bir şekilde eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

I. İnönü Muharebesi
II. İnönü Muharebesi
Kütahya-Eskişehir Savaşları

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

I. İnönü Muharebesi Londra Konferansı'nın düzenlenmesiyle, II. İnönü Muharebesi İtalya ve Fransa'nın geri çekilme girişimleriyle, Kütahya-Eskişehir Savaşları ise Kayseri'ye taşınma tartışmaları ve Başkomutanlık Kanunu'nun kabulü ile eşleşir.
I. İnönü Muharebesi'nin kazanılması İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi Londra Konferansı'na çağırarak hukuken tanımasını sağlamış; II. İnönü zaferi sonrasında İtilaf Devletleri arasındaki birlik bozulup İtalya ve Fransa geri çekilme eğilimine girmiş; Kütahya-Eskişehir yenilgisi ise başkentin taşınması tartışmalarını tetikleyip Başkomutanlık Kanunu'nun çıkarılmasına sebep olmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
I. İnönü Muharebesi'nin diplomatik yansımalarını belirleme
I. İnönü Muharebesi sonrasında İtilaf Devletleri'nin TBMM'yi Londra Konferansı'na davet ettiği tespit edilir.
Askerî zaferlerin uluslararası arenada siyasi muhatap alınma sonucunu doğurduğunu anlamak.
2
II. İnönü Muharebesi'nin müttefik devletler üzerindeki etkilerini analiz etme
II. İnönü zaferinden sonra İtalya'nın çekilmeye başladığı ve Fransa'nın barış aramaya başladığı saptanır.
Müttefikler arasındaki görüş ayrılıklarının askerî kazanımlarla derinleştiğini fark etmek.
3
Kütahya-Eskişehir Savaşları'nın yarattığı iç politik krizi ve çözüm yollarını değerlendirme
Alınan yenilginin meclisi Kayseri'ye taşıma fikrini doğurduğu ve Mustafa Kemal Paşa'ya olağanüstü yetkiler veren Başkomutanlık Kanunu'nun çıkarılmasına zemin hazırladığı belirlenir.
Askerî başarısızlıkların iç siyasette köklü değişimlere ve kriz yönetim önlemlerine yol açtığını çözümlemek.

Anahtar Kavram

Batı Cephesi'ndeki askerî mücadelelerin iç siyaset ve dış politika ile olan neden-sonuç ilişkileri
Soru 7Soru →

Milli Mücadele Dönemi Batı Cephesi'nde yaşanan gelişmelerle ilgili araştırma yapan bir tarihçi şu değerlendirmede bulunmuştur:

'TBMM ordularının cephede kazandığı askeri zaferler, uluslararası alanda diplomatik kazanımlara ve İtilaf Devletleri arasında görüş ayrılıkların��n derinleşmesine yol açmıştır. Buna karşın cephede alınan askeri yenilgiler ise diplomaside durgunluğa ve TBMM bünyesinde iç siyasi tartışmaların alevlenmesine neden olmuştur.'

Bu değerlendirmeye göre, aşağıdaki 'askeri gelişme → diplomatik/siyasi sonuç' eşleştirmelerinden hangisi tarihçinin bu tespitiyle doğrudan ilişkilendirilemez?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nde yenilgi alınmas�� → Fransa ile Ankara Antlaşması imzalanarak Güney Cephesi’nin kapanması

Cevap

Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nde yenilgi alınması → Fransa ile Ankara Antlaşması imzalanarak Güney Cephesi’nin kapanması
Kütahya-Eskişehir Muharebeleri'nde alınan yenilgi sonrasında Fransa ile Ankara Antlaşması imzalanmamıştır. Aksine, bu yenilgi üzerine Fransa görüşmeleri askıya almış ve bekleme politikası izlemiştir. Ankara Antlaşması, daha sonra kazanılan Sakarya Meydan Muharebesi zaferinin ardından (20 Ekim 1921) imzalanmıştır. Dolayısıyla bu eşleştirme hem kronolojik olarak yanlıştır hem de yenilginin diplomatik başarı getirdiği yönünde hatalı bir ilişkilendirme içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Tarihçinin değerlendirmesinde yer alan askeri gelişmeler ile diplomatik ve siyasi sonuçlar arasındaki ilişkileri analiz edin.
Tarihçi; askeri zaferlerin dış politikadaki diplomatik başarılar ve İtilaf bloku arasındaki ayrılıklarla, askeri yenilgilerin ise diplomatik durgunluk ve iç siyasi tartışmalarla ilişkili olduğunu belirtmektedir.
Soruda istenen eşleştirmenin tarihsel doğruluk ve mantıksal ilişki bakımından analiz edilmesini sağlamak.
2
Seçeneklerdeki askeri gelişmeler ile karşılarında verilen diplomatik/siyasi sonuçların tarihsel olarak eşleşip eşleşmediğini kontrol edin.
II. İnönü zaferinin İtalya'nın çekilmesine yol açması, I. İnönü zaferinin Londra Konferansı ve Moskova Antlaşması'na zemin hazırlaması doğru askeri-diplomatik ilişkilerdir. Kütahya-Eskişehir yenilgisinin mecliste Kayseri'ye taşınma tartışmalarına yol açması da askeri yenilginin iç siyasi yankısına doğru bir örnektir. Ancak Ankara Antlaşması, Kütahya-Eskişehir yenilgisi sonrasında değil, Sakarya Meydan Muharebesi zaferinden sonra imzalanmıştır.
Hatalı olan kronolojik ve nedensel ilişkiyi tespit etmek.
3
Tarihçinin teziyle çelişen ve tarihsel olarak yanlış olan seçeneği belirleyin.
Fransa ile Ankara Antlaşması'nın imzalanması Sakarya Zaferi'nin bir sonucudur. Kütahya-Eskişehir yenilgisinden sonra Fransa görüşmeleri durdurmuştur. Dolayısıyla bu eşleştirme yanlıştır.
Doğru cevaba ulaşmak.

Anahtar Kavram

Batı Cephesi Savaşları'nın askeri sonuçlarının iç siyaset ve diplomasiye etkileri ile kronolojik ilişkisi
Batı Cephesi Savaşları (İnönü Savaşları ve Kütahya-Eskişehir Savaşları) Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin