Examkin

Soru ve Ünlem İşaretlerinin Kullanım Alanları

9 soru

Tüm türler9Çoktan seçmeli5Eşleştirme4
Soru 1Soru →

Aşağıda verilen cümlelerdeki soru ve ünlem işaretlerinin kullanım amaçlarını doğru işlevleriyle eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1496 (?) yılında doğan şairin hayatı hakkında kaynaklarda çok az bilgi bulunmaktadır.
Bu kadar kısa sürede işleri bitireceğini (!) söyleyen arkadaşımıza inanmak zordu.
Ey bu topraklar için toprağa düşmüş asker!

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle bilinmeyen/kesin olmayan durumları belirten işlevle; ikinci cümle alay, kinaye ve küçümseme işleviyle; üçüncü cümle ise seslenme ve hitap işleviyle eşleşmektedir.
Verilen cümlelerdeki noktalama işaretlerinin işlevleri dil bilgisi kurallarına göre şu şekildedir: Doğum tarihinin yanındaki yay ayraç içindeki soru işareti şüphe ve kesin olmama durumunu ifade eder; vaat edilen eylemin yanındaki yay ayraç içindeki ünlem işareti söze alay/kinaye anlamı katar; hitap bildiren ifadenin sonundaki ünlem işareti ise seslenme işlevini yerine getirir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümlede geçen yay ayraç içindeki soru işaretinin (?) kullanım amacını analiz etme
Tarihin yanına konulan (?) işaretinin kesinlik taşımayan bilgiyi simgelediği belirlenir.
Yay ayraç içindeki soru işareti Türkçede şüpheli veya kesin olmayan bilgileri göstermek için kullanılır.
2
İkinci cümlede geçen yay ayraç içindeki ünlem işaretinin (!) kullanım amacını analiz etme
Sözü söyleyen kişinin alay veya kinaye yaptığını belirtmek amacıyla (!) kullanıldığı belirlenir.
Bir kelimenin ya da ifadenin tam tersini kastetmek, alay etmek veya küçümsemek için yay ayraç içinde ünlem kullanılır.
3
Üçüncü cümlede cümlenin sonunda yer alan ünlem işaretinin (!) kullanım amacını analiz etme
Cümlenin seslenme sözcüğüyle başlaması nedeniyle seslenme/hitap işleviyle kullanıldığı belirlenir.
Hitap ve seslenme ifadelerinden sonra veya bu ifadelerin bulunduğu cümlelerin sonunda ünlem işareti tercih edilir.

Anahtar Kavram

Soru ve Ünlem İşaretlerinin Kullanım Alanları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru işaretinin (??) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bunca işin arasında o evrakları nereye koyduğumu bir türlü hatırlamıyorum?

Cevap

Bunca işin arasında o evrakları nereye koyduğumu bir türlü hatırlamıyorum cümlesinin sonuna soru işareti değil nokta konmalıdır.
Doğru yanıt, 'Bunca işin arasında o evrakları nereye koyduğumu bir türlü hatırlamıyorum?' cümlesidir. Bu cümle, içinde soru sözcüğü ('nereye') bulundurmasına rağmen doğrudan soru sorma amacı taşımayan, bir durum bildiren dolaylı bir soru cümlesidir. Dolayısıyla cümlenin sonuna soru işareti (??) değil, nokta (..) getirilmelidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin doğrudan soru anlamı taşıyıp taşımadığını inceleyin.
Bizimle tatile gelip gelmeyeceğini sana söyledi mi, Neden herkesin bu kadar telaşlı olduğunu bana açıklayacak biri yok mu ve Ah, o güzel günlerin değerini zamanında neden bilemedik cümleleri doğrudan soru sormaktadır ve cevap beklemektedir. Bu yüzden sonlarına soru işareti konması doğrudur.
Soru eki veya soru sözcüğüyle kurulan ve soru anlamı taşıyan cümlelerin sonuna soru işareti konur.
2
Soru işaretinin yay ayraç içindeki özel işlevini kontrol edin.
Konya'ya 33 (?) saatte ulaştığı belirtiliyor cümlesindeki kullanım, bilginin şüpheli olduğunu göstermektedir ve doğrudur.
Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan durumları belirtmek için yay ayraç içinde soru işareti kullanılır.
3
Dolaylı soru bildiren cümlenin yüklemini ve anlamına olan etkisini değerlendirin.
Bunca işin arasında o evrakları nereye koyduğumu bir türlü hatırlamıyorum cümlesi bir soru sormamakta, aksine hatırlamama durumunu bildirmektedir. Dolayısıyla bu cümlenin sonuna soru işareti değil, nokta konmalıdır.
Soru sözcüğü içeren fakat soru anlamı taşımayan dolaylı soru cümlelerinin sonuna soru işareti konmaz.

Anahtar Kavram

Soru İşaretinin Kullanım Alanları ve Soru Anlamı Taşımayan Cümleler
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 3Soru →

Aşağıdaki cümlelerde köşeli parantezle [ ] belirtilen yerlere getirilmesi gereken noktalama işaretlerinin kullanım işlevlerini, yanlarında verilen açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

1496 [ ] yılında doğan Fuzuli'nin hayatına dair yazılı belgeler son derece sınırlıdır.
Genç adamın bu dahiyane [ ] fikirleri sayesinde şirketin kısa sürede batma eşiğine geldiği konuşuluyor.
Arkadaşınızın dün akşamki davette size tam olarak ne söylediğini öğrenebilir miyim [ ]
Durun, hemen karar vermeyin [ ] Önümüzdeki hafta tüm seçeneklerimizi tekrar değerlendireceğiz.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle şüphe bildiren soru işareti işleviyle, ikinci cümle kinaye bildiren ünlem işareti işleviyle, üçüncü cümle doğrudan soru bildiren soru işareti işleviyle, dördüncü cümle ise uyarı bildiren ünlem işareti işleviyle eşleşmektedir.
Eşleştirme yapıldığında; kesin olmayan tarih bilgisi şüphe bildiren soru işaretiyle, zıt durumla sağlanan alay anlamı kinaye bildiren ünlem işaretiyle, doğrudan soru cümlesi soru işaretiyle ve uyarı ifadesi ünlem işaretiyle doğru bir şekilde eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümledeki tarihsel verinin niteliğini incelemek.
1496 tarihinin kesin olmadığı veya şüpheyle karşılandığı anlaşılır. Bu durumda bilginin yanına yay ayraç içinde soru işareti (?) getirilerek ilgili işleve ulaşılır.
Türkçede kesinlik taşımayan tarih ve yer bilgilerini belirtmek için yay ayraç içinde soru işareti kullanılır.
2
İkinci cümledeki üslup ve bağlamı analiz etmek.
'Dahiyane fikirler' ifadesinin şirketi batırdığı söylenerek alaycı/kinayeli bir anlam yaratıldığı tespit edilir. Bu işlev için yay ayraç içinde ünlem işareti (!) kullanılmalıdır.
Bir söze alay veya küçümseme katmak amacıyla yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır.
3
Üçüncü cümlenin yapısını ve soru anlamını kontrol etmek.
Cümlede soru eki (mi) bulunduğu ve doğrudan bilgi edinme amacı taşıdığı görülür. Cümlenin sonuna soru işareti (?) konulması gerektiği belirlenir.
Doğrudan soru anlamı taşıyan ve soru eki/sözü içeren cümlelerin sonuna soru işareti getirilir.
4
Dördüncü cümledeki hitap/uyarı ifadesini saptamak.
'Durun' sözcüğüyle muhataba bir uyarıda bulunulduğu belirlenir. Bu cümlenin sonuna ünlem işareti (!) getirilmelidir.
Seslenme, hitap ve uyarı bildiren ifadelerin veya bu ifadeleri içeren cümlelerin sonuna ünlem işareti konur.

Anahtar Kavram

Soru ve ünlem işaretlerinin Türkçedeki temel ve ikincil (ayraç içi kinaye/şüphe) işlevleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru →

Edebiyat dünyasında öyle isimler vardır ki adlarını duymak bile insanda derin bir saygı uyandırır. Siz de onun o muhteşem şiirlerini okuyup da büyülenmeyen tek bir kişi gördün��z mü [I] Sanmıyorum... Şairin, kesin olmamakla birlikte, 1895 ( [II] ) yılında doğduğu kabul edilir. Onun ne kadar zeki ( [III] ) biri olduğunu, girdiği her sınavda en sonuncu olmasından zaten anlamışt��k! Eyvah [IV] treni yine kaçırdık, diye telaşlananlar onun bu eserini ne zaman okurlar [V] bilmiyorum.

Bu parçada numaralanmış yerlerden hangilerine sırasıyla soru işareti (?) ve ünlem işareti (!) getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: I ve III

Cevap

Birinci ve üçüncü boşluklara sırasıyla soru işareti (?) ve ünlem işareti (!) getirilmelidir.
Birinci boşluğun bulunduğu cümle doğrudan bir soru cümlesi olduğu için sonuna soru işareti (?) konmalıdır. Üçüncü boşlukta ise 'zeki' ifadesine alay ve küçümseme anlamı katmak amacıyla yay ayraç içinde ünlem işareti (!) kullanılmalıdır. Bu iki durum 'I ve III' seçeneğinde doğru verilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Birinci cümlenin soru anlamı taşıyıp taşımadığı belirlenir.
Birinci boşluğun bulunduğu cümle doğrudan soru sormaktadır, bu yüzden sonuna soru işareti (?) getirilmelidir.
Soru eki veya soru sözcüğü içeren ve doğrudan soru soran cümlelerin sonuna soru işareti konur.
2
İkinci boşluğun bağlamı ve ayraç yapısı incelenir.
İkinci boşluk şüphe ve kesin olmama durumu bildirdiği için yay ayraç içinde soru işareti (?) almalıdır.
Bilinmeyen, kesin olmayan veya şüpheyle karşılanan yer, tarih vb. durumlar için yay ayraç içinde soru işareti kullanılır.
3
Üçüncü boşluğun cümledeki işlevi çözümlenir.
Üçüncü boşluktaki 'zeki' ifadesinden sonra alay, kınama veya küçümseme anlamı katmak için yay ayraç içinde ünlem işareti (!) kullanılmalıdır.
Bir söze alay, kınama veya küçümseme anlamı kazandırmak için sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti konur.
4
Dördüncü boşluğun ünlem işareti alıp alamayacağı değerlendirilir.
Dördüncü boşluktan sonra gelen 'treni' sözcüğü küçük harfle başladığı için buraya ünlem işareti değil, virgül (,) konmalıdır.
Ünlem işaretinden sonra büyük harfle başlanır. Eğer ünlem ifadesinden sonra gelen sözcük küçük harfle başlıyorsa ünlem işareti cümlenin sonuna konur, ünlem bildiren kelimeden sonra ise virgül kullanılır.
5
Beşinci boşluğun yer aldığı dolaylı soru cümlesi analiz edilir.
Beşinci boşluğun bulunduğu yan cümle soru kelimesi içerse de ana cümle soru anlamı taşımadığı için soru işareti konmamalıdır.
Soru kelimeleri barındıran ancak dolaylı anlatımla soru anlamını kaybeden cümlelerin sonuna soru işareti değil, nokta konur.

Anahtar Kavram

Soru ve ünlem işaretlerinin temel işlevleri ile sözde/dolaylı soru cümlelerinde noktalama kuralları.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

Edebî metinlerde ve günlük dilde soru ile ünlem işaretleri farklı işlevlerle kullanılmaktadır. Bu işaretlerin işlevlerine uygun kullanılmaması anlatımın gücünü zayıflatır veya yanlış anlaşılmalara yol açar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru (?) veya ünlem (!) işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazılarında Türkçe kurallarına çok dikkat ettiğini (?) belirten eleştirmenin, inceleme yazısındaki fahiş imla hataları ve anlatım bozuklukları okuyucuların gözünden kaçmadı.

Cevap

Yazılarında Türkçe kurallarına çok dikkat ettiğini belirten eleştirmenin, inceleme yazısındaki hataların dile getirildiği cümledeki yay ayraç içindeki soru işareti (?) kullanımı yanlıştır.
Yazılarında Türkçe kurallarına çok dikkat ettiğini belirten eleştirmenin anlatıldığı cümlede bariz bir çelişki ve dolayısıyla alay, iğneleme ve küçümseme (ironi) anlamı hedeflenmiştir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre bir söze alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istendiğinde yay ayraç içinde ünlem işareti (!) kullanılmalıdır. Bu cümlede soru işaretinin (?) tercih edilmesi noktalama hatası oluşturmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin anlam ve duygu yüklerini inceleyerek soru veya ünlem değerlerini tespit edin.
Eleştirmenin kurallara dikkat ettiğini iddia edip fahiş hatalar yapması durumunda alay ve iğneleme (ironi) anlamı bulunduğu belirlenir.
Alay ve küçümseme anlamı olan cümlelerde hangi noktalama işaretinin kullanılması gerektiğini saptamak.
2
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre yay ayraç içindeki işaretlerin işlevlerini kontrol edin.
Alay, kinaye veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti (!) kullanılmalıdır. Yay ayraç içindeki soru işareti (?) ise şüphe veya kesin olmayan bilgileri göstermek için kullanılır.
Yanlış kullanılan noktalama işaretinin doğrusunu belirlemek.
3
Diğer seçeneklerdeki soru ve ünlem işareti kullanımlarının doğruluğunu denetleyin.
Dolaylı soru bildiren cümlelerin sonuna nokta konması, sıralı soru cümlelerinde soru işaretinin en sona konup araya virgül gelmesi ve kesin olmayan tarih belirtilirken (?) kullanılması gibi kuralların diğer seçeneklerde doğru uygulandığı görülür.
Seçeneklerin analizini tamamlayıp hatalı olan tek seçeneği kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Soru ve ünlem işaretlerinin cümle içi işlevleri ve yay ayraç içindeki özel kullanımları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru →

Aşağıdaki cümlelerde geçen soru (?) ve ünlem (!) işaretlerinin kullanım işlevleri ile bu işlevlerin açıklamalarını eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yunus Emre'nin doğum yeri (?) hakkındaki tartışmalar günümüzde de güncelliğini korumaktadır.
Genç adam, bu zorlu sınavı üstün bir dereceyle kazandığını (!) söyleyerek çevresindekileri etkilemeye çalışıyordu.
Gümrük kapısındaki görevli, pasaportumu inceledikten sonra sert bir sesle sordu: — Memleketiniz?
Dur yolcu! Bilmeden gelip bastığın bu toprak, bir devrin battığı yerdir.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yunus Emre'nin doğum yeri ile ilgili cümle kesin olmayan durumları belirten açıklamayla; sınavı üstün dereceyle kazanma cümlesi alay/kinaye açıklamasıyla; 'Memleketiniz?' sorusu soru eki içermeyen soru cümlesi açıklamasıyla; 'Dur yolcu!' hitabı ise seslenme/uyarı açıklamasıyla eşleşir.
Verilen cümlelerdeki noktalama işaretleri doğru işlevleriyle eşleştirilmiştir: Yunus Emre'nin doğum yerinin yanındaki yay ayraç içindeki soru işareti kesin olmayan/şüpheli durumları; sınavın kazanılması ifadesindeki yay ayraç içindeki ünlem işareti alay ve kinayeyi; soru eki/sözü içermeyen 'Memleketiniz?' kelimesi soru anlamı taşıyan ifadeyi; 'Dur yolcu!' ifadesi ise seslenme ve uyarı işlevini karşılamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki yay ayraç içindeki soru işaretinin işlevini belirlemek.
Doğum yerinin yanındaki soru işareti, bilginin kesin olmadığını ifade eder.
Türkçede yay ayraç içinde kullanılan soru işareti şüphe ve kesin olmama durumlarını belirtir.
2
İkinci cümledeki ünlem işaretinin işlevini analiz etmek.
Zorlu sınavı üstün dereceyle kazanma iddiasının yanındaki ünlem işareti, söze inanılmadığını ve alay edildiğini gösterir.
Alay ve küçümseme anlamı katmak amacıyla parantez içinde ünlem işareti kullanılır.
3
Üçüncü cümledeki soru işaretinin işlevini tespit etmek.
'Memleketiniz?' ifadesinde soru eki veya kelimesi yoktur ancak doğrudan soru anlamı taşır.
Soru kelimesi veya eki bulunmasa da soru anlamı taşıyan sözlerin sonuna soru işareti konur.
4
Dördüncü cümledeki ünlem işaretinin işlevini belirlemek.
'Dur yolcu!' ifadesi okuyucuya bir çağrı ve uyarı niteliğindedir.
Hitap, seslenme ve uyarılardan sonra ünlem işareti kullanılır.

Anahtar Kavram

Soru ve ünlem işaretlerinin Türkçedeki temel ve özel işlevleri (belirsizlik, alay/kinaye, soru eki olmadan soru anlamı, seslenme/uyarı).
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 7Soru →

Yaşadığı dönemin en üretken [I] yazarı olduğunu iddia eden sanatçı, son kitabında nedense derin bir sessizliğe bürünmüş. Onun bu tutumu okurlarında nasıl bir etki bıraktı dersiniz [II] Eserlerindeki o eski coşkuyu arayanlar hüsrana mı uğradı [III] yoksa bu dinginliği olgunluk dönemi eseri olarak mı kabul etti [IV] Şurası bir gerçek ki yazarın bundan sonra ne yapacağını kimse kestiremiyor [V]

Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangileri getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: (!) - ? - , - ? - .

Cevap

Yay ayraç içinde ünlem işareti, soru işareti, virgül, soru işareti ve nokta sıralamasını içeren seçenektir.
Parçada geçen 'en üretken' sözcüğünden sonra, yazarın iddia ettiği durumla alay etme, iğneleme (ironi) amacı taşındığından yay ayraç içinde ünlem işareti `(!)` kullanılmalıdır. İkinci boşluğun olduğu cümle doğrudan soru anlamı taşıdığı için soru işareti `(?)` getirilmelidir. Üçüncü ve dördüncü boşluklar sıralı soru cümlelerini ayırdığından, ilk soru cümlesinin sonuna virgül `,`, sıralı cümlelerin en sonuna ise soru işareti `(?)` konmalıdır. Beşinci boşluğun bulunduğu cümle ise soru kelimesi içerse de dolaylı soru cümlesi olup kesin bir yargı bildirdiğinden sonuna nokta `(.)` konmalıdır. Bu kurallara göre doğru sıralama `(!)` - `?` - `,` - `?` - `.` şeklindedir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki birinci boşluğu incelemek.
Yazarın 'en üretken' olduğunu iddia etmesi ancak sessiz kalması arasındaki çelişkiyi, alaycı/iğneleyici bir tonla (ironi) belirtmek için ünlem işaretinin yay ayraç içinde `(!)` kullanılması gerektiği belirlenir.
Türkçede alay, iğneleme veya küçümseme anlamı kazandırılmak istenen sözden hemen sonra yay ayraç içinde ünlem işareti kullanılır.
2
İkinci boşluğu incelemek.
'Onun bu tutumu okurlarında nasıl bir etki bıraktı dersiniz' cümlesinin doğrudan soru bildirdiği görülerek sonuna soru işareti `(?)` konulması gerektiği saptanır.
Soru eki veya soru sözcüğü içeren ve doğrudan cevap bekleyen cümlelerin sonuna soru işareti konur.
3
Üçüncü ve dördüncü boşlukları incelemek.
'Eserlerindeki o eski coşkuyu arayanlar hüsrana mı uğradı' ve 'yoksa bu dinginliği olgunluk dönemi eseri olarak mı kabul etti' cümlelerinin birbirine bağlı sıralı soru cümleleri olduğu görülür. Bu nedenle ilk cümlenin sonuna virgül `,`, ikinci cümlenin sonuna ise soru işareti `(?)` getirilmelidir.
Sıralı soru cümlelerinde soru işareti en sona konur, aradaki cümleler virgülle ayrılır.
4
Beşinci boşluğu incelemek.
'Şurası bir gerçek ki yazarın bundan sonra ne yapacağını kimse kestiremiyor' cümlesinde 'ne' soru sözcüğü bulunmasına rağmen cümlenin soru anlamı taşımadığı ve yargı bildirdiği saptanarak sonuna nokta `(.)` getirilmesi gerektiği saptanır.
İçinde soru sözcüğü bulunsa dahi soru anlamı taşımayan dolaylı soru cümlelerinin sonuna soru işareti değil nokta konur.

Anahtar Kavram

Soru ve Ünlem İşaretlerinin Kullanım Alanları
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 8Soru →

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış soru (?) ve ünlem (!) işaretlerinin cümledeki kullanım işlevlerini karşılarındaki açıklamalarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Anadolu’da ahilik teşkilatının kurucusu Ahi Evran’ın doğum tarihi bazı kaynaklarda 1169 (?) olarak belirtilse de bu bilgi tartışmalıdır.
Tanzimat Dönemi yazarlarının halkı eğitmek amacıyla romanı bir araç olarak kullandıklarını bilmeyen mi var ?
Durun ! Bu tehlikeli yolda atacağınız her yanlış adım, geriye dönüşü olmayan felaketlere yol açacaktır.
Büyük bir titizlikle yürüttüğü bilimsel çalışmasını (!) iki haftada bitirdiğini söyleyerek herkesi kendisine hayran bıraktı.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Birinci cümle bilinmeyen/şüpheli tarih açıklamasıyla; ikinci cümle soru eki içeren cümlenin sonuna konma kuralıyla; üçüncü cümle uyarı sözlerinden sonra ünlem konması kuralıyla; dördüncü cümle ise alay, kinaye veya küçümseme bildiren yay ayraç içindeki ünlem kuralıyla eşleşmelidir.
Verilen cümlelerdeki noktalama işaretlerinin işlevleri sırasıyla; kesinlik taşımayan bilginin belirtilmesi (soru işareti), soru içeren cümlenin sonlandırılması (soru işareti), uyarı ve hitap bildirilmesi (ünlem işareti) ve son olarak alay/kinaye anlamının kazandırılması (yay ayraç içinde ünlem işareti) şeklinde doğrudan eşleşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki yay ayraç içindeki soru işaretinin kullanım amacını belirlemek.
Tarihin yanındaki soru işareti şüphe ve kesin olmama durumu bildirmektedir, bu yüzden bilinmeyen/şüpheli tarihleri karşılayan açıklamayla eşleşir.
Parantez içi soru işaretinin özel işlevini tespit etmek.
2
İkinci cümledeki soru işaretinin işlevini analiz etmek.
Cümle sözde soru cümlesi de olsa soru eki barındırdığı için cümlenin sonuna soru işareti konmuştur.
Standart soru cümlesi sonu kullanımını ayırt etmek.
3
Üçüncü cümledeki ünlem işaretinin işlevini bulmak.
'Durun!' ifadesi doğrudan bir uyarı niteliğindedir, dolayısıyla hitap/seslenme/uyarı açıklamasıyla eşleşir.
Ünlemin seslenme ve uyarı amaçlı kullanımını belirlemek.
4
Dördüncü cümledeki yay ayraç içindeki ünlem işaretinin işlevini tespit etmek.
'çalışmasını (!)' ifadesiyle kişinin işi aceleye getirmesine yönelik bir küçümseme, alay ve kinaye anlamı verilmiştir.
Parantez içi ünlem işaretinin özel alay/kinaye işlevini analiz etmek.

Anahtar Kavram

Soru ve ünlem işaretlerinin Türkçedeki farklı dil bilgisel ve anlamsal işlevleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde soru (?) veya ünlem (!) işaretinin kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplantıya katılanların bu yeni projeyi neden desteklemediklerini ve ne gibi çekinceleri olduğunu hâlâ anlayabilmiş değilim?

Cevap

Toplantıya katılanların bu yeni projeyi neden desteklemediklerini ve ne gibi çekinceleri olduğunu hâlâ anlayabilmiş değilim? cümlesinin sonundaki soru işareti kaldırılmalı ve yerine nokta konmalıdır. Çünkü bu cümle soru anlamı taşımayan dolaylı bir bildirme cümlesidir.
Soru sözcükleri (neden, ne gibi) içeren cümle, aslında bir soru cümlesi olmayıp bir bildirme (durum) cümlesidir. Cümle bir yanıt beklememektedir. Bu tür dolaylı soru cümlelerinin sonuna soru işareti (?) değil, nokta (.) konmalıdır. Bu nedenle bu cümledeki kullanım yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin anlamlarını ve soru/ünlem işlevlerini inceleme
Her bir seçenekte yer alan cümlelerin anlam ve noktalama yönünden değerlendirilmesi
Hangi cümlenin yapısal veya anlamsal olarak soru ya da ünlem özelliği taşıdığını tespit etmek için
2
Ayraç içindeki (?) ve (!) işaretlerinin işlevlerini kontrol etme
Doğum yılındaki belirsizlik için soru işaretinin, alay/kinaye anlamı için ünlem işaretinin yay ayraç içinde doğru kullanıldığının görülmesi
Özel kullanım alanlarının (şüphe ve kinaye) doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek için
3
Soru sözcüğü içeren yan cümleciklerin temel cümleyle ilişkisini analiz etme
Soru sözcükleri barındırmasına rağmen bildirme (yargı) bildiren cümlenin sonuna hatalı olarak soru işareti konulduğunun belirlenmesi
Dolaylı soru cümlelerinde cümlenin sonuna soru işareti getirilemeyeceği kuralını uygulamak için

Anahtar Kavram

Soru ve ünlem işaretlerinin temel işlevleri ile özel kullanım durumları (şüphe, alay/kinaye) ve soru işareti kullanılmayan durumlar (dolaylı soru cümleleri).
Soru ve Ünlem İşaretlerinin Kullanım Alanları Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin