Question

Difficulty: MediumYabancı Okullar Sorunu

Türkiye Cumhuriyeti, 19241924 yılında kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ve 19251925 yılında yayımlanan genelgelerle yabancı okullarda; Türkçe, Tarih ve Coğrafya derslerinin Türk öğretmenler tarafından okutulmasını ve bu okulların Türk müfettişlerce denetlenmesini zorunlu kılmıştır. Bu kararlara en sert tepkiyi gösteren Fransa ve Papalık, konuyu diplomatik yollarla müzakere etmek istemiş ancak Türk hükümeti bu talepleri kesin bir dille geri çevirmiştir.

Türk hükümetinin Fransa ve Papalık'ın görüşme taleplerini reddederek sergilediği bu kararlı tutumun temel gerekçesi aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Konunun Milletler Cemiyeti tarafından çözüme kavuşturulmuş olması
  2. Yabancı okullar sorununun Türkiye'nin egemenlik hakları çerçevesinde bir "iç mesele" sayılmasıAnswer
  3. C
    Mütekabiliyet (karşılıklılık) esasına göre Fransa'daki Türk okullarının haklarının korunmak istenmesi
  4. D
    Fransa ile imzalanan Ankara Antlaşması'nın bu okulların kapatılmasını öngörmesi
  5. E
    Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile kazanılan diplomatik üstünlüğün korunmak istenmesi

Answer

Yabancı okullar sorununun Türkiye'nin egemenlik hakları çerçevesinde bir "iç mesele" sayılması
Türk hükümeti, Lozan Antlaşması'na dayanarak yabancı okulların Türk kanunlarına tabi olduğunu belirtmiş ve bu konudaki düzenlemeleri (Türkçe ders zorunluluğu, Türk müfettiş denetimi vb.) kendi iç egemenlik hakkı olarak görmüştür. Fransa ve Vatikan'ın görüşme taleplerini reddetmesi, bu meselenin bir 'dış sorun' değil, Türkiye'nin kendi yasalarıyla çözeceği bir 'iç mesele' olduğunu vurgulama amacını taşır.

Step-by-Step Solution

1
Lozan sonrası yasal düzenlemeleri analiz etme
Lozan'da yabancı okulların Türk kanunlarına uyması kabul edilmiş, ardından Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile eğitim birleştirilmiştir.
Sorunun hukuki dayanağını ve Türkiye'nin yetki alanını anlamak için gereklidir.
2
Fransa ve Papalık'ın müdahale girişimlerini değerlendirme
Yabancı devletler, kendi kültürlerini yayan bu okullar üzerindeki denetimi bir diplomasi konusu (dış sorun) haline getirmeye çalışmıştır.
Dış baskının mahiyetini belirlemek için gereklidir.
3
Türkiye'nin egemenlik yaklaşımını yorumlama
Türk hükümeti 'bu konu bizim iç meselemizdir' diyerek hiçbir yabancı gücü muhatap almamıştır.
Sorunun çözümündeki temel siyasi doktrini belirlemek için gereklidir.

Key Concept

Tam Bağımsızlık ve Ulusal Egemenlik (İç Mesele Doktrini)

Hints

1
Türkiye bu sorunu bir dış politika krizi olarak değil, kendi Milli Eğitim yasalarının bir gereği olarak görmüştür.
2
Tam bağımsızlık ilkesi uyarınca, bir devletin kendi topraklarındaki eğitim faaliyetlerini düzenlemesi başkalarıyla müzakere edilemez bir haktır.
3
Türkiye'nin Fransa'ya verdiği cevapta geçen 'iç mesele' (internal matter) kavramına odaklanın.

Practice More

Yabancı okulların Türk müfettişlerce denetlenmesine uymayan okulların kapatılmasının Atatürk ilkelerinden hangisiyle (Milliyetçilik/Bağımsızlık) ilişkili olduğunu inceleyebilirsiniz.
Estimated Time:50s
Rate this question