Somut ve Soyut Anlam (Somutlama ve Soyutlama)

12 soru

Soru 1Soru

Soyut bir kavramın, somut anlamlı bir sözcük yardımıyla zihinde somutlaştırılmasına ya da somut bir varlığa benzetilerek anlatılmasına 'somutlama' denir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde somutlama yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zihninde biriken karamsarlık bulutları dağılınca nihayet geleceğe daha umutla bakmaya başladı.

Cevap

Zihninde biriken karamsarlık bulutlarının dağıldığını belirten cümle
Doğru cevap, karamsarlık bulutlarının dağıldığını belirten cümledir. Bu cümlede soyut bir duygu olan 'karamsarlık', somut bir doğa olayı olan 'bulut' sözcüğüyle bağdaştırılarak somutlaştırılmıştır. Soyut kavramların bu şekilde somut sözcüklerle anlatılmasına somutlama denir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki altı çizili veya öne çıkan kelimelerin temel anlamlarını ve soyut/somut durumlarını belirlemek.
Ses, göz, bulut, soğuk ve derinlik kelimelerinin temel anlamda somut olduğu tespit edilir.
Somutlama veya soyutlama olayları, somut kelimelerin cümle içindeki anlam kaymalarını tespit ederek anlaşılır.
2
Kelimelerin cümle içerisindeki kazandıkları yeni anlamları çözümlemek.
'Sesler' kelimesinin ad aktarması, 'göz' kelimesinin yan anlam, 'soğuk' ve 'derinlik' kelimelerinin ise soyutlama oluşturduğu belirlenir.
Yanlış seçenekleri eleyebilmek için sözcüklerin kazandığı diğer anlam özelliklerinin doğru tasnif edilmesi gerekir.
3
Soyut bir kavramın somut bir kelime yardımıyla anlatıldığı cümleyi saptamak.
'Karamsarlık bulutları' ifadesinde, soyut bir duygu durumu olan karamsarlığın, somut bir varlık olan bulut gibi birikip dağılabilen bir yapıya büründürülerek somutlama yapıldığı saptanır.
Soyut bir kavramın zihinde daha belirgin kılınması amacıyla somut bir kelimeyle anlatılması somutlama kuralına dayanır.

Anahtar Kavram

Somutlama
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru

Aşağıdaki cümlelerde büyük harflerle belirtilen sözcükleri, cümledeki anlam özelliklerine göre sağdaki kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Bahçedeki kuru YAPRAKLARI temizlemek için sabahtan beri durmaksızın çalışıyordu.
İçinde taşıdığı merhamet ve SEVGİ, çevresindeki tüm insanlara huzur veriyordu.
Bu projeyi zamanında bitirebilmek için günlerce çok TER döktük.
Geleceğe dair beslediği tüm UMUTLAR suya düşünce derin bir karamsarlığa kapıldı.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yaprak - Somut Anlam, Sevgi - Soyut Anlam, Ter - Soyutlama, Umutlar - Somutlama şeklinde yapılan eşleştirme doğrudur.
Eşleştirmenin doğru yapılabilmesi için sözcüklerin cümle içindeki anlam dünyasını incelemek gerekir. 'Yaprak' fiziksel olarak algılanabilen somut bir varlığı, 'sevgi' zihinsel bir duygu durumunu karşılar. 'Ter' sözcüğü somutken cümle içinde soyut bir kavram olan 'emek' anlamını üstlenerek soyutlaşmış; soyut olan 'umut' kavramı ise somut bir nesne gibi suya düşürülerek somutlaştırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki hedef sözcüklerin temel anlamlarını ve duyu organlarıyla algılanabilirliklerini belirleyin.
"Yaprak" ve "ter" duyu organlarıyla algılanabilir (somut); "sevgi" ve "umut" algılanamaz (soyut) özelliktedir.
Sözcüklerin temel anlam özelliklerini bilmek, sonradan gerçekleşen anlam kaymalarını tespit edebilmek için gereklidir.
2
Sözcüklerin cümle içindeki kullanımlarını inceleyerek anlam kayması veya aktarması olup olmadığını analiz edin.
"Yaprak" ve "sevgi" kelimelerinde herhangi bir anlam kayması yoktur. Ancak "ter" sözcüğü soyut bir kavram olan "çaba" anlamında kullanılmış, "umutlar" ise somut bir cisim gibi düşünülüp "suya düşürülmüştür".
Bağlam, sözcüklerin gerçekte hangi anlam kategorisine girdiğini belirleyen en önemli unsurdur.
3
Elde edilen tespitlere dayanarak kelimeleri karşılarında yer alan uygun terimlerle eşleştirin.
Yaprak sözcüğü Somut Anlam ile, Sevgi sözcüğü Soyut Anlam ile, Ter sözcüğü Soyutlama ile, Umutlar sözcüğü ise Somutlama ile eşleşir.
Eşleştirme işlemi eksiksiz ve hatasız bir şekilde tamamlanmış olur.

Anahtar Kavram

Sözcüklerin cümle içindeki kullanımına göre somut, soyut anlam kazanması; somutlama ve soyutlama olayları.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 3Soru

Aşağıdaki cümlelerde tırnak içinde verilen ifadeleri, cümledeki anlam özelliklerine göre sağdaki kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Karşılaştığı her zorluk karşısında 'soğukkanlılığını' korumayı başarırdı.
Rüzgârda dalgalanan 'bayrak', gökyüzünün mavisini süslüyordu.
Yaptığı 'çiğ' espriler salondaki tüm misafirlerin canını sıkmıştı.
Yıllarca içinde biriktirdiği 'öfke' barajını sonunda yıktı.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Karşılaştığı her zorluk karşısında 'soğukkanlılığını' korumayı başarırdı ifadesi Soyut Anlam ile; Rüzgârda dalgalanan 'bayrak', gökyüzünün mavisini süslüyordu ifadesi Somut Anlam ile; Yaptığı 'çiğ' espriler salondaki tüm misafirlerin canını sıkmıştı ifadesi Soyutlama ile; Yıllarca içinde biriktirdiği 'öfke' barajını sonunda yıktı ifadesi Somutlama ile eşleşir.
Doğru eşleştirmede; 'soğukkanlılık' soyut kavramı, 'bayrak' somut varlığı, 'çiğ' kelimesinin anlam genişlemesiyle soyut bir anlama bürünmesi soyutlamayı, 'öfke' gibi soyut bir duygunun baraj gibi somut bir nesneyle aktarılması ise somutlamayı karşılar.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümlenin tırnak içindeki ifadesini analiz etmek
'soğukkanlılığını' kelimesinin soyut anlamlı olduğu belirlenir.
Sözcük, herhangi bir duyu organıyla algılanamayan duygusal/zihinsel bir durumu belirtmektedir.
2
İkinci cümlenin tırnak içindeki ifadesini analiz etmek
'bayrak' kelimesinin somut anlamlı olduğu belirlenir.
Bayrak, beş duyu organından en az biriyle (görme, dokunma) algılanabilen fiziksel bir nesnedir.
3
Üçüncü cümlenin tırnak içindeki ifadesini analiz etmek
'çiğ' kelimesinin soyutlama örneği olduğu belirlenir.
Normalde tat alma duyusuyla algılanan somut 'çiğ' kelimesi, cümle içinde 'yersiz, kaba' anlamında soyut bir durumu ifade etmek üzere soyutlaşmıştır.
4
Dördüncü cümlenin tırnak içindeki ifadesini analiz etmek
'öfke' kelimesinin baraj benzetmesiyle somutlandığı belirlenir.
Soyut bir duygu olan öfkenin biriktirilmesi ve barajının yıkılması, onu somut bir nesne gibi zihinde canlandırmayı sağlayarak somutlama oluşturur.

Anahtar Kavram

Somut ve soyut anlamlı sözcüklerin tespiti ile somutlama ve soyutlama olaylarının ayırt edilmesi.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 4Soru

Soyut bir kavramın, somut anlamlı bir sözcükle karşılanarak zihinde daha belirgin hale getirilmesine "somutlama" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde somutlama yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Zamanla içindeki umutlar da birer birer solup gitti.

Cevap

Zamanla içindeki umutlar da birer birer solup gitti.
Doğru seçenekte yer alan 'umut' sözcüğü soyut bir kavramdır. Bu kavram, bitkilerin canlılığını yitirmesini ifade eden somut anlamlı 'solmak' sözcüğü ile bir arada kullanılarak somutlaştırılmıştır. Bu sayede soyut bir durum, somut bir olay üzerinden zihinde daha belirgin kılınmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökünü ve somutlama tanımını analiz edin.
Somutlamanın, soyut bir kavramın somut özellikler gösteren bir sözcükle zihinde canlandırılması olduğu belirlendi.
Sorunun bizden ne istediğini netleştirmek ve doğru kavramsal çerçeveyi kurmak için.
2
Seçeneklerdeki anlam ilişkilerini ve sözcüklerin anlam kaymalarını inceleyin.
Umutlar solup gitti cümlesinde soyut olan 'umut' kavramının, bitkilere özgü somut bir eylem olan 'solmak' ile birlikte kullanılarak somutlaştırıldığı belirlendi.
Somutlama tanımına uyan seçeneği tespit etmek için.
3
Diğer seçeneklerdeki mecaz, yan ve gerçek anlamlı kullanımları eleyin.
Diğer seçeneklerdeki 'yıkılmak' (mecaz), 'parmağı olmak' (deyim aktarması), 'yokuşun başı' (yan anlam) ve 'soğuk hava' (gerçek anlam) ifadelerinin somutlama içermediği teyit edildi.
Çeldiricilerin somutlama olmadığını doğrulayarak cevaptan emin olmak için.

Anahtar Kavram

Somut ve Soyut Anlam (Somutlama ve Soyutlama)
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 5Soru

"Bu zorlu görevi başarıyla tamamlamak her şeyden önce büyük bir yürek ister." cümlesinde geçen 'yürek' sözcüğünün, somut anlamlı bir sözcükken cümledeki kullanımıyla soyut bir anlamı (cesaret) karşılayacak biçimde kullanılarak 'soyutlama' örneği oluşturduğu yönündeki bilgi doğru mudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Cümledeki 'yürek' sözcüğünün soyutlama örneği olduğu bilgisi doğrudur.
Somut anlamlı 'yürek' sözcüğünün cümle bağlamında 'cesaret' gibi soyut bir kavramı karşılaması, dil bilgisindeki klasik soyutlama tanımına birebir uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki hedef sözcüğü bulma ve bu sözcüğün temel anlamını belirleme
Cümledeki 'yürek' sözcüğü tespit edilir. Bu sözcüğün temel/sözlük anlamı biyolojik bir organ olup beş duyu organısıyla algılanabildiği için somuttur.
Anlam kaymasını tespit edebilmek için öncelikle sözcüğün ilk/temel anlamının somut mu yoksa soyut mu olduğunu belirlemek gerekir.
2
Sözcüğün cümledeki bağlamını ve kazandığı yeni anlamı inceleme
'Büyük bir yürek ister' ifadesinde 'yürek' sözcüğünün organ anlamından uzaklaşarak 'cesaret, yiğitlik' gibi soyut bir anlamı karşıladığı saptanır.
Sözcüklerin cümle içindeki kullanımı, onların somut veya soyut anlam özelliklerini doğrudan etkilediğinden bağlam analizi yapılmalıdır.
3
Gerçekleşen anlam olayını adlandırma ve değerlendirme
Somut anlamlı bir kelimenin soyut bir anlam kazanması 'soyutlama' terimiyle karşılanır. Dolayısıyla, cümledeki kullanımın soyutlama örneği olduğu yönündeki bilgi doğrudur.
Elde edilen dil bilgisisi analizini soruda verilen iddiayla karşılaştırıp doğruluk değerini kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Somut bir sözcüğün cümledeki kullanımına bağlı olarak soyut bir anlam kazanmasına 'soyutlama' denir.
Soru 6Soru

“Onun bu konudaki keskin görüşleri, toplantıdaki herkesin fikrini değiştirmesine yetti.” cümlesindeki “keskin” sözcüğü, somut anlamlı bir sözcüğün soyut bir anlam kazanmasıyla oluşan 'somutlama' (somutlaştırma) olayına örnektir.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: False

Cevap

Verilen ifade yanlıştır. Cümledeki 'keskin' sözcüğü somutlama değil, soyutlama örneğidir.
Verilen önerme yanlıştır çünkü 'keskin' sözcüğü temel anlamıyla somut bir sözcüktür ancak cümle içinde soyut bir anlam kazanarak 'soyutlama' (soyutlaştırma) olayına örnek oluşturmuştur. Önermede bu durumun 'somutlama' olduğu iddia edildiği için ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'keskin' sözcüğünün temel ve cümledeki anlamlarını belirlemek.
Temel anlamıyla dokunma duyusuyla ilgili somut bir sözcük olan 'keskin', cümle içinde 'etkili, kesin, tavizsiz' anlamlarında soyut bir özellik kazanmıştır.
Sözcüğün uğradığı anlam kaymasının yönünü saptamak için temel ve yan/mecaz anlamları karşılaştırılmalıdır.
2
Anlam olayının türünü (somutlama veya soyutlama) tanımlamak.
Somut bir sözcüğün soyut bir anlam kazanması durumuna Türkçe dil bilgisinde 'soyutlama' (soyutlaştırma) adı verilir.
Somutlama ile soyutlama arasındaki yön farkını doğru uygulamak gerekir.
3
Verilen yargının doğruluğunu denetlemek.
İfadede bu durum 'somutlama' olarak tanımlandığı için yargı yanlıştır.
Bulunan dil bilgisel sonucun önermeyle uyuşup uyuşmadığını kontrol etmek.

Anahtar Kavram

Somut anlamlı bir sözcüğün anlam genişlemesi yoluyla soyut bir kavramı karşılar hale gelmesi 'soyutlama' (soyutlaştırma) olarak adlandırılır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru

Somutlama; soyut bir kavramın, somut anlamlı bir sözcükle karşılanarak zihinde daha belirgin hale getirilmesidir. Soyutlama ise somut anlamlı bir sözcüğün anlam genişlemesi yoluyla soyut bir kavramı karşılayacak duruma gelmesidir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem somutlama hem de soyutlama örneği bir arada kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İçinde biriken öfkeyi dindirmek için öncelikle bu dar kafadan kurtulması gerekiyordu.

Cevap

İçinde biriken öfkeyi dindirmek için öncelikle bu dar kafadan kurtulması gerekiyordu.
Doğru cevap olan cümlede hem somutlama hem de soyutlama örnekleri bir arada bulunmaktadır. Cümledeki 'öfke' soyut bir kavramdır. Ancak 'öfkenin birikmesi' ifadesinde öfke, somut bir madde gibi düşünülerek somutlaştırılmıştır. Bu durum 'somutlama'ya örnektir. Diğer yandan 'kafa' sözcüğü normalde somut bir organı ifade eder. Fakat bu cümledeki 'dar kafa' ifadesinde 'kafa' sözcüğü, 'düşünce yapısı, zihniyet' anlamında kullanılarak soyut bir anlam kazanmıştır. Bu durum da 'soyutlama'ya örnektir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen kelimelerin temel (gerçek) anlamları ile cümledeki bağlamsal anlamlarını karşılaştırarak soyut ve somut durumları belirlemek.
Kelimelerin mecazlaşma veya somutlama/soyutlama yoluyla kazandıkları yeni anlam özellikleri tespit edilir.
Sözcük düzeyinde gerçekleşen anlam olaylarını doğru saptayabilmek için bağlamsal analizin yapılması şarttır.
2
Seçeneklerde sadece tek bir anlam olayının (yalnızca somutlama veya yalnızca soyutlama) bulunduğu cümleleri elemek.
Toplumun nabzını tutamayan yöneticiler cümlesinde sadece soyutlama; zamanın çarkları ve dipsiz korku cümlelerinde ise sadece somutlama tespit edilerek bu şıklar elenir.
Soru kökünde her iki anlam olayının da aynı cümle içinde bulunması gerektiği belirtilmiştir.
3
Hedef cümledeki kelimelerin anlam olaylarını detaylıca incelemek.
Öfke (soyut) kavramının biriken bir madde gibi düşünülerek somutlandığı, kafa (somut) organının ise zihniyet/düşünce tarzı anlamında soyutlandığı belirlenir.
Doğru seçenekte her iki koşulun da tam olarak sağlandığı doğrulanmış olur.

Anahtar Kavram

Somutlama ve Soyutlama
Soru 8Soru

Aşağıdaki cümlelerde koyu yazılmış sözcükleri, cümledeki anlam özellikleri bakımından sağdaki uygun kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Sanatçı, uzun yıllar boyunca ustasının gölgesinde kalmış ve özgün bir tarz geliştirememişti.
Genç yazar, zihninde kopan fırtınaları dindirip nihayet yeni eserine odaklanabildi.
Yaşadığı onca haksızlığa rağmen içindeki adalet duygusunu hiçbir zaman kaybetmedi.
Yıllarca süren titiz araştırmaların ardından nihayet aradığı tarihi belgeye ulaşabilmişti.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Cümlelerdeki koyu yazılmış sözcükler sırasıyla şu kavramlarla eşleşir: gölgesinde - Soyutlama, fırtınaları - Somutlama, adalet - Soyut Anlam, belgeye - Somut Anlam.
Doğru eşleştirmede 'gölgesinde' sözcüğü soyutlama ile, 'fırtınaları' sözcüğü somutlama ile, 'adalet' sözcüğü soyut anlam ile ve 'belgeye' sözcüğü somut anlam ile eşleşir. Bu eşleştirme sözcüklerin cümle içindeki anlam özellikleri ve geçirdikleri anlamsal değişimlerle tam olarak örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
İlk cümledeki 'gölgesinde' sözcüğünü incelemek.
Gölge sözcüğü temel anlamıyla somuttur ancak cümledeki kullanımıyla 'himaye, etki' gibi soyut bir anlam kazanarak soyutlama uğramıştır.
Somut kelimenin soyut anlam kazanma durumunu (soyutlama) tespit etmek.
2
İkinci cümledeki 'fırtınaları' sözcüğünü incelemek.
Duygu karmaşası ve sıkıntılar gibi soyut kavramlar, somut bir kelime olan fırtına ile anlatılarak somutlama yapılmıştır.
Soyut kavramın somut sözcükle anlatılma durumunu (somutlama) tespit etmek.
3
Üçüncü ve dördüncü cümlelerdeki 'adalet' ve 'belge' sözcüklerini duyu organlarıyla algılanabilirlik yönünden değerlendirmek.
Adalet duyu organlarıyla algılanamaz (soyut anlam), belge ise duyu organlarıyla algılanabilir (somut anlam).
Temel anlamlarına göre somut ve soyut kelimeleri belirlemek.

Anahtar Kavram

Sözcüklerde somut ve soyut anlam özellikleri ile somutlama ve soyutlama olaylarının tespiti.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru

(I) Gençlik yıllarının tatlı anıları, albümlerdeki eski fotoğraflarla yeniden canlandı. (II) Zamanın acımasızca akıp gitmesi, üzerimizdeki sorumlulukları daha da artırıyor. (III) Zihnindeki tüm kuşkuları bir kenara bırakıp sadece işine odaklanmaya karar verdi. (IV) İçini kaplayan o sinsi korkuyu nihayet kapı dışarı etmeyi başarmıştı. (V) Olaylara her zaman mantık çerçevesinden bakması, onun en güçlü yönüydü.

Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde soyut bir kavram somutlaştırılarak (somutlama) anlatılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: IV

Cevap

Dördüncü cümlede soyut bir duygu olan 'korku' kavramı, somut bir varlık veya nesne gibi düşünülüp 'kapı dışarı edilmek' eylemine konu edilerek somutlanmıştır.
Dördüncü cümlede soyut bir duygu olan 'korku' kavramı, somut bir varlık ya da insan gibi düşünülerek 'kapı dışarı edilmek' eylemine konu olmuştur. Bu durum, soyut bir kavramın somut özelliklerle anlatılması esasına dayanan somutlamanın açık bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Parçadaki cümlelerde yer alan soyut kavramlar belirlenir.
I. cümlede 'anı', II. cümlede 'zaman' ve 'sorumluluk', III. cümlede 'kuşku', IV. cümlede 'korku', V. cümlede 'mantık' soyut kavramlardır.
Somutlamanın gerçekleşebilmesi için öncelikle cümlede soyut bir kavramın bulunması gerekir.
2
Soyut kavramların cümle içerisindeki kullanım özellikleri incelenir.
IV. cümlede soyut bir kavram olan 'korku', somut bir varlık veya insan gibi düşünülerek 'kapı dışarı etmek' eylemiyle bağdaştırılmıştır.
Bir kavramın somutlaştırılması, onun beş duyu organıyla algılanabilen somut bir varlık gibi nitelendirilmesiyle gerçekleşir.
3
Diğer cümlelerdeki mecazlı veya soyut kullanımlar kontrol edilerek somutlama olup olmadığı elenir.
I, II, III ve V. cümlelerdeki 'tatlı anı', 'zamanın akması', 'kuşkuları bir kenara bırakmak' ve 'mantık çerçevesi' gibi ifadelerin somutlama değil, genel mecaz anlam veya deyim aktarması olduğu görülür.
Her mecazlı kullanım veya anlam aktarımı somutlama olarak değerlendirilemez.

Anahtar Kavram

Somutlama, soyut bir kavramın somut anlamlı bir sözcükle anlatılarak zihinde belirginleştirilmesidir.
Soru 10Soru

“Aramıza ördüğün bu kalın duvarları aşmak için daha ne kadar çabalamam gerekiyor?” cümlesinde, iki insan arasındaki iletişim kopukluğu ve duygusal mesafe gibi soyut bir durum, somut bir nesne olan “duvar” aracılığıyla zihinde belirginleştirilerek somutlama yapılmıştır.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: True

Cevap

Verilen cümledeki "duvar" sözcüğüyle somutlama yapılmıştır tespiti doğrudur.
Verilen cümledeki "duvar" sözcüğüyle somutlama yapılmıştır tespiti doğrudur. Cümlede soyut bir kavram olan "iletişimsizlik" veya "mesafe", somut bir nesne olan "duvar" yardımıyla zihinde somutlaştırılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki hedef sözcüğün temel anlamının saptanması
"Duvar" sözcüğü, gerçek anlamıyla tuğla, taş vb. malzemelerle örülen somut bir yapıdır (beş duyu organıyla algılanabilir).
Sözcüğün ilk olarak somut mu yoksa soyut mu olduğunu belirlemek için temel anlamını incelemek gerekir.
2
Sözcüğün cümledeki bağlamının ve kazandığı anlamın incelenmesi
Cümlede "duvar" sözcüğü, gerçek anlamından uzaklaşarak iki insan arasındaki "iletişimsizlik, soğukluk, mesafe" gibi soyut durumları karşılayacak şekilde kullanılmıştır.
Bağlamda sözcüğün hangi yeni anlam değerini kazandığını ve bu anlamın soyut/somut niteliğini anlamak gerekir.
3
Anlam olayının (somutlama/soyutlama) belirlenmesi
Soyut olan "iletişim engeli/mesafe" kavramı, somut bir nesne olan "duvar" ile anlatılarak zihinde daha somut ve belirgin hale getirilmiştir. Bu süreç "somutlama" (somutlaştırma) olarak tanımlanır.
Somut olan bir sözcüğün soyut bir kavramı karşılar hale gelmesiyle gerçekleştirilen bu aktarımı doğru terimle adlandırmak gerekir.

Anahtar Kavram

Somutlama (Soyut bir kavramın somut anlamlı bir sözcükle karşılanarak belirginleştirilmesi)
Soru 11Soru

Somut anlamlı bir sözcüğün, temel anlamından tamamen sıyrılarak soyut bir kavramı karşılayacak biçimde kullanılmasına "soyutlama" denir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde soyutlamaya uğramış bir sözcük kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Böylesine riskli bir projede tek baş��na sorumluluk üstlenmek her şeyden önce yürek ister.

Cevap

Böylesine riskli bir projede tek başına sorumluluk üstlenmek her şeyden önce yürek ister.
Doğru seçenekte yer alan 'yürek' sözcüğü normalde beş duyu organımızla algılayabildiğimiz somut bir varlığı (organ) karşılar. Ancak cümledeki kullanımıyla 'cesaret' gibi soyut bir kavramın yerine geçerek soyutlama kazanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde geçen sözcüklerin gerçekte somut mu yoksa soyut mu olduğunu belirlemek.
Seçeneklerdeki sözcüklerin temel anlamları incelendiğinde 'yürek' (organ) ve 'bulut' (meteorolojik olay) gibi somut sözcükler tespit edilir.
Soyutlama ve somutlama olaylarının başlangıç noktası olan sözcüklerin temel anlam özelliklerini saptamak gerekir.
2
Tespit edilen somut sözcüklerin cümle içindeki yeni anlamlarını çözümlemek.
'Yürek' sözcüğünün 'cesaret' (soyut), 'bulut' sözcüğünün ise 'karamsarlık bulutları' ifadesinde somutlaştırma amacıyla kullanıldığı görülür.
Sözcüklerin cümle bağlamında kazandığı yeni anlamları ortaya çıkararak soyutlama tanımına uyup uymadığını kontrol etmek gerekir.
3
Soyutlama tanımıyla uyuşan seçeneği belirlemek.
Somut bir sözcük olan 'yürek' kelimesinin doğrudan soyut bir kavramı ('cesaret') karşıladığı cümle doğru cevap olarak belirlenir.
Somutlamadan (soyut kavramı somutla anlatmak) ve diğer mecaz türlerinden ayırt ederek doğru sonuca ulaşmak.

Anahtar Kavram

Somut anlamlı bir sözcüğün cümle içerisinde soyut anlam kazanması (Soyutlama)
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru

Aşağıdaki cümlelerde koyu harflerle belirtilen ifadeleri, cümledeki anlam özelliklerine göre sağdaki kavramlarla eşleştiriniz.

Soldaki öğeye tıklayın, sonra eşleşen sağdaki öğeye tıklayın

Öğeler

Yeni iş yerindeki ilk gününde çalışma arkadaşlarının gösterdiği sıcak karşılama, onun tüm heyecanını yatıştırdı.
Sonbaharın gelişiyle birlikte sokakları dolduran hafif yağmur, eski hatıraları da beraberinde getirdi.
Yazarın zihninde yavaş yavaş filizlenen düşünceler, yakında kaleme alacağı yeni kitabın temelini oluşturuyordu.
Yıllar sonra doğduğu şehre geri döndüğünde, içinde tarif edilemez bir özlem ve hüzün hissetti.

Eşleşmeler

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap

Yağmur somut anlamla, özlem soyut anlamla, filizlenen düşünceler somutlamayla, sıcak karşılama ise soyutlamayla eşleşir.
Sözcükler bağlamlarına göre incelendiğinde; 'yağmur' fiziksel doğasıyla somuttur, 'özlem' zihinsel boyutuyla soyuttur. 'Düşünce' soyutunun 'filizlenmek' somutuyla verilmesi somutlamadır. 'Sıcak' somutunun 'samimi' soyutunu karşılaması ise soyutlamadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki koyu harfli sözcüklerin tek tek bağlam içindeki anlamlarını belirleme
Sözcüklerin temel ve kazandıkları mecaz/yeni anlamları ayırt edildi.
Somutlama ve soyutlama olayları sözcüğün cümledeki kullanımına göre belirlenir.
2
Yağmur ve özlem sözcüklerinin anlam özelliklerini saptama
Yağmurun somut, özlemin ise soyut anlamda kullanıldığı belirlendi.
Bu sözcüklerin anlamlarında herhangi bir aktarma veya anlam kayması gerçekleşmemiştir.
3
Filizlenen düşünceler ve sıcak karşılama ifadelerini inceleme
Filizlenen düşüncelerin somutlama, sıcak karşılama ifadesinin ise soyutlama olduğu saptandı.
Düşünce soyutunun filizlenme somutuyla aktarılması somutlama; sıcak somutunun samimiyet soyutuna aktarılması soyutlamadır.

Anahtar Kavram

Somut ve soyut anlamlı sözcüklerin cümle içindeki anlam kaymaları (somutlama ve soyutlama) yoluyla yeni anlamlar kazanması.
Tahmini Süre:1m 30s
Somut ve Soyut Anlam (Somutlama ve Soyutlama) Alıştırma Soruları — YKS TYT (Temel Yeterlilik Testi) | Examkin