Question

Difficulty: HardSkinner'ın Pekiştirme Teorisi

Bir kamu iktisadi teşebbüsünde (KİT) birim sorumlusu olarak görev yapan Hasan Bey, personelin öğle molalarından geç dönme alışkanlığını önlemek amacıyla bir düzenleme başlatmıştır. Hasan Bey, öğle tatilinden tam zamanında dönen personeli, normal çalışma rutini içerisinde yer alan ve çalışanlar tarafından oldukça zahmetli/sıkıcı bulunan "günlük manuel veri yedekleme" işinden o gün için muaf tutacağını ilan etmiştir. Bu uygulama sonrasında personelin mesai saatlerine uyum sağlama davranışında belirgin bir artış gözlenmiştir. Skinner'ın Pekiştirme Teorisi dikkate alındığında, Hasan Bey'in personelin zamanında dönme davranışını yerleşik hale getirmek için başvurduğu bu yöntem aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Olumlu pekiştirme
  2. Olumsuz pekiştirmeAnswer
  3. C
    I.TipI. Tip ceza
  4. D
    II.TipII. Tip ceza
  5. E
    Sönme

Answer

Hasan Bey'in uyguladığı yöntem olumsuz pekiştirmedir; çünkü personelin üzerindeki zahmetli bir yükü (olumsuz uyarıcıyı) kaldırarak hedef davranışı (zamanında dönme) artırmıştır.
Olumsuz pekiştirme, bireyin rahatsız olduğu bir durumun veya uyarıcının, hedef davranışı sergilemesi karşılığında ortadan kaldırılmasıdır. Senaryoda personelin sevmediği 'manuel yedekleme' işinin, zamanında gelmeleri karşılığında iptal edilmesi, bu davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığını artıran klasik bir olumsuz pekiştirme örneğidir.

Step-by-Step Solution

1
Davranışın sonucunu analiz etme
Personelin zamanında dönme davranışında "artış" gözlenmiştir.
Teoride davranış artıyorsa bu bir pekiştirme (reinforcement) işlemidir; dolayısıyla ceza seçenekleri elenir.
2
Ortama eklenen veya ortamdan çıkarılan unsuru belirleme
Personelin zahmetli bulduğu "veri yedekleme" işi ortamdan "çıkarılmıştır" (muafiyet).
Ortamdan hoşa gitmeyen bir uyarıcının (itici uyarıcı) çıkarılması, pekiştirme işlemini 'olumsuz' kategorisine sokar.
3
Kavramları birleştirme
Davranış artışı + Hoşa gitmeyen uyarıcının çıkarılması = Olumsuz Pekiştirme.
Skinner'ın Edimsel Koşullanma ilkelerine göre bu süreç olumsuz pekiştirme tanımıyla birebir örtüşmektedir.

Key Concept

Olumsuz Pekiştirme (Negative Reinforcement)
Rate this question