Emek Piyasası Dengesi
405 questions
Monopsoncu bir emek piyasasında faaliyet gösteren ve çalışanlarına ücret ayrımcılığı yapmayan bir firma için, istihdam edilen ek bir birim emeğin toplam maliyette yarattığı artışı ifade eden marjinal faktör maliyeti () ile bu emeğe ödenen ücret () arasındaki ilişki aşağıdakilerden hangisidir?
Emek piyasasında kurumsal bir müdahale olan asgari ücretin etkileri, piyasa organizasyonunun biçimine göre farklılık göstermektedir. Tam rekabetçi bir emek piyasası ile monopsoncu (tek alıcılı) bir emek piyasası kıyaslandığında; denge ücret düzeyinin üzerinde belirlenen bir asgari ücretin () doğuracağı sonuçlara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Ürün piyasasında monopol (tekel) gücüne sahip olan, ancak emeği tam rekabetçi bir piyasadan sağlayan bir firmanın kâr maksimizasyonunu sağladığı denge noktasında; marjinal fiziksel ürün değeri (), marjinal ürün geliri () ve ücret düzeyi () arasındaki ilişki aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Monopsoncu bir emek piyasasında faaliyet gösteren bir firma için denge noktasında emeğin marjinal ürün geliri (), işçilere ödenen ücretten () büyüktür (). Literatürde bu iki değer arasındaki fark 'monopsoncu sömürü' olarak ifade edilmektedir.
Buna göre, diğer tüm değişkenler sabitken, firmanın karşı karşıya olduğu emek arz eğrisinin esnekliğinin (elastikiyetinin) artması durumunda, yeni denge noktasındaki monopsoncu sömürü miktarı ve denge istihdam düzeyi bir önceki duruma göre nasıl değişir?
Monopsoncu bir emek piyasasında kâr maksimizasyonu yapan bir firma, pozitif eğimli bir emek arz eğrisi ile karşı karşıyadır. Bu piyasada hükümetin istihdam düzeyini artırmak amacıyla asgari ücret uygulamasına gitmesi durumunda, ortaya çıkan ekonomik mekanizma ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Ücret ayrımcılığı yapmayan monopsoncu bir firmanın, ek bir birim emeği istihdam ettiğinde katlandığı Marjinal Faktör Maliyeti'nin (), o birime ödenen ücretten () daha yüksek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Hem mal hem de emek piyasasında tam rekabet koşullarının geçerli olduğu bir ekonomide, ücret düzeyindeki bir düşüşe bağlı olarak endüstrideki tüm firmaların aynı anda istihdamlarını artırmaları sonucunda toplam arzın artması ve mal fiyatının gerilemesi; piyasa emek talebi eğrisi (market labor demand) üzerinde aşağıdakilerden hangisine yol açar?
Bir bölgedeki işgücünün tek alıcısı konumunda olan ve çalışanlarına farklı ücret ödeme (ücret ayrımcılığı) imkanı bulunmayan bir işletme, pozitif eğimli bir emek arz eğrisi ile karşı karşıyadır. Bu piyasada hükümetin, işletmenin kendi başına belirlediği denge ücretinin () üzerinde bir asgari ücret () belirlemesinin, işletmenin marjinal faktör maliyeti () yapısı ve istihdam kararı üzerindeki etkisi ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Hem mal hem de emek piyasasında tam rekabet şartlarının sağlandığı bir ekonomik ortamda; kısa dönemde kâr maksimizasyonunu hedefleyen bir firmanın faaliyet gösterdiği malın piyasa fiyatı oranında artarken, eş zamanlı olarak gerçekleşen bir teknolojik gelişme sonucunda emeğin marjinal fiziki verimliliği () oranında yükselmiştir. Bu durumda, firmanın başlangıçtaki istihdam miktarını (denge işgücü seviyesini) sabit tutabilmesi için nominal ücret düzeyinde yapması gereken ayarlama aşağıdakilerden hangisidir?
Bir yerleşim birimindeki tek büyük fabrika olan ve işgücü üzerinde monopson gücüne sahip olan bir işletme, istihdam ettiği işçi sayısını artırmak istediğinde sadece yeni alacağı işçiye değil, mevcut tüm işçilerine de daha yüksek ücret ödemek zorunda kalmaktadır. Bu işletmenin kâr maksimizasyonunu hedeflediği denge düzeyinde karşılaşılan durumla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
Tıp, mimarlık veya veri bilimi gibi uzun süreli ihtisas eğitimi gerektiren mesleklerde, bireylerin emek arz kararları cari ücretlere bağlı olsa da bu arzın piyasaya fiilen yansıması eğitim süresi kadar gecikmelidir. Emek arz esnekliğinin mutlak değerce emek talep esnekliğinden daha yüksek olduğu () böyle bir emek piyasasında, denge noktasından sapmaya neden olan bir şok sonrası ortaya çıkacak süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
İşçi sendikalarının emek piyasası üzerindeki etkilerini açıklayan modellerden 'Etkin Sözleşme Modeli' (Efficient Contract Model) ile 'Monopolcü Sendika Modeli' (Monopoly Union Model) arasındaki teorik farklar dikkate alındığında, ulaşılan denge sonuçlarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Bir işkolunda işgücü arzını temsil eden güçlü bir sendika ile o işkolunda emeğin tek alıcısı konumundaki firmanın karşılaştığı piyasa yapısında; teorik olarak ücretin kesin bir noktada belirlenememesinin ardından nihai dengeye ulaşılmasını sağlayan temel mekanizma aşağıdakilerden hangisidir?
Adam Smith'e göre tam rekabetçi bir emek piyasasında, işçilerin beşeri sermaye birikimleri, doğuştan gelen yetenekleri ve verimlilikleri bakımından tamamen özdeş ( ) olduğu varsayıldığında; bir kuyumcu ustasının veya banka veznedarının, benzer eğitim düzeyine sahip bir büro memurundan daha yüksek ücret alması "telafi edici ücret farkı" ( ) olarak nitelendirilir.
Bu ücret farklılığının temelinde yatan ve Smith'in "güven ve sorumluluk" () olarak adlandırdığı faktörün, toplam net avantajın eşitlenmesi prensibi çerçevesindeki işleyiş mantığı aşağıdakilerden hangisidir?
Monopsoncu bir emek piyasasında, hükümetin mevcut piyasa ücretinin üzerinde bir asgari ücret belirlemesinin -tam rekabet piyasasının aksine- istihdamı artırabilmesinin temel iktisadi gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?
Adam Smith, tam rekabetçi bir emek piyasasında işçilerin yetenek ve beceri bakımından homojen ( ) olduğunu varsaydığı durumda, farklı mesleklerin sağladığı ücretlerin neden farklılaştığını "net avantaj" (toplam tatmin) kavramıyla açıklamıştır. Bu kuramsal çerçeveye göre, bir işin "itici olması", "yüksek güven gerektirmesi" veya "başarı olasılığının düşük olması" gibi unsurların piyasa dengesindeki etkisine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
Adam Smith’e göre, tam rekabetçi bir emek piyasasında işçilerin beşeri sermaye donanımları, doğuştan gelen yetenekleri ve öğrenme maliyetleri bakımından tamamen özdeş ( ) olduğu varsayıldığında; toplumun büyük bir güven duyduğu ve yüksek düzeyde dürüstlük ile sorumluluk gerektiren (kuyumculuk, veznedarlık veya hekimlik gibi) meslek kollarında gözlemlenen ücret fazlalığı, 'toplam net avantaj' ilkesi çerçevesinde aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?
Tam rekabetçi bir mal ve emek piyasasında faaliyet gösteren bir firmanın, kısa dönemde kârını maksimize etmek için emeğin marjinal fiziki ürün değeri () ile piyasa ücret düzeyini () eşitlediği varsayılmaktadır. Buna göre; sermaye stokunun da değişken olduğu uzun dönemde, ücretlerdeki bir düşüşün ardından oluşan yeni denge noktasındaki istihdam artışının kısa döneme göre daha fazla olması ve uzun dönem emek talep eğrisinin daha esnek (yatık) bir yapı sergilemesi aşağıdakilerden hangisi ile açıklanabilir?
Emek piyasasında kurumsal bir müdahale olan asgari ücretin istihdam üzerindeki etkileri piyasa türüne göre farklılık göstermektedir. Tam rekabet piyasasında denge ücretinin üzerindeki bir asgari ücret istihdamı her zaman azaltırken, monopsoncu (tek alıcılı) bir piyasada belirli koşullar altında istihdamın artmasına neden olabilmektedir.
Buna göre, monopsoncu bir emek piyasasında asgari ücretin istihdam hacmini artırabilmesi için aşağıdaki koşullardan hangisinin gerçekleşmesi gerekir?
Bir emek piyasasında tek alıcı (monopson) konumundaki bir firmanın karşısında, işçileri temsil eden monopolcü bir sendikanın bulunduğu "iki taraflı monopol" (bilateral monopoly) modelinde, sendikanın toplu pazarlık gücüyle ücretleri monopsoncu firmanın belirlediği başlangıç seviyesinin () üzerine çıkarması durumuna ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?